Allah'ın Birliği ve Eşsizliği · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 7410. hadis

Anas ibn Malik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Allah'ın Birliği ve Eşsizliği
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Mu'adh ibn Fadalaal‑Bukhari'e aktardıمُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ
  2. 2Hishamهِشَامٌ
  3. 3Qatadaقَتَادَةَ
  4. 4Anasأَنَسٍ
  5. 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنِي مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ يَجْمَعُ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَذَلِكَ فَيَقُولُونَ لَوِ اسْتَشْفَعْنَا إِلَى رَبِّنَا حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا‏.‏ فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ يَا آدَمُ أَمَا تَرَى النَّاسَ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَأَسْجَدَ لَكَ مَلاَئِكَتَهُ وَعَلَّمَكَ أَسْمَاءَ كُلِّ شَىْءٍ، شَفِّعْ لَنَا إِلَى رَبِّنَا حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا‏.‏ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكَ ـ وَيَذْكُرُ لَهُمْ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ ـ وَلَكِنِ ائْتُوا نُوحًا، فَإِنَّهُ أَوَّلُ رَسُولٍ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى أَهْلِ الأَرْضِ‏.‏ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ ـ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ ـ وَلَكِنِ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ خَلِيلَ الرَّحْمَنِ‏.‏ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ ـ وَيَذْكُرُ لَهُمْ خَطَايَاهُ الَّتِي أَصَابَهَا ـ وَلَكِنِ ائْتُوا مُوسَى عَبْدًا أَتَاهُ اللَّهُ التَّوْرَاةَ وَكَلَّمَهُ تَكْلِيمًا ـ فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ ـ وَيَذْكُرُ لَهُمْ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ ـ وَلَكِنِ ائْتُوا عِيسَى عَبْدَ اللَّهِ وَرَسُولَهُ وَكَلِمَتَهُ وَرُوحَهُ‏.‏ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنِ ائْتُوا مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم عَبْدًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ‏.‏ فَيَأْتُونِي فَأَنْطَلِقُ فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ، فَإِذَا رَأَيْتُ رَبِّي وَقَعْتُ لَهُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يُقَالُ لِي ارْفَعْ مُحَمَّدُ، وَقُلْ يُسْمَعْ، وَسَلْ تُعْطَهْ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ‏.‏ فَأَحْمَدُ رَبِّي بِمَحَامِدَ عَلَّمَنِيهَا، ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ، ثُمَّ أَرْجِعُ فَإِذَا رَأَيْتُ رَبِّي وَقَعْتُ سَاجِدًا، فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يُقَالُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ، وَقُلْ يُسْمَعْ، وَسَلْ تُعْطَهْ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ، فَأَحْمَدُ رَبِّي بِمَحَامِدَ عَلَّمَنِيهَا رَبِّي ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ، ثُمَّ أَرْجِعُ فَإِذَا رَأَيْتُ رَبِّي وَقَعْتُ سَاجِدًا، فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يُقَالُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ، قُلْ يُسْمَعْ، وَسَلْ تُعْطَهْ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ، فَأَحْمَدُ رَبِّي بِمَحَامِدَ عَلَّمَنِيهَا، ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ، ثُمَّ أَرْجِعُ فَأَقُولُ يَا رَبِّ مَا بَقِيَ فِي النَّارِ إِلاَّ مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ وَوَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ ‏"‏‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَخْرُجُ مِنَ النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مِنَ الْخَيْرِ مَا يَزِنُ شَعِيرَةً، ثُمَّ يَخْرُجُ مِنَ النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مِنَ الْخَيْرِ مَا يَزِنُ بُرَّةً، ثُمَّ يَخْرُجُ مِنَ النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مَا يَزِنُ مِنَ الْخَيْرِ ذَرَّةً ‏"‏‏.‏

Çeviri

Enes (r.a.) anlatıyor: Nebi ﷺ şöyle buyurdu:

"Allah, Kıyamet Günü müminleri bir araya toplayacak ve onlar diyecekler ki: 'Rabbimize şefaat edecek birini bulsak da bizi bu bulunduğumuz yerden kurtarsa.' Sonra Âdem'e gelirler ve derler ki: 'Ey Âdem! İnsanların halini görmüyor musun? Allah seni Kendi Eliyle yarattı, meleklerini sana secde ettirdi ve sana her şeyin isimlerini öğretti. Rabbimize şefaat et de bizi bu yerden kurtarsın.' Âdem cevap verir: 'Ben buna layık değilim' – ve işlediği hatayı anar – 'ancak Nûh'a gidin, çünkü o, Allah'ın yeryüzü halkına gönderdiği ilk resuldür.' Bunun üzerine Nûh'a giderler; o da: 'Ben buna layık değilim' – ve işlediği hatayı anar – 'fakat İbrahim'e gidin, o Rahman'ın dostudur' der. İbrahim'e geldiklerinde o da: 'Ben buna layık değilim' – ve işlediği hataları anar – 'lakin Mûsa'ya gidin; o, Allah'ın kendisine Tevrat verdiği ve doğrudan konuştuğu bir kuldur' der. Mûsa'ya gittiklerinde o da: 'Ben buna layık değilim' – ve işlediği hatayı anar – 'ancak Îsa'ya gidin; o, Allah'ın kulu, resulü, kelimesi ve O'nun yarattığı bir ruhtur' der. Îsa'ya geldiklerinde o da: 'Ben buna layık değilim, fakat geçmiş ve gelecek günahları bağışlanmış olan Muhammed ﷺ'e gidin' der. Böylece bana gelirler, ben de Rabbimden izin isterim ve bana izin verilir. Rabbimi gördüğümde O'nun huzurunda secdeye kapanırım. Allah dilediği kadar beni bu halde bırakır, sonra bana denir ki: 'Kaldır başını ey Muhammed! Söyle, dinlenileceksin; iste, verileceksin; şefaat et, şefaatin kabul edilecektir.' Ben de başımı kaldırır ve Rabbime, O'nun bana öğrettiği övgülerle hamd ederim, ardından şefaat ederim. Allah bana bir sınır belirler ve ben onları Cennet'e sokarım. Sonra geri dönerim; Rabbimi tekrar gördüğümde yine secdeye kapanırım. Allah dilediği kadar beni bekletir, sonra denir ki: 'Kaldır başını ey Muhammed! Söyle, dinlenileceksin; iste, verileceksin; şefaat et, şefaatin kabul edilecektir.' Ben de Rabbime, O'nun bana öğrettiği övgülerle hamd eder ve şefaat ederim. Allah bana bir sınır belirler ve onları Cennet'e sokarım. Tekrar dönerim, Rabbimi görünce secdeye kapanırım; Allah dilediği kadar beni bekletir, sonra denir ki: 'Kaldır başını ey Muhammed! Söyle, dinlenileceksin; iste, verileceksin; şefaat et, şefaatin kabul edilecektir.' Ben de Rabbime, O'nun bana öğrettiği övgülerle hamd eder ve şefaat ederim. Allah bana bir sınır belirler ve onları Cennet'e sokarım. Sonra dönüp derim ki: 'Ey Rabbim! Cehennem'de ancak Kur'an'ın hakkında hüküm verdiği ve ebedî azabı hak edenler kaldı.'" Nebi ﷺ ayrıca şöyle buyurdu: "Kalbinde bir arpa tanesi ağırlığınca hayır olup da 'Lâ ilâhe illallah' diyen Cehennem'den çıkacaktır. Sonra kalbinde bir buğday tanesi ağırlığınca hayır olup da 'Lâ ilâhe illallah' diyen Cehennem'den çıkacaktır. Daha sonra kalbinde bir zerre ağırlığınca hayır olup da 'Lâ ilâhe illallah' diyen Cehennem'den çıkacaktır."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Şefaat, Allah’ın izni ve rahmetiyle gerçekleşir.

Kavramlar ve açıklamalar
Şefaat (şafa‘a)

Başka biri için yapılan talep; Kıyamet Günü’nde yalnızca Allah’ın izniyle gerçekleşir.

Secde

İbadet amacıyla yere kapanma; Peygamber ﷺ şefaat etmesine izin verilmeden önce Allah’a secde eder.

La ilahe illallah

Allah’tan başka ibadete layık ilah yoktur; bu şehadet tevhidi ifade eder.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, Peygamber’in ﷺ büyük şefaatinin gerçekten gerçekleşeceği, ancak yalnızca Allah’ın izniyle olacağı sonucunu çıkarırlar. Şefaatin tekrarlanması ve Allah’ın koyduğu sınırlar, kurtuluşun ve cennete girmenin nihayetinde O’na bağlı olduğunu gösterir. Kalbinde çok az miktarda bile iman bulunanlarla ilgili bölüm, günahkâr muvahhidlerin kâfir olarak ölenlerle bir tutulmadığının delili olarak açıklanır. Bunlar azap görebilir; ancak Allah rahmeti ve şefaat sayesinde onları cehennemden çıkarabilir. Sünni mezhepler, rivayetlerde sabit olan şefaati kabul eder ve onu hiçbir zaman Allah’tan bağımsız işleyen bir güce bağlamaz.

Günümüz için dersler
  1. Allah’tan yardım iste ve her türlü şefaatte izin ile sonucu yalnızca O’nun belirlediğini aklında tut.
  2. Tevhidi ihmal etme: iman şehadetini samimiyetle tekrarla; ibadet ve davranışlarına yansıt.
  3. Allah’ın rahmetinden ümidini kesme; bu ümidi günahlardan kaçınmaya ve tövbe etmeye teşvik olarak kullan.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.