Cuma Namazı · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 924. hadis

Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Cuma Namazı
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Yahya ibn Bukayral‑Bukhari'e aktardıيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
  2. 2Al‑Laythاللَّيْثُ
  3. 3Uqaylعُقَيْلٍ
  4. 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
  5. 5Urwaعُرْوَةُ
  6. 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، أَنَّ عَائِشَةَ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ ذَاتَ لَيْلَةٍ مِنْ جَوْفِ اللَّيْلِ، فَصَلَّى فِي الْمَسْجِدِ، فَصَلَّى رِجَالٌ بِصَلاَتِهِ فَأَصْبَحَ النَّاسُ فَتَحَدَّثُوا، فَاجْتَمَعَ أَكْثَرُ مِنْهُمْ فَصَلَّوْا مَعَهُ، فَأَصْبَحَ النَّاسُ فَتَحَدَّثُوا فَكَثُرَ أَهْلُ الْمَسْجِدِ مِنَ اللَّيْلَةِ الثَّالِثَةِ، فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّوْا بِصَلاَتِهِ، فَلَمَّا كَانَتِ اللَّيْلَةُ الرَّابِعَةُ عَجَزَ الْمَسْجِدُ عَنْ أَهْلِهِ حَتَّى خَرَجَ لِصَلاَةِ الصُّبْحِ، فَلَمَّا قَضَى الْفَجْرَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ، فَتَشَهَّدَ ثُمَّ قَالَ ‏ "‏ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ لَمْ يَخْفَ عَلَىَّ مَكَانُكُمْ، لَكِنِّي خَشِيتُ أَنْ تُفْرَضَ عَلَيْكُمْ فَتَعْجِزُوا عَنْهَا ‏"‏‏.‏ تَابَعَهُ يُونُسُ‏.‏

Çeviri

Yahya b. Bükeyr bize rivayet etti; dedi ki: Leys bize Ukayl'dan, o da İbn Şihab'dan rivayet etti. İbn Şihab dedi ki: Urve bana haber verdi ki Aişe kendisine şunu bildirmiştir: Resûlullah ﷺ bir gece gecenin ortasında dışarı çıktı ve mescitte namaz kıldı. Bazı erkekler de onunla birlikte namaz kıldılar. Sabah olunca insanlar bunu konuştular ve ertesi gece daha fazla kişi toplanıp onunla namaz kıldı. Yine sabah olunca insanlar bunu konuştular ve üçüncü gece mescide gelenlerin sayısı çok arttı. Resûlullah ﷺ dışarı çıktı ve onlar da arkasında namaz kıldılar. Dördüncü gece ise mescit cemaati alamayacak kadar doldu, ta ki Resûlullah ﷺ sabah namazı için çıkana kadar. Sabah namazını bitirdikten sonra insanlara döndü, teşehhüd okudu ve sonra şöyle buyurdu:

"Amma ba'du, sizin yeriniz (mescitteki varlığınız) benden gizli kalmadı, ancak bu namazın üzerinize farz kılınmasından ve onu yerine getirmekten aciz kalmanızdan korktum." Yunus da bu rivayette ona uymuştur.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ, farz kılınabileceği endişesiyle gece namazını düzenli olarak cemaate kıldırmadı.

Kavramlar ve açıklamalar
Teheccüd

Uyuduktan sonra kılınan nafile gece namazı.

Sabah (Fecr)

Farz olan sabah namazı.

Tahiyyat (Teşehhüd)

Namaz sırasında okunan iman şehadeti.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten gece namazının nafile olduğu sonucunu çıkarır. Peygamber ﷺ, insanların onu farz sanmalarını önlemek için merhamet ederek bu namazı düzenli biçimde cemaatle kıldırmaktan kaçınmıştır. Rivayet, dinî ibadetin gereksiz bir yük hâline gelmemesi gerektiğini vurgular. Âlimler ayrıca gece namazını cemaatle kılmanın caiz olduğunu ele alır; Ramazan namazının daha sonra cemaatle düzenli biçimde kılınması da diğer hususların yanı sıra Ömer bin Hattab'ın uygulamasıyla ilişkilendirilir.

Günümüz için dersler
  1. Nafile ibadetleri sürdürebileceğiniz bir şekilde devam ettirin.
  2. Dinî uygulamaları, kaynakların öngördüğünden daha ağır hâle getirmeyin.
  3. Bir cemaate liderlik ederken onların gücünü gözetin ve tercihlerinizi nazikçe açıklayın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.