Ezan · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 755. hadis

Jabir ibn Samura rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Ezan
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Jabir ibn Samura tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ شَكَا أَهْلُ الْكُوفَةِ سَعْدًا إِلَى عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ فَعَزَلَهُ وَاسْتَعْمَلَ عَلَيْهِمْ عَمَّارًا، فَشَكَوْا حَتَّى ذَكَرُوا أَنَّهُ لاَ يُحْسِنُ يُصَلِّي، فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَقَالَ يَا أَبَا إِسْحَاقَ إِنَّ هَؤُلاَءِ يَزْعُمُونَ أَنَّكَ لاَ تُحْسِنُ تُصَلِّي قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ أَمَّا أَنَا وَاللَّهِ فَإِنِّي كُنْتُ أُصَلِّي بِهِمْ صَلاَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا أَخْرِمُ عَنْهَا، أُصَلِّي صَلاَةَ الْعِشَاءِ فَأَرْكُدُ فِي الأُولَيَيْنِ وَأُخِفُّ فِي الأُخْرَيَيْنِ‏.‏ قَالَ ذَاكَ الظَّنُّ بِكَ يَا أَبَا إِسْحَاقَ‏.‏ فَأَرْسَلَ مَعَهُ رَجُلاً أَوْ رِجَالاً إِلَى الْكُوفَةِ، فَسَأَلَ عَنْهُ أَهْلَ الْكُوفَةِ، وَلَمْ يَدَعْ مَسْجِدًا إِلاَّ سَأَلَ عَنْهُ، وَيُثْنُونَ مَعْرُوفًا، حَتَّى دَخَلَ مَسْجِدًا لِبَنِي عَبْسٍ، فَقَامَ رَجُلٌ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ أُسَامَةُ بْنُ قَتَادَةَ يُكْنَى أَبَا سَعْدَةَ قَالَ أَمَّا إِذْ نَشَدْتَنَا فَإِنَّ سَعْدًا كَانَ لاَ يَسِيرُ بِالسَّرِيَّةِ، وَلاَ يَقْسِمُ بِالسَّوِيَّةِ، وَلاَ يَعْدِلُ فِي الْقَضِيَّةِ‏.‏ قَالَ سَعْدٌ أَمَا وَاللَّهِ لأَدْعُوَنَّ بِثَلاَثٍ، اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ عَبْدُكَ هَذَا كَاذِبًا، قَامَ رِيَاءً وَسُمْعَةً فَأَطِلْ عُمْرَهُ، وَأَطِلْ فَقْرَهُ، وَعَرِّضْهُ بِالْفِتَنِ، وَكَانَ بَعْدُ إِذَا سُئِلَ يَقُولُ شَيْخٌ كَبِيرٌ مَفْتُونٌ، أَصَابَتْنِي دَعْوَةُ سَعْدٍ‏.‏ قَالَ عَبْدُ الْمَلِكِ فَأَنَا رَأَيْتُهُ بَعْدُ قَدْ سَقَطَ حَاجِبَاهُ عَلَى عَيْنَيْهِ مِنَ الْكِبَرِ، وَإِنَّهُ لَيَتَعَرَّضُ لِلْجَوَارِي فِي الطُّرُقِ يَغْمِزُهُنَّ‏.‏

Çeviri

Mûsâ bize rivayet etti, dedi ki: Ebû Avâne bize rivayet etti, dedi ki: Abdülmelik b. Umeyr bize Câbir b. Semure'den rivayet etti, o da şöyle dedi: Kûfeliler Sa'd'ı Ömer'e (Allah ondan razı olsun) şikayet ettiler. Bunun üzerine Ömer onu görevden aldı ve yerlerine Ammar'ı atadı. Ancak şikayetlerine devam ettiler, hatta onun namazı düzgün kılamadığını bile iddia ettiler. Ömer ona bir elçi göndererek şöyle dedi:

"Ey Ebû İshak! Bu insanlar senin namazı düzgün kılamadığını iddia ediyorlar." Ebû İshak cevap verdi: "Allah'a yemin ederim ki, ben onlara Allah Resûlü'nün ﷺ namazı gibi namaz kıldırırdım ve bundan hiçbir şey eksiltmezdim. Yatsı namazını kıldırırken ilk iki rekâtı uzatır, son iki rekâtı ise kısa tutardım." Ömer dedi ki: "Ey Ebû İshak, senin hakkındaki düşüncem de zaten buydu." Sonra onunla birlikte bir veya birkaç kişiyi Kûfe'ye gönderdi ki halka onu sorsunlar. Gittikleri her mescitte onu sordular ve herkes kendisinden övgüyle bahsetti. Ta ki Benî Abs kabilesinin mescidine girinceye kadar. Oradan Usâme b. Katâde adında, künyesi Ebû Sa'de olan bir adam kalkıp şöyle dedi: "Madem bizi yemin verdiniz, söylemek zorundayım: Sa'd seferlere bizzat çıkmazdı, ganimeti eşit dağıtmazdı ve hüküm verirken adaletli davranmazdı." Bunun üzerine Sa'd şöyle dua etti: "Allah'a yemin ederim ki üç şey için dua edeceğim: Ey Allah'ım! Eğer bu kulun yalancıysa ve sadece gösteriş yapmak, şöhret kazanmak için ayağa kalktıysa, ömrünü uzat, fakirliğini artır ve onu fitnelere maruz bırak." Bundan sonra kendisine hali sorulduğunda: "Fitneye uğramış yaşlı bir adamım; Sa'd'ın bedduası bana isabet etti" derdi. Ravî Abdülmelik dedi ki: "Ben onu daha sonra gördüm; ihtiyarlıktan kaşları gözlerinin üzerine düşmüştü ve yoldaki genç kızlara sarkıntılık edip onlara göz kırpıyordu."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Saʿd, haksız suçlamaları olgularla çürüttü ve adalet için dua etti.

Arka plan ve bağlam

Kûfe halkı, namazı ve yöneticiliği de dâhil olmak üzere Saʿd ibn Ebî Vakkas hakkında ʿUmar’a şikâyette bulundu. ʿUmar şikâyetlerin araştırılmasını istedi; Saʿd bunları reddetti ve kendi ifadesine göre kendisine iftira atan adama karşı Allah’a dua etti.

Kavramlar ve açıklamalar
rekât

Belirli duruş ve kıraatlerden oluşan namaz birimi.

riyâ ve sümʿa

Başkalarının görmesi veya övmesi için davranmak.

ganimet

Savaşta düşmandan ele geçirilen mallar.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, yöneticilerin şikâyetleri ciddiyetle araştırması ve yalnızca suçlamalara dayanarak hüküm vermemesi gerektiği sonucunu çıkarırlar. Sahabi Saʿd, eleştirilere cevap olarak namaz uygulamasından söz ederken ʿUmar Kûfe’deki tanıklara başvurur. Rivayet ayrıca iftiranın ne kadar ciddi olduğunu ve Allah’tan adalet dilemenin caiz olduğunu vurgular; öfkeyle beddua etmeye yönelik genel bir teşvik değildir.

Günümüz için dersler
  1. Bir hükme varmadan önce şikâyeti dikkatle araştır ve ilgili kişiyi dinle.
  2. Ciddi iddiaları başkalarına yaymadan önce güvenilir tanıklardan doğrula.
  3. Namazda bilinen sünnete uy; nasıl kılacağından emin değilsen ehil birinden rehberlik iste.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.