Miras Hukuku · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 6765. hadis

Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Miras Hukuku
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Aisha tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا قَالَتِ اخْتَصَمَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فِي غُلاَمٍ فَقَالَ سَعْدٌ هَذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْنُ أَخِي عُتْبَةَ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَهِدَ إِلَىَّ أَنَّهُ ابْنُهُ، انْظُرْ إِلَى شَبَهِهِ‏.‏ وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ هَذَا أَخِي يَا رَسُولَ اللَّهِ، وُلِدَ عَلَى فِرَاشِ أَبِي مِنْ وَلِيدَتِهِ‏.‏ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى شَبَهِهِ فَرَأَى شَبَهًا بَيِّنًا بِعُتْبَةَ فَقَالَ ‏ "‏ هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ، الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ، وَاحْتَجِبِي مِنْهُ يَا سَوْدَةُ بِنْتَ زَمْعَةَ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ فَلَمْ يَرَ سَوْدَةَ قَطُّ‏.‏

Çeviri

Kuteybe b. Saîd bize rivayet etti, Leys bize rivayet etti; İbn Şihâb'dan, Urve'den, Aişe'den -Allah ondan razı olsun- şöyle dediğini nakletti: Sa'd b. Ebî Vakkâs ile Abd b. Zem'a bir çocuk hakkında anlaşmazlığa düştüler. Sa'd dedi ki:

"Ey Allah'ın Resûlü ﷺ! Bu çocuk, kardeşim Utbe b. Ebî Vakkâs'ın oğludur; bana onun kendi oğlu olduğunu vasiyet etti. Benzerliğine bakınız." Abd b. Zem'a ise dedi ki: "Ey Allah'ın Resûlü ﷺ! Bu benim kardeşimdir; babamın cariyesinden, babamın döşeğinde doğmuştur." Bunun üzerine Allah'ın Resûlü ﷺ çocuğun benzerliğine baktı ve Utbe ile açık bir benzerlik gördü. Sonra buyurdu ki: "O senindir ey Abd! Çocuk döşeğe aittir, zina edenin ise sadece taşlanması gerekir. Ey Sevde bint Zem'a, ondan sakın (hicap et)!" Aişe dedi ki: "Bundan sonra Sevde onu hiç görmedi."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Nesebin ihtilaflı olduğu durumlarda esas, nikâh yatağıdır.

Arka plan ve bağlam

Saʿd ibn Abī Waqqāṣ ile ʿAbd ibn Zamʿa bir çocuğun nesebi konusunda ihtilaf etti. Saʿd, çocuğun ʿUtba ibn Abī Waqqāṣ’a benzediğini ileri sürerken ʿAbd, çocuğun babasının nikâh yatağında doğduğunu savundu. Peygamber ﷺ çocuğu ʿAbd’e nispet etti ve Sawda’ya ondan uzak durmasını emretti.

Kavramlar ve açıklamalar
Çocuk nikâh yatağına aittir

Nesep ihtilafında evlilik bağı, çocuğun nesebinin belirlenmesinde hukuki esastır.

Zina edenin payına ancak taş düşer

Evlilik dışı ilişki, kişiye hukuken nesep iddia etme hakkı kazandırmaz.

Ondan örtün

Sawda’dan uzak durması ve örtüsüne riayet etmesi istendi; çünkü nesebe dair hüküm, çocuğun onun biyolojik kardeşi olduğu anlamına gelmiyordu.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler, “Çocuk nikâh yatağına aittir” sözünden, geçerli bir nikâh yatağı bulunduğunda nesebin, onu reddetmek için geçerli bir sebep olmadıkça kocaya bağlanacağını çıkarırlar. Yalnızca benzerlik bu kuralın yerini tutmaz. Sawda’ya verilen talimat, nesebe ilişkin hukuki hükmün, mahremiyet hükümlerini uygulanabilir kılacak biyolojik akrabalığı kendiliğinden kanıtlamadığını gösterir. Fıkıh mezhepleri, nesep ihtilaflarında nikâh yatağı kuralını temel bir ilke olarak kabul eder.

Günümüz için dersler
  1. Nesep hakkındaki hükümleri yalnızca dış görünüş benzerliğine değil, kabul edilmiş hukuki esaslara dayandırın.
  2. Aile ihtilaflarında hukuki nesep ile kanıtlanmış biyolojik akrabalığı birbirinden ayırın.
  3. Nesep ihtilafında sonuca varmadan önce ehil dinî ve hukuki uzmanlardan destek alın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.