Cuma Namazı · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 922. hadis

Asma bint Abi Bakr rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Cuma Namazı
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Asma bint Abi Bakr tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

وَقَالَ مَحْمُودٌ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، قَالَ أَخْبَرَتْنِي فَاطِمَةُ بِنْتُ الْمُنْذِرِ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ، قَالَتْ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ وَالنَّاسُ يُصَلُّونَ قُلْتُ مَا شَأْنُ النَّاسِ فَأَشَارَتْ بِرَأْسِهَا إِلَى السَّمَاءِ‏.‏ فَقُلْتُ آيَةٌ فَأَشَارَتْ بِرَأْسِهَا أَىْ نَعَمْ‏.‏ قَالَتْ فَأَطَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جِدًّا حَتَّى تَجَلاَّنِي الْغَشْىُ وَإِلَى جَنْبِي قِرْبَةٌ فِيهَا مَاءٌ فَفَتَحْتُهَا فَجَعَلْتُ أَصُبُّ مِنْهَا عَلَى رَأْسِي، فَانْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ تَجَلَّتِ الشَّمْسُ، فَخَطَبَ النَّاسَ، وَحَمِدَ اللَّهَ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ وَلَغِطَ نِسْوَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ، فَانْكَفَأْتُ إِلَيْهِنَّ لأُسَكِّتَهُنَّ فَقُلْتُ لِعَائِشَةَ مَا قَالَ قَالَتْ قَالَ ‏"‏ مَا مِنْ شَىْءٍ لَمْ أَكُنْ أُرِيتُهُ إِلاَّ قَدْ رَأَيْتُهُ فِي مَقَامِي هَذَا حَتَّى الْجَنَّةَ وَالنَّارَ، وَإِنَّهُ قَدْ أُوحِيَ إِلَىَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ مِثْلَ ـ أَوْ قَرِيبَ مِنْ ـ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ، يُؤْتَى أَحَدُكُمْ، فَيُقَالُ لَهُ مَا عِلْمُكَ بِهَذَا الرَّجُلِ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ ـ أَوْ قَالَ الْمُوقِنُ شَكَّ هِشَامٌ ـ فَيَقُولُ هُوَ رَسُولُ اللَّهِ، هُوَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم جَاءَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى فَآمَنَّا وَأَجَبْنَا وَاتَّبَعْنَا وَصَدَّقْنَا‏.‏ فَيُقَالُ لَهُ نَمْ صَالِحًا، قَدْ كُنَّا نَعْلَمُ إِنْ كُنْتَ لَتُؤْمِنُ بِهِ‏.‏ وَأَمَّا الْمُنَافِقُ ـ أَوْ قَالَ الْمُرْتَابُ شَكَّ هِشَامٌ ـ فَيُقَالُ لَهُ مَا عِلْمُكَ بِهَذَا الرَّجُلِ فَيَقُولُ لاَ أَدْرِي، سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ شَيْئًا فَقُلْتُهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ هِشَامٌ فَلَقَدْ قَالَتْ لِي فَاطِمَةُ فَأَوْعَيْتُهُ، غَيْرَ أَنَّهَا ذَكَرَتْ مَا يُغَلِّظُ عَلَيْهِ‏.‏

Çeviri

Mahmûd dedi ki: Ebû Üsâme bize hadis nakletti ve dedi ki: Hişâm b. Urve bize hadis nakletti ve dedi ki: Fâtıma binti'l-Münzir bana haber verdi, o da Esmâ binti Ebî Bekir'den rivayet etti; Esmâ şöyle dedi: Âişe'nin –Allah ondan razı olsun– yanına girdiğimde insanlar namaz kılıyorlardı. 'İnsanlara ne oluyor?' diye sordum. O da başıyla semaya işaret etti. Ben, 'Bir âyet mi var?' diye sordum; o da başıyla 'evet' anlamında işaret etti. Dedi ki: Resûlullah ﷺ namazı o kadar uzattı ki baygınlık geçirdim. Yanımda içinde su bulunan bir tulum vardı; onu açtım ve başıma su dökmeye başladım. Resûlullah ﷺ namazdan çıktığında güneş açılmıştı. İnsanlara hitap etti, Allah'a layık olduğu şekilde hamdetti ve sonra 'Emmâ ba'd' dedi. Esmâ devamla dedi ki: Ensar kadınlarından bazıları konuşmaya başlayınca onları susturmak için onlara yöneldim. Âişe'ye Peygamber'in ﷺ ne söylediğini sordum. Âişe dedi ki: O şöyle buyurdu: 'Bana gösterilmeyip de bu makamda görmediğim hiçbir şey kalmadı; Cennet ve Cehennem dâhil. Ve şüphesiz bana vahyedildi ki siz kabirlerinizde Mesîh-i Deccâl'in fitnesi gibi veya ona yakın bir fitne ile imtihan edileceksiniz. Birinize gelinip,

"Bu adam hakkında bilgin nedir?" denilecek. Mümine –veya yakînen inanana, Hişâm bu konuda tereddüt etti– denilecek ki cevap versin; o da diyecek ki: "O, Allah'ın Resûlüdür, O Muhammed'dir ﷺ; bize apaçık deliller ve hidayetle geldi, biz de iman ettik, icabet ettik, tâbi olduk ve tasdik ettik." Bunun üzerine ona, "Salih bir kul olarak uyu; biz senin ona iman ettiğini biliyorduk," denilecek. Münafığa –veya şüpheciye, Hişâm bu konuda da tereddüt etti– ise, "Bu adam hakkında bilgin nedir?" denilecek. O da, "Bilmiyorum, insanların bir şey söylediklerini duydum, ben de aynısını söyledim," diyecek. Hişâm dedi ki: Fâtıma bunu bana anlattı ve ben de belledim; ancak münafık/şüpheci olanın şiddetli azaba uğratılacağını da zikretti.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Güneş tutulması sırasında Peygamber ﷺ uzun süre namaz kıldı ve kabir imtihanı konusunda uyarıda bulundu.

Arka plan ve bağlam

İnsanlar güneş tutulması sırasında namaz kılarken Esma bint Ebu Bekir, Aişe’yi ziyaret etti. Namazın ardından Peygamber ﷺ orada bulunanlara hitap etti.

Kavramlar ve açıklamalar
Mesih ed-Deccal

Deccal: İslami rivayetlere göre kıyametten önce ortaya çıkacak büyük bir aldatıcı.

Kabir imtihanı

Ölümden sonra iman ve Allah’ın Elçisi ﷺ hakkında yapılan sorgulama.

Ensar

Peygamber ﷺ’e ve Mekke’den gelen Müslümanlara destek olan Medine halkı.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan güneş tutulmasının namaz kılmak ve Allah’ı anmak için bir vesile olduğunu ve Peygamber ﷺ’in namazın ardından insanlara öğrettiğini çıkarırlar. Rivayet ayrıca kabir imtihanını doğrular ve samimi imanın bilgi, kabul ve Resul’e ﷺ tabi olmakla ortaya çıktığını vurgular; başkalarının söylediklerini yalnızca tekrarlamak sağlam bir iman değildir. Metinde ravinin “mümin” ile “kesin inanan mümin”, “münafık” ile “şüpheci” ifadeleri arasında tereddüt ettiği belirtilir.

Günümüz için dersler
  1. Önemli olayları Allah’ı anmak ve namazını güçlendirmek için bir fırsat bil.
  2. Peygamber’in ﷺ mesajını anlayarak öğren ve uygula; imanı yalnızca ezberlenmiş sözlerden ibaret görme.
  3. Ahireti hatırla ve ölümden sonraki imtihanlarda sebat etmek için Allah’a dua et.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.