Kazâ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 7189. hadis

Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kazâ
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Umar tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم خَالِدًا ح وَحَدَّثَنِي نُعَيْمٌ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ إِلَى بَنِي جَذِيمَةَ فَلَمْ يُحْسِنُوا أَنْ يَقُولُوا أَسْلَمْنَا‏.‏ فَقَالُوا صَبَأْنَا صَبَأْنَا، فَجَعَلَ خَالِدٌ يَقْتُلُ وَيَأْسِرُ، وَدَفَعَ إِلَى كُلِّ رَجُلٌ مِنَّا أَسِيرَهُ، فَأَمَرَ كُلَّ رَجُلٍ مِنَّا أَنْ يَقْتُلَ أَسِيرَهُ، فَقُلْتُ وَاللَّهِ لاَ أَقْتُلُ أَسِيرِي وَلاَ يَقْتُلُ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِي أَسِيرَهُ‏.‏ فَذَكَرْنَا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَبْرَأُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ ‏"‏، مَرَّتَيْنِ‏.‏

Çeviri

Bize Mahmud anlattı, bize Abdurrezzak anlattı, bize Ma'mer haber verdi, ez-Zühri'den, Salim'den, İbn Ömer'den: Nebi ﷺ Halid'i gönderdi (ve başka bir rivayette: Bana Nuaym haber verdi, bize Abdullah haber verdi, bize Ma'mer haber verdi, ez-Zühri'den, Salim'den, babasından): Nebi ﷺ Halid b. el-Velid'i Beni Cezime'ye gönderdi, ancak onlar 'Müslüman olduk' demeyi beceremediler ve 'Din değiştirdik, din değiştirdik' dediler. Bunun üzerine Halid onları öldürmeye ve esir almaya başladı. Her birimize bir esir verdi ve her birimize esirini öldürmesini emretti. Ben ise: 'Vallahi ben esirimi öldürmem, arkadaşlarımdan hiç kimse de esirini öldürmez!' dedim. Sonra bu durumu Nebi ﷺ'e arz ettik, o da iki defa: 'Allah'ım! Halid b. el-Velid'in yaptığından sana karşı beriyim (uzak olduğumu beyan ederim)' buyurdu.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Bir komutan dikkatli davranmalı ve hukuka aykırı şiddeti reddetmelidir.

Arka plan ve bağlam

Peygamber ﷺ, Halid bin Velid’i Beni Cüzeyme’ye gönderdi. İslam’ı kabul ettiklerini açıkça ifade edemedikleri için Halid, onların sözlerini bazılarını öldürmek ve diğerlerini esir almak için gerekçe saydı. İbn Ömer ve arkadaşları esirlerini öldürmeyi reddederek meseleyi Peygamber ﷺ’e ilettiler.

Kavramlar ve açıklamalar
Beni Cüzeyme

Halid bin Velid’in gönderildiği Arap kabilesi.

Saba'na

Kabilenin kullandığı bir ifade; rivayete göre bu sözle İslam’ın şehadetini doğru biçimde söyleyememişlerdi.

Ben beri olduğumu bildiriyorum

Peygamber ﷺ, Allah huzurunda anlatılan davranışı kınadığını ve bundan sorumlu tutulmak istemediğini bildirdi.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler bu rivayetten, bir komutanın adalete bağlı kalması gerektiği ve bir esirin haksız yere öldürülmesi yönündeki emre uyulmaması gerektiği sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ’in açık kınaması, bir askeri liderin hatalarının hesap vermeden geçiştirilemeyeceğini gösterir. Fakihler bu rivayeti esirlerle ilgili hükümler, kan dökülmesini önleme ve birilerine karşı harekete geçmeden önce ne kastettiklerini dikkatle belirleme yükümlülüğü bağlamında ele alırlar.

Günümüz için dersler
  1. Bir emri körü körüne yerine getirme; onu adalet ve İslami hükümler açısından değerlendir.
  2. Ağır sonuçlar doğuracak bir karar vermeden önce insanlara ne kastettiklerini açıklama fırsatı tanı.
  3. Ciddi haksızlıkları yetkili makamlara bildir ve sorumluluğun altındaki kişileri koru.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.