Sahih Muslim, 3302. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Muslim'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Ishaq ibn Ibrahim al‑HanzaliMuslim'e aktardıإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ
- 2Jarirجَرِيرٌ
- 3Mansurمَنْصُورٍ
- 4Mujahidمُجَاهِدٍ
- 5Tawusطَاوُسٍ
- 6Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
- 7Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْفَتْحِ فَتْحِ مَكَّةَ " لاَ هِجْرَةَ وَلَكِنْ جِهَادٌ وَنِيَّةٌ وَإِذَا اسْتُنْفِرْتُمْ فَانْفِرُوا " . وَقَالَ يَوْمَ الْفَتْحِ فَتْحِ مَكَّةَ " إِنَّ هَذَا الْبَلَدَ حَرَّمَهُ اللَّهُ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ فَهُوَ حَرَامٌ بِحُرْمَةِ اللَّهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَإِنَّهُ لَمْ يَحِلَّ الْقِتَالُ فِيهِ لأَحَدٍ قَبْلِي وَلَمْ يَحِلَّ لِي إِلاَّ سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ فَهُوَ حَرَامٌ بِحُرْمَةِ اللَّهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لاَ يُعْضَدُ شَوْكُهُ وَلاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهُ وَلاَ يَلْتَقِطُ إِلاَّ مَنْ عَرَّفَهَا وَلاَ يُخْتَلَى خَلاَهَا " . فَقَالَ الْعَبَّاسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلاَّ الإِذْخِرَ فَإِنَّهُ لِقَيْنِهِمْ وَلِبُيُوتِهِمْ . فَقَالَ " إِلاَّ الإِذْخِرَ " .
İshak b. İbrahim el-Hanzelî bize rivayet etti, Cerîr bize haber verdi, Mansûr'dan, o da Mücâhid'den, o da Tâvûs'tan, o da İbn Abbâs'tan nakletti; İbn Abbâs şöyle dedi: Resûlullah ﷺ Fetih günü, yani Mekke'nin fethi günü şöyle buyurdu:
"Artık hicret yoktur, ancak cihad ve niyet vardır. Savaşa çağrıldığınızda hemen sefere çıkın." Yine Fetih günü, Mekke'nin fethi günü şöyle buyurdu: "Allah bu beldeyi, gökleri ve yeri yarattığı gün haram kılmıştır. O halde kıyamet gününe kadar Allah'ın dokunulmazlığı ile haramdır. Benden önce hiç kimse için burada savaşmak helal kılınmamıştı; bana da sadece gündüzün bir saatinde helal kılındı. Kıyamet gününe kadar Allah'ın dokunulmazlığı ile haramdır. Dikenleri kesilmez, avı ürkütülmez, kayıp eşyayı ancak ilan eden kişi alabilir ve taze otu koparılmaz." Bunun üzerine Abbas: "Ey Allah'ın Resûlü! İzhir otu hariç; çünkü o, demircileri ve evleri için gereklidir" dedi. Resûlullah ﷺ de: "İzhir otu hariç" buyurdu.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Mekke kutsal kalmaya devam eder; Allah yolunda çaba göstermek samimi niyet ve itaat gerektirir.
Peygamber ﷺ bu sözleri Mekke’nin Fethi günü söyledi. Al-ʿAbbās, demircilerin ve evlerde kullanılan izhir otu için istisna istedi; Peygamber ﷺ bu istisnaya izin verdi.
İnanç uğruna göç; burada Mekke’nin fethinden sonra sona eren Medine’ye özel hicret kastedilir.
Bu bağlamda: samimi niyetle ve geçerli bir çağrıya itaat ederek Allah yolunda çaba göstermek.
Mekke’de demircilerin ve evlerde kullanılan hoş kokulu bir ot.
Âlimler, hicretin sona erdiğine ilişkin ifadenin Mekke Müslüman olduktan sonra Mekke’den Medine’ye yapılan hicreti kastettiğini; samimi çaba ve iyi niyet yükümlülüğünün ise devam ettiğini açıklar. Mekke’ye ilişkin hükümler Harem sınırlarını korur: bitkilere ve yaban hayvanlarına gerekçesiz zarar verilmemeli veya onlar ürkütülmemeli; bulunan eşya ise sahibinin geri alabilmesi için ilan edilmelidir. İzhir için tanınan istisna, somut bir ihtiyaç nedeniyle genel bir kuraldan sınırlı bir istisnaya izin verilebileceğini gösterir. Fıkıh mezhepleri bu hükümlerin ayrıntılarını ele alırken Harem’in özel kutsiyetini kabul eder.
- Doğaya ve hayvanlara özen gösterin; kutsal yerlerin özel hükümlerine saygı duyun.
- Dinî veya toplumsal bir çabaya çağrıldığınızda çağrının meşru olduğunu doğrulayın ve samimi niyetle hareket edin.
- Değerli bulunan eşyaları sahibine geri dönebilmesi için ilan edin.
Aynı bölümdeki bu rivayet de Harem’in hükümlerini ve korunmasını ele alır.
Sahih Muslim · #3304 (Sahih)Ebû Şurayh burada şehrin süregelen kutsiyetini vurgular ve orada şiddeti helal saymaya karşı uyarır.
Sahih al-Bukhari · #2433 (Sahih)İbn ʿAbbās’tan gelen bu sahih rivayet de hicret ve Allah yolunda çabanın doğru niyetle ilişkisini ele alır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.