Allah'ın Birliği ve Eşsizliği · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 7517. hadis

Anas ibn Malik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Allah'ın Birliği ve Eşsizliği
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Anas ibn Malik tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ، عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ مَسْجِدِ الْكَعْبَةِ أَنَّهُ جَاءَهُ ثَلاَثَةُ نَفَرٍ قَبْلَ أَنْ يُوحَى إِلَيْهِ وَهْوَ نَائِمٌ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ، فَقَالَ أَوَّلُهُمْ أَيُّهُمْ هُوَ فَقَالَ أَوْسَطُهُمْ هُوَ خَيْرُهُمْ‏.‏ فَقَالَ آخِرُهُمْ خُذُوا خَيْرَهُمْ‏.‏ فَكَانَتْ تِلْكَ اللَّيْلَةَ، فَلَمْ يَرَهُمْ حَتَّى أَتَوْهُ لَيْلَةً أُخْرَى فِيمَا يَرَى قَلْبُهُ، وَتَنَامُ عَيْنُهُ وَلاَ يَنَامُ قَلْبُهُ وَكَذَلِكَ الأَنْبِيَاءُ تَنَامُ أَعْيُنُهُمْ وَلاَ تَنَامُ قُلُوبُهُمْ، فَلَمْ يُكَلِّمُوهُ حَتَّى احْتَمَلُوهُ فَوَضَعُوهُ عِنْدَ بِئْرِ زَمْزَمَ فَتَوَلاَّهُ مِنْهُمْ جِبْرِيلُ فَشَقَّ جِبْرِيلُ مَا بَيْنَ نَحْرِهِ إِلَى لَبَّتِهِ حَتَّى فَرَغَ مِنْ صَدْرِهِ وَجَوْفِهِ، فَغَسَلَهُ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ بِيَدِهِ، حَتَّى أَنْقَى جَوْفَهُ، ثُمَّ أُتِيَ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ فِيهِ تَوْرٌ مِنْ ذَهَبٍ مَحْشُوًّا إِيمَانًا وَحِكْمَةً، فَحَشَا بِهِ صَدْرَهُ وَلَغَادِيدَهُ ـ يَعْنِي عُرُوقَ حَلْقِهِ ـ ثُمَّ أَطْبَقَهُ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَضَرَبَ بَابًا مِنْ أَبْوَابِهَا فَنَادَاهُ أَهْلُ السَّمَاءِ مَنْ هَذَا فَقَالَ جِبْرِيلُ‏.‏ قَالُوا وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مَعِي مُحَمَّدٌ‏.‏ قَالَ وَقَدْ بُعِثَ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالُوا فَمَرْحَبًا بِهِ وَأَهْلاً‏.‏ فَيَسْتَبْشِرُ بِهِ أَهْلُ السَّمَاءِ، لاَ يَعْلَمُ أَهْلُ السَّمَاءِ بِمَا يُرِيدُ اللَّهُ بِهِ فِي الأَرْضِ حَتَّى يُعْلِمَهُمْ، فَوَجَدَ فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا آدَمَ فَقَالَ لَهُ جِبْرِيلُ هَذَا أَبُوكَ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ‏.‏ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ وَرَدَّ عَلَيْهِ آدَمُ وَقَالَ مَرْحَبًا وَأَهْلاً بِابْنِي، نِعْمَ الاِبْنُ أَنْتَ‏.‏ فَإِذَا هُوَ فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا بِنَهَرَيْنِ يَطَّرِدَانِ فَقَالَ مَا هَذَانِ النَّهَرَانِ يَا جِبْرِيلُ قَالَ هَذَا النِّيلُ وَالْفُرَاتُ عُنْصُرُهُمَا‏.‏ ثُمَّ مَضَى بِهِ فِي السَّمَاءِ فَإِذَا هُوَ بِنَهَرٍ آخَرَ عَلَيْهِ قَصْرٌ مِنْ لُؤْلُؤٍ وَزَبَرْجَدٍ فَضَرَبَ يَدَهُ فَإِذَا هُوَ مِسْكٌ قَالَ مَا هَذَا يَا جِبْرِيلُ قَالَ هَذَا الْكَوْثَرُ الَّذِي خَبَأَ لَكَ رَبُّكَ‏.‏ ثُمَّ عَرَجَ إِلَى السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ فَقَالَتِ الْمَلاَئِكَةُ لَهُ مِثْلَ مَا قَالَتْ لَهُ الأُولَى مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ‏.‏ قَالُوا وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالُوا وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالُوا مَرْحَبًا بِهِ وَأَهْلاً‏.‏ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ وَقَالُوا لَهُ مِثْلَ مَا قَالَتِ الأُولَى وَالثَّانِيَةُ، ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى الرَّابِعَةِ فَقَالُوا لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الْخَامِسَةِ فَقَالُوا مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ فَقَالُوا لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَقَالُوا لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ، كُلُّ سَمَاءٍ فِيهَا أَنْبِيَاءُ قَدْ سَمَّاهُمْ فَأَوْعَيْتُ مِنْهُمْ إِدْرِيسَ فِي الثَّانِيَةِ، وَهَارُونَ فِي الرَّابِعَةِ، وَآخَرَ فِي الْخَامِسَةِ لَمْ أَحْفَظِ اسْمَهُ، وَإِبْرَاهِيمَ فِي السَّادِسَةِ، وَمُوسَى فِي السَّابِعَةِ بِتَفْضِيلِ كَلاَمِ اللَّهِ، فَقَالَ مُوسَى رَبِّ لَمْ أَظُنَّ أَنْ يُرْفَعَ عَلَىَّ أَحَدٌ‏.‏ ثُمَّ عَلاَ بِهِ فَوْقَ ذَلِكَ بِمَا لاَ يَعْلَمُهُ إِلاَّ اللَّهُ، حَتَّى جَاءَ سِدْرَةَ الْمُنْتَهَى وَدَنَا الْجَبَّارُ رَبُّ الْعِزَّةِ فَتَدَلَّى حَتَّى كَانَ مِنْهُ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى فَأَوْحَى اللَّهُ فِيمَا أَوْحَى إِلَيْهِ خَمْسِينَ صَلاَةً عَلَى أُمَّتِكَ كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ‏.‏ ثُمَّ هَبَطَ حَتَّى بَلَغَ مُوسَى فَاحْتَبَسَهُ مُوسَى فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ مَاذَا عَهِدَ إِلَيْكَ رَبُّكَ قَالَ عَهِدَ إِلَىَّ خَمْسِينَ صَلاَةً كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ‏.‏ قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تَسْتَطِيعُ ذَلِكَ فَارْجِعْ فَلْيُخَفِّفْ عَنْكَ رَبُّكَ وَعَنْهُمْ‏.‏ فَالْتَفَتَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى جِبْرِيلَ كَأَنَّهُ يَسْتَشِيرُهُ فِي ذَلِكَ، فَأَشَارَ إِلَيْهِ جِبْرِيلُ أَنْ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ‏.‏ فَعَلاَ بِهِ إِلَى الْجَبَّارِ فَقَالَ وَهْوَ مَكَانَهُ يَا رَبِّ خَفِّفْ عَنَّا، فَإِنَّ أُمَّتِي لاَ تَسْتَطِيعُ هَذَا‏.‏ فَوَضَعَ عَنْهُ عَشْرَ صَلَوَاتٍ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى مُوسَى فَاحْتَبَسَهُ، فَلَمْ يَزَلْ يُرَدِّدُهُ مُوسَى إِلَى رَبِّهِ حَتَّى صَارَتْ إِلَى خَمْسِ صَلَوَاتٍ، ثُمَّ احْتَبَسَهُ مُوسَى عِنْدَ الْخَمْسِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ وَاللَّهِ لَقَدْ رَاوَدْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ قَوْمِي عَلَى أَدْنَى مِنْ هَذَا فَضَعُفُوا فَتَرَكُوهُ فَأُمَّتُكَ أَضْعَفُ أَجْسَادًا وَقُلُوبًا وَأَبْدَانًا وَأَبْصَارًا وَأَسْمَاعًا، فَارْجِعْ فَلْيُخَفِّفْ عَنْكَ رَبُّكَ، كُلَّ ذَلِكَ يَلْتَفِتُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى جِبْرِيلَ لِيُشِيرَ عَلَيْهِ وَلاَ يَكْرَهُ ذَلِكَ جِبْرِيلُ، فَرَفَعَهُ عِنْدَ الْخَامِسَةِ فَقَالَ يَا رَبِّ إِنَّ أُمَّتِي ضُعَفَاءُ أَجْسَادُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ وَأَسْمَاعُهُمْ وَأَبْدَانُهُمْ فَخَفِّفْ عَنَّا فَقَالَ الْجَبَّارُ يَا مُحَمَّدُ‏.‏ قَالَ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ‏.‏ قَالَ إِنَّهُ لاَ يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَىَّ، كَمَا فَرَضْتُ عَلَيْكَ فِي أُمِّ الْكِتَابِ ـ قَالَ ـ فَكُلُّ حَسَنَةٍ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا، فَهْىَ خَمْسُونَ فِي أُمِّ الْكِتَابِ وَهْىَ خَمْسٌ عَلَيْكَ‏.‏ فَرَجَعَ إِلَى مُوسَى فَقَالَ كَيْفَ فَعَلْتَ فَقَالَ خَفَّفَ عَنَّا أَعْطَانَا بِكُلِّ حَسَنَةٍ عَشْرَ أَمْثَالِهَا‏.‏ قَالَ مُوسَى قَدْ وَاللَّهِ رَاوَدْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ عَلَى أَدْنَى مِنْ ذَلِكَ فَتَرَكُوهُ، ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَلْيُخَفِّفْ عَنْكَ أَيْضًا‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَا مُوسَى قَدْ وَاللَّهِ اسْتَحْيَيْتُ مِنْ رَبِّي مِمَّا اخْتَلَفْتُ إِلَيْهِ‏.‏ قَالَ فَاهْبِطْ بِاسْمِ اللَّهِ‏.‏ قَالَ وَاسْتَيْقَظَ وَهْوَ فِي مَسْجِدِ الْحَرَامِ‏.‏

Çeviri

Enes bin Mâlik'ten rivayet edildiğine göre: Allah Resûlü ﷺ Mekke'deki Mescid-i Haram'dan gece yolculuğuna çıkarıldığı gece, kendisine vahiy gelmeden önce Mescid-i Haram'da uyurken üç kişi yanına geldi. Birincisi:

"Hangisi o?" diye sordu. Ortancası: "O, bunların en hayırlısıdır" dedi. Sonuncusu ise: "En hayırlısını alın" dedi. O gece sadece bu kadar oldu ve vahiy geldikten sonra başka bir gece gelinceye kadar onları görmedi. Gözleri uyuyor ama kalbi uyanıktı; peygamberler de böyledir, gözleri uyur ama kalpleri uyumaz. Onu alıp Zemzem kuyusunun yanına koyuncaya kadar onunla konuşmadılar. İçlerinden Cebrail onunla ilgilendi. Cebrail, gırtlağı ile göğsünün ortası arasını yardi, göğsünü ve karnını çıkardı ve kendi eliyle Zemzem suyuyla yıkayarak içini temizledi. Sonra içi iman ve hikmetle dolu altın bir leğen içinde altın bir tas getirildi. Cebrail bununla göğsünü ve boğaz damarlarını doldurdu, sonra göğsünü kapattı. Daha sonra onunla dünya semasına yükseldi ve kapılardan birini çaldı. Semadakiler: "Kim o?" diye seslendiler. Cebrail: "Cebrail" dedi. "Yanında kim var?" diye sordular. "Muhammed" dedi. "Görevlendirildi mi?" diye sordular. "Evet" dedi. "Hoş geldi, sefa geldi!" dediler. Semadakiler onun gelişine sevindiler; ancak Allah'ın yeryüzünde Peygamber ﷺ hakkında ne murad ettiğini, Allah onlara bildirmedikçe bilmiyorlardı. Dünya semasında Âdem ile karşılaştı. Cebrail ona: "Bu senin babandır, ona selam ver" dedi. Selam verdi, Âdem de selamını aldı ve: "Hoş geldin ey oğlum! Ne güzel bir evlatsın!" dedi. Dünya semasında akıp giden iki nehir gördü. "Ey Cebrail, bu iki nehir nedir?" diye sordu. Cebrail: "Bunlar Nil ve Fırat'ın kaynaklarıdır" dedi. Sonra semada ilerlediğinde, üzerinde inci ve zümrütten bir saray bulunan başka bir nehir daha gördü. Elini nehre daldırdığında misk gibi olduğunu gördü. "Ey Cebrail, bu nedir?" diye sordu. Cebrail: "Bu, Rabbinin senin için sakladığı Kevser'dir" dedi. Sonra ikinci semaya yükseldi; melekler birincide söylediklerinin aynısını söylediler: "Kim o?" Cebrail: "Cebrail" dedi. "Yanında kim var?" "Muhammed ﷺ" dedi. "Görevlendirildi mi?" "Evet" dedi. "Hoş geldi, sefa geldi!" dediler. Sonra üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci semaya yükseldi; her seferinde melekler aynı şeyleri söylediler. Her semada peygamberler vardı; isimlerini andı, bunlardan İdris'i ikinci semada, Hârûn'u dördüncüde, ismini hatırlayamadığım bir başkasını beşincide, İbrâhim'i altıncıda ve Allah ile konuşma şerefine nail olduğu için Mûsâ'yı yedinci semada hatırlıyorum. Mûsâ: "Rabbim, kimsenin benim üzerime çıkarılacağını düşünmemiştim" dedi. Sonra Cebrail onu, mesafesini ancak Allah'ın bildiği bir şekilde daha yukarı çıkardı, ta ki Sidretü'l-Müntehâ'ya ulaştı. O sırada Celâl sahibi Rab yaklaştı ve aradaki mesafe iki yay boyu veya daha az kaldı. Allah o sırada vahyettikleri arasında şunu bildirdi: "Ümmetine her gün ve gecede elli vakit namaz farz kılındı." Sonra Mûsâ'ya uğrayıncaya kadar indi. Mûsâ onu durdurdu ve: "Ey Muhammed! Rabbin sana neyi emretti?" diye sordu. "Her gün ve gecede elli vakit namazı emretti" dedi. Mûsâ: "Ümmetin buna güç yetiremez. Dön de Rabbin senden ve onlardan bunu hafifletsin" dedi. Peygamber ﷺ sanki istişare eder gibi Cebrail'e döndü. Cebrail de işaret ederek: "Evet, dilersen" dedi. Bunun üzerine Cebrail ile birlikte Rabbinin huzuruna çıktı ve yerinde durarak: "Rabbim, bizden hafiflet, çünkü ümmetim buna güç yetiremez" dedi. Allah ondan on vakit namazı indirdi. Tekrar Mûsâ'ya döndüğünde Mûsâ onu yine durdurdu ve namazlar beşe ininceye kadar onu Rabbine gönderip durdu. Beş vakitte Mûsâ onu tekrar durdurdu ve: "Ey Muhammed! Vallahi ben kavmim İsrailoğullarını bundan daha azıyla denedim, zayıf düştüler ve terk ettiler. Senin ümmetin beden, kalp, göz ve kulak bakımından daha zayıftır. Dön de Rabbin senden hafifletsin" dedi. Peygamber ﷺ her seferinde tavsiye almak için Cebrail'e dönüyor, Cebrail de bunu uygun görüyordu. Beşinci kez yükseldiğinde: "Rabbim, ümmetim beden, kalp, işitme ve yapı bakımından zayıftır, bizden hafiflet" dedi. Celâl sahibi Rab: "Ey Muhammed!" buyurdu. O da: "Lebbeyk ve sa'deyk" dedi. Allah: "Katımdaki söz değiştirilmez. Ümmü'l-Kitap'ta sana farz kıldığım gibidir: Her iyiliğe on misli karşılık vardır. Böylece Ümmü'l-Kitap'ta elli, senin üzerinde ise beştir" buyurdu. Mûsâ'ya döndüğünde Mûsâ: "Ne yaptın?" diye sordu. "Bizden hafifletti, her iyiliğe on misli verdi" dedi. Mûsâ: "Vallahi ben İsrailoğullarını bundan daha azıyla denedim, terk ettiler. Rabbine dön de daha da hafifletsin" dedi. Allah Resûlü ﷺ: "Ey Mûsâ! Vallahi Rabbime bu kadar gidip gelmekten haya ettim" dedi. Cebrail: "Allah'ın adıyla in" dedi. Peygamber ﷺ Mescid-i Haram'da iken uyandı.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Beş vakit namaz, elli namazın sevabını taşır.

Kavramlar ve açıklamalar
İsrâ ve Mi'rac

Peygamber’in ﷺ Mekke’den gece yolculuğu ve göklere yükselişi.

Sidretü’l-Müntehâ

Mi'rac sırasında anılan, göklerdeki yüce sınır ağacı.

Ümmü’l-Kitâb

Allah’ın namazlar ve bunların sevabı hakkındaki hükmünün kaydedildiği semavî kayıt.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler buradan beş vakit namazın kesin bir farz olduğu ve Allah’ın rahmetiyle onun sevabını elli namazın sevabına denk kıldığı sonucunu çıkarırlar. Musa’nın tekrar tekrar öğüt vermesi, Muhammed’in ﷺ ümmetine duyduğu ilgiyi gösterir; Peygamber ﷺ sonunda belirlenmiş farzı Allah’a hürmetle kabul etmiştir. Âlimler ayrıca Mi'rac’ın olağanüstü olaylarının gayba ait olduğunu ve vahye dayanarak kabul edildiğini vurgularlar.

Günümüz için dersler
  1. Beş vakit namazı vaktinde ve huşûyla kılarak koruyun.
  2. Namazlarda Allah’ın rahmetini hatırlayın: az bir amel kat kat sevap getirebilir.
  3. Güvenilir kişilerden öğüt alın; Allah’ın hidayetine tevazu ve güvenle uyun.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.