Sahih Muslim, 3613. hadis
Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Aisha tarafından rivayet edildi
Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتِ اخْتَصَمَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فِي غُلاَمٍ فَقَالَ سَعْدٌ هَذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْنُ أَخِي عُتْبَةَ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَهِدَ إِلَىَّ أَنَّهُ ابْنُهُ انْظُرْ إِلَى شَبَهِهِ وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ هَذَا أَخِي يَا رَسُولَ اللَّهِ وُلِدَ عَلَى فِرَاشِ أَبِي مِنْ وَلِيدَتِهِ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى شَبَهِهِ فَرَأَى شَبَهًا بَيِّنًا بِعُتْبَةَ فَقَالَ " هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ الْوَلَدُ لِلْفِرَاَشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ وَاحْتَجِبِي مِنْهُ يَا سَوْدَةُ بِنْتَ زَمْعَةَ " . قَالَتْ فَلَمْ يَرَ سَوْدَةَ قَطُّ وَلَمْ يَذْكُرْ مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ قَوْلَهُ " يَا عَبْدُ " .
Kuteybe b. Saîd bize rivayet etti, Leys bize rivayet etti; ve Muhammed b. Rumh bize rivayet etti, Leys bize haber verdi, İbn Şihâb'dan, Urve'den, Aişe'den (r.a.) şöyle dediğini işittim: Sa'd b. Ebî Vakkâs ile Abd b. Zem'a bir çocuk hakkında ihtilafa düştüler. Sa'd dedi ki:
"Ey Allah'ın Resûlü! Bu, kardeşim Utbe b. Ebî Vakkâs'ın oğludur; bana onun kendi oğlu olduğunu vasiyet etmişti. Benzerliğine bakınız." Abd b. Zem'a ise dedi ki: "Ey Allah'ın Resûlü! Bu benim kardeşimdir; babamın cariyesinden, babamın döşeğinde doğmuştur." Bunun üzerine Allah'ın Resûlü ﷺ çocuğun benzerliğine baktı ve Utbe ile bariz bir benzerlik gördü. Ancak şöyle buyurdu: "Ey Abd! Çocuk senindir. Çocuk döşeğe aittir, zina edenin ise sadece taşlanması vardır. Ey Sevde binti Zem'a! Ondan hicaba riayet et." Aişe (r.a.) dedi ki: "Bundan sonra Sevde onu hiç görmedi." Muhammed b. Rumh, "Ey Abd" ifadesini zikretmemiştir.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Nesebin ihtilaflı olduğu durumlarda esas alınan ölçüt evlilik yatağıdır.
Sa'd ibn Abi Waqqas ile 'Abd ibn Zam'a bir erkek çocuğun nesebi konusunda anlaşmazlığa düştüler. Peygamber ﷺ, 'Utba'ya açıkça benzemesine rağmen evlilik yatağı esasına dayanarak çocuğu 'Abd'e nispet etti ve Sawda'ya ona karşı mesafeli durmasını emretti.
Geçerli bir evlilikte çocuk, kural olarak kadının kocasına nispet edilir.
Evlilik dışı bir iddianın nesep hakkı doğurmadığını belirten yerleşik bir Arapça ifadedir. Ceza hukukunun uygulanması ayrı İslami hukuk kurallarını ve delilleri gerektirir.
Nesep hakkındaki hüküm çocuğun biyolojik benzerliğini ortadan kaldırmadığından Sawda'nın çocukla ilişkide örtünme ve uygun davranış kurallarına uyması gerekiyordu.
Âlimler bu rivayetten, nesebin kural olarak evlilik yatağı esasına göre belirlendiği ve evlilik dışı bir iddianın bu bağı ortadan kaldırmadığı hükmünü çıkarırlar. Hüküm, hukuki nesep ile görünür benzerliği de birbirinden ayırır: Peygamber ﷺ çocuğu 'Abd'e nispet etmiş, ancak 'Utba'ya açıkça benzemesi nedeniyle Sawda'ya mesafeli durmasını emretmiştir. Âlimler ayrıca hâkimin kararının yalnızca dış görünüşe değil, kabul edilmiş hukuki dayanaklara dayanması gerektiğini belirtirler.
- Nesep anlaşmazlıklarını dikkatle ele alın ve hukuki olguları yetkili bir hâkimin değerlendirmesini sağlayın.
- Aile bağlarını yalnızca dış görünüşe göre belirlemeyin; kabul edilmiş hukuk kurallarını uygulayın.
- Hukuki hüküm biyolojik akrabalığı kesin olarak belirlemiyorsa, ilişkilerde ve örtünmede sınırları gözetin.
Bu sahih rivayet aynı anlaşmazlığı anlatır ve çocuğun evlilik yatağına nispet edilmesi kuralını destekler.
Sahih Muslim · #3614 (Sahih)Bu sahih rivayet aynı nesep meselesini ele alır ve Peygamber'in ﷺ hükmüne ilişkin bağlantılı bir aktarım sunar.
Sahih al-Bukhari · #2053 (Sahih)Bu rivayet 'Utba'nın iddiasını aktarır ve nesep ile evlilik yatağına ilişkin temel kuralı doğrular.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.