Sahih Muslim, 2528. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi
Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَيَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالَ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرُونَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ - عَنْ مُحَمَّدٍ، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي حَرْمَلَةَ - عَنْ كُرَيْبٍ، أَنَّ أُمَّ الْفَضْلِ بِنْتَ الْحَارِثِ، بَعَثَتْهُ إِلَى مُعَاوِيَةَ بِالشَّامِ قَالَ فَقَدِمْتُ الشَّامَ فَقَضَيْتُ حَاجَتَهَا وَاسْتُهِلَّ عَلَىَّ رَمَضَانُ وَأَنَا بِالشَّامِ فَرَأَيْتُ الْهِلاَلَ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ ثُمَّ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فِي آخِرِ الشَّهْرِ فَسَأَلَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ - رضى الله عنهما - ثُمَّ ذَكَرَ الْهِلاَلَ فَقَالَ مَتَى رَأَيْتُمُ الْهِلاَلَ فَقُلْتُ رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ . فَقَالَ أَنْتَ رَأَيْتَهُ فَقُلْتُ نَعَمْ وَرَآهُ النَّاسُ وَصَامُوا وَصَامَ مُعَاوِيَةُ . فَقَالَ لَكِنَّا رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ السَّبْتِ فَلاَ نَزَالُ نَصُومُ حَتَّى نُكْمِلَ ثَلاَثِينَ أَوْ نَرَاهُ . فَقُلْتُ أَوَلاَ تَكْتَفِي بِرُؤْيَةِ مُعَاوِيَةَ وَصِيَامِهِ فَقَالَ لاَ هَكَذَا أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . وَشَكَّ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى فِي نَكْتَفِي أَوْ تَكْتَفِي .
Bize Yahya b. Yahya, Yahya b. Eyyûb, Kuteybe ve İbn Hucr rivayet etti. Yahya b. Yahya 'bize haber verdi' dedi, diğerleri ise 'bize rivayet etti' dediler. İsmâil —ki o İbn Ca'fer'dir— bize Muhammed'den —ki o İbn Ebî Harmele'dir—, o da Kureyb'den rivayet etti: Ümmü'l-Fadl binti'l-Hâris, onu Şam'daki Muâviye'ye göndermişti. Kureyb şöyle dedi:
"Şam'a vardım ve onun işini hallettim. Ben Şam'dayken Ramazan ayı girdi ve hilali Cuma gecesi gördüm. Sonra ayın sonunda Medine'ye döndüm. Abdullah b. Abbas —Allah onlardan razı olsun— bana hilali sordu ve 'Hilali ne zaman gördünüz?' dedi. Ben de 'Cuma gecesi gördük' dedim. O, 'Sen kendin gördün mü?' diye sordu. 'Evet, insanlar da gördü, oruç tuttular ve Muâviye de oruç tuttu' dedim. Bunun üzerine o, 'Fakat biz onu Cumartesi gecesi gördük. Otuz günü tamamlayıncaya veya yeni hilali görünceye kadar oruç tutmaya devam edeceğiz' buyurdu. Ben, 'Muâviye'nin görmesi ve oruç tutması size yetmiyor mu?' dedim. O, 'Hayır, Resûlullah ﷺ bize böyle emretti' cevabını verdi." Yahya b. Yahya, ravide geçen kelimenin 'nektefî' mi yoksa 'tektefî' mi olduğu hususunda tereddüt etmiştir.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
İbn Abbas, oruca başlarken Medine’de görülen hilali esas aldı.
Kurayb, Ümmü’l-Fadl tarafından Şam’da Muaviye’nin yanına gönderilmişti. Medine’ye döndüğünde İbn Abbas’a Şam’da Ramazan hilalinin daha önce görüldüğünü ve orada oruca başlandığını anlattı.
Hicrî ayın başlangıcını veya sonunu belirlemek için kullanılan görünür yeni ay.
Yeni hilal daha önce görülmezse hicrî ayı otuz gün olarak tamamlamak.
Âlimler bu rivayetten, İbn Abbas’ın Şam’daki hilal gözlemini Medine halkı için bağlayıcı saymadığı ve kendi gözlemlerini esas aldığı ya da ayı otuz güne tamamladığı sonucunu çıkarırlar. Bu rivayet, bölgeler arasındaki hilal gözlem farklılıklarına dair önemli bir delildir. Fıkıh mezhepleri bunun uygulanışında farklı görüşler benimser: Hanefî, Malikî ve Hanbelî mezhepleri genellikle daha geniş bir bölgedeki gözlemi geçerli kabul ederken Şafiî mezhebi farklı ufukları dikkate alır. Âlimler, fiilî oruç başlangıcında Müslümanların yetkili dinî mercie uymasını ve toplumlarının birliğini gözetmesini vurgular.
- Ramazan başlarken toplumundaki yetkili dinî merciin güvenilir tespitini takip et.
- Hilal görülmezse ayı otuz güne tamamla.
- Bölgeler arasındaki farklılıklara dikkatle yaklaş; bunları bilgi ve saygıyla konuş.
Bu rivayet aynı bölümde yer alır ve hilal ile orucun başlangıcını da ele alır.
Sahih Muslim · #2527 (Sahih)Ramazan’ın ay gözlemine dayanarak belirlenmesi konusunu destekler.
Sahih al-Bukhari · #1900 (Sahih)Bu rivayet oruca başlamayı ve orucu bitirmeyi hilalin görülmesine bağlar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.