Sahih Muslim, 3692. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi
Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ، - يَعْنِي ابْنَ بِلاَلٍ - أَخْبَرَنِي يَحْيَى، أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ بْنُ حُنَيْنٍ، أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، يُحَدِّثُ قَالَ مَكَثْتُ سَنَةً وَأَنَا أُرِيدُ، أَنْ أَسْأَلَ، عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ عَنْ آيَةٍ، فَمَا أَسْتَطِيعُ أَنْلَهُ حَتَّى خَرَجَ حَاجًّا فَخَرَجْتُ مَعَهُ فَلَمَّا رَجَعَ فَكُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَدَلَ إِلَى الأَرَاكِ لِحَاجَةٍ لَهُ فَوَقَفْتُ لَهُ حَتَّى فَرَغَ ثُمَّ سِرْتُ مَعَهُ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنِ اللَّتَانِ تَظَاهَرَتَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ أَزْوَاجِهِ فَقَالَ تِلْكَ حَفْصَةُ وَعَائِشَةُ . قَالَ فَقُلْتُ لَهُ وَاللَّهِ إِنْ كُنْتُ لأُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَكَ عَنْ هَذَا مُنْذُ سَنَةٍ فَمَا أَسْتَطِيعُ هَيْبَةً لَكَ . قَالَ فَلاَ تَفْعَلْ مَا ظَنَنْتَ أَنَّ عِنْدِي مِنْ عِلْمٍ فَسَلْنِي عَنْهُ فَإِنْ كُنْتُ أَعْلَمُهُ أَخْبَرْتُكَ - قَالَ - وَقَالَ عُمَرُ وَاللَّهِ إِنْ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَا نَعُدُّ لِلنِّسَاءِ أَمْرًا حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِيهِنَّ مَا أَنْزَلَ وَقَسَمَ لَهُنَّ مَا قَسَمَ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا فِي أَمْرٍ أَأْتَمِرُهُ إِذْ قَالَتْ لِي امْرَأَتِي لَوْ صَنَعْتَ كَذَا وَكَذَا فَقُلْتُ لَهَا وَمَا لَكِ أَنْتِ وَلِمَا هَا هُنَا وَمَا تَكَلُّفُكِ فِي أَمْرٍ أُرِيدُهُ فَقَالَتْ لِي عَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ مَا تُرِيدُ أَنْ تُرَاجَعَ أَنْتَ وَإِنَّ ابْنَتَكَ لَتُرَاجِعُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يَظَلَّ يَوْمَهُ غَضْبَانَ . قَالَ عُمَرُ فَآخُذُ رِدَائِي ثُمَّ أَخْرُجُ مَكَانِي حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى حَفْصَةَ فَقُلْتُ لَهَا يَا بُنَيَّةُ إِنَّكِ لَتُرَاجِعِينَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يَظَلَّ يَوْمَهُ غَضْبَانَ . فَقَالَتْ حَفْصَةُ وَاللَّهِ إِنَّا لَنُرَاجِعُهُ . فَقُلْتُ تَعْلَمِينَ أَنِّي أُحَذِّرُكِ عُقُوبَةَ اللَّهِ وَغَضَبَ رَسُولِهِ يَا بُنَيَّةُ لاَ يَغُرَّنَّكِ هَذِهِ الَّتِي قَدْ أَعْجَبَهَا حُسْنُهَا وَحُبُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِيَّاهَا . ثُمَّ خَرَجْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى أُمِّ سَلَمَةَ لِقَرَابَتِي مِنْهَا فَكَلَّمْتُهَا فَقَالَتْ لِي أُمُّ سَلَمَةَ عَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ قَدْ دَخَلْتَ فِي كُلِّ شَىْءٍ حَتَّى تَبْتَغِي أَنْ تَدْخُلَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَزْوَاجِهِ . قَالَ فَأَخَذَتْنِي أَخْذًا كَسَرَتْنِي عَنْ بَعْضِ مَا كُنْتُ أَجِدُ فَخَرَجْتُ مِنْ عِنْدِهَا وَكَانَ لِي صَاحِبٌ مِنَ الأَنْصَارِ إِذَا غِبْتُ أَتَانِي بِالْخَبَرِ وَإِذَا غَابَ كُنْتُ أَنَا آتِيهِ بِالْخَبَرِ وَنَحْنُ حِينَئِذٍ نَتَخَوَّفُ مَلِكًا مِنْ مُلُوكِ غَسَّانَ ذُكِرَ لَنَا أَنَّهُ يُرِيدُ أَنْ يَسِيرَ إِلَيْنَا فَقَدِ امْتَلأَتْ صُدُورُنَا مِنْهُ فَأَتَى صَاحِبِي الأَنْصَارِيُّ يَدُقُّ الْبَابَ وَقَالَ افْتَحِ افْتَحْ . فَقُلْتُ جَاءَ الْغَسَّانِيُّ فَقَالَ أَشَدُّ مِنْ ذَلِكَ اعْتَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَزْوَاجَهُ . فَقُلْتُ رَغِمَ أَنْفُ حَفْصَةَ وَعَائِشَةَ . ثُمَّ آخُذُ ثَوْبِي فَأَخْرُجُ حَتَّى جِئْتُ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَشْرُبَةٍ لَهُ يُرْتَقَى إِلَيْهَا بِعَجَلَةٍ وَغُلاَمٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَسْوَدُ عَلَى رَأْسِ الدَّرَجَةِ فَقُلْتُ هَذَا عُمَرُ . فَأُذِنَ لِي . قَالَ عُمَرُ فَقَصَصْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَذَا الْحَدِيثَ فَلَمَّا بَلَغْتُ حَدِيثَ أُمِّ سَلَمَةَ تَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَإِنَّهُ لَعَلَى حَصِيرٍ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ شَىْءٌ وَتَحْتَ رَأْسِهِ وِسَادَةٌ مِنْ أَدَمٍ حَشْوُهَا لِيفٌ وَإِنَّ عِنْدَ رِجْلَيْهِ قَرَظًا مَضْبُورًا وَعِنْدَ رَأْسِهِ أُهُبًا مُعَلَّقَةً فَرَأَيْتُ أَثَرَ الْحَصِيرِ فِي جَنْبِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَبَكَيْتُ فَقَالَ " مَا يُبْكِيكَ " . فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ كِسْرَى وَقَيْصَرَ فِيمَا هُمَا فِيهِ وَأَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ لَهُمَا الدُّنْيَا وَلَكَ الآخِرَةُ " .
Bize Hârûn b. Saîd el-Eylî anlattı, bize Abdullah b. Vehb anlattı, bana Süleyman -yani İbn Bilâl- haber verdi, bana Yahyâ haber verdi, bana Ubeyd b. Huneyn haber verdi; o, Abdullah b. Abbâs’ın şöyle dediğini işitmiş:
«Bir yıl boyunca Ömer b. el-Hattâb’a bir âyet hakkında soru sormak istedim, fakat ona olan heybetimden dolayı bir türlü fırsat bulamadım. Nihayet hacca çıktığında ben de onunla birlikte çıktım. Dönüş yolunda iken bir yerde ihtiyacı için ırak ağaçlarının bulunduğu tarafa yöneldi. Ben de işini bitirinceye kadar onu bekledim, sonra beraber yürümeye devam ettik. Dedim ki: ‘Ey Müminlerin Emîri! Resûlullah ﷺ’in hanımlarından kendisine karşı birbirlerini destekleyen o iki kadın kimdir?’ Şöyle cevap verdi: ‘Onlar Hafsa ile Âişe’dir.’ Bunun üzerine ona dedim ki: ‘Vallahi tam bir yıldır bu meseleyi sana sormak istiyordum, ancak sana duyduğum saygı ve heybetten dolayı soramıyordum.’ O da: ‘Böyle yapma! Bende bir ilim olduğunu düşünüyorsan bana sor; eğer biliyorsam sana haber veririm,’ dedi. Sonra Ömer şöyle devam etti: ‘Vallahi biz câhiliyye döneminde kadınlara hiçbir değer vermezken, Yüce Allah onlar hakkında dilediğini indirdi ve onlara haklarını taksim etti.’ Yine Ömer şunları anlattı: ‘Bir gün bir iş üzerinde düşünürken hanımım bana: “Şöyle yapsaydın ya!” dedi. Ben de ona: “Sana ne oluyor? Senin bu işle ne alakan var? İlgilenmediğin bir şeye neden karışıyorsun?” diye çıkıştım. O ise bana: “Ey Hattâb’ın oğlu! Ne garipsin! Sen kimsenin sana karşılık vermesini istemezsin, halbuki kızın Resûlullah ﷺ’e karşılık veriyor da O, bütün günü öfkeli geçiriyor,” dedi. Ömer anlatıyor: ‘Hemen ridâmı aldım ve evden çıkıp Hafsa’nın yanına gittim. Ona: “Ey kızım! Sen gerçekten Resûlullah ﷺ’e karşılık verip O’nun bütün günü öfkeli geçirmesine sebep mi oluyorsun?” dedim. Hafsa: “Evet, vallahi biz O’na karşılık veriyoruz,” dedi. Ben de: “Ey kızım! Seni Allah’ın azabı ve Resûlü’nün gazabıyla uyarıyorum. Sakın güzelliği ve Resûlullah ﷺ’in sevgisi kendisini aldatmış olan o kişi (Âişe) seni yanıltmasın,” dedim. Sonra aramızdaki akrabalık bağı sebebiyle Ümmü Seleme’nin yanına gidip onunla konuştum. Ümmü Seleme bana: “Ey Hattâb’ın oğlu! Ne garipsin! Her şeye karıştın, şimdi de Resûlullah ﷺ ile hanımları arasına girmeye mi kalkıyorsun?” dedi. Bu sözler beni öyle bir etkiledi ki, içimde bulunan bazı şeyleri söylemekten vazgeçtim ve oradan ayrıldım. Ensar’dan bir dostum vardı; ben yokken bana haber getirirdi, o yokken de ben ona haber götürürdüm. O sıralarda Gassân krallarından birinin üzerimize yürümek istediği söylenmişti ve bu yüzden kalbimiz endişe doluydu. Bir gün Ensarî dostum gelip kapıyı vurdu ve: “Aç, aç!” dedi. Ben: “Gassanlı mı geldi?” diye sordum. O: “Durum bundan daha vahim! Resûlullah ﷺ hanımlarından ayrıldı,” dedi. Ben de: “Hafsa ile Âişe’nin burnu sürtülsün!” dedim. Hemen elbisemi giyip dışarı çıktım ve Resûlullah ﷺ’in yanına geldim. Baktım ki O, hurma dallarından yapılmış bir merdivenle çıkılan bir çatı katında bulunuyor. Resûlullah ﷺ’in siyahî bir hizmetkârı merdivenin başında duruyordu. “Bu Ömer’dir,” dedim ve içeri girmeme izin verildi. Ömer devamla dedi ki: ‘Bu hadiseyi Resûlullah ﷺ’e anlattım. Ümmü Seleme ile ilgili kısma gelince Resûlullah ﷺ tebessüm etti. O sırada üzerinde sadece bir hasır vardı, vücuduyla hasır arasında başka bir şey yoktu. Başının altında lif doldurulmuş deri bir yastık, ayaklarının ucunda ise tabaklanmış deriler asılıydı. Resûlullah ﷺ’in mübarek vücudunda hasırın izini görünce ağladım. Bana: “Seni ağlatan nedir?” diye sordu. Dedim ki: “Ey Allah’ın Resûlü! Kisrâ ve Kayser şu içinde bulundukları nimetler içerisinde yaşarken, Siz Allah’ın Resûlü olduğunuz halde bu haldesiniz!” Bunun üzerine Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: “Dünya onların, âhiretin ise senin olmasına razı olmaz mısın?”»
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ dünya nimetleri yerine sadeliği ve ahireti seçti.
Ömer, Peygamber’in ﷺ eşlerinden bir süre ayrı kaldığı dönemi, onların ev düzenine ilişkin istekleri yüzünden yaşanan gerginliğin ardından anlatır. Rivayete göre Peygamber ﷺ sade şartlarda kalıyordu. Ömer, hasırın onun ﷺ yan tarafında bıraktığı izi görünce ağladı.
Hafsa ile Âişe, Peygamber’e ﷺ yönelik taleplerinde birbirlerini desteklediler.
Merdivenle çıkılan, sade ve yüksekçe bir konut.
Deri tabaklamada da kullanılan akasya ağacı yaprakları.
Âlimler, Peygamber’in ﷺ yüksek makamına rağmen kendi isteğiyle sade yaşadığını ve zenginliğin tek başına Allah’ın lütfunun ölçüsü olmadığını belirtir. Ömer’in kadınlara yönelik önceki tutumundan söz eden bölüm de vahyin kadınların konumunu ve haklarını belirlediğini gösterir. Ahirete ilişkin ifadeler, müminlere dünyevi refahı en yüce amaç hâline getirmemeyi öğretir. Bu anlatı, boşanmanın hukuki geçerliliği hakkında bağımsız bir hüküm değildir.
- Maddi ve ev düzenine ilişkin seçimlerde yalnızca rahatlığı veya itibarı değil, gerçekten değerli olanı bilinçli biçimde tercih edin.
- Bilgi sahibi ve uzman kişilere saygıyla danışın; açıklama istemekten çekinmeyin.
- Aile fertlerine saygınlıkla davranın ve Allah’ın onlara verdiği hakları tanıyın.
İbn Abbas’tan gelen bu Sahih rivayet de Ömer’in, Peygamber ﷺ eşlerinden ayrı kaldığı sırada onu ziyaret edişini ele alır.
Sahih Muslim · #3694 (Sahih)Bu rivayet Ömer, Peygamber’in ﷺ eşleri ve ahireti seçmesi hakkındaki anlatımı tamamlar.
Sahih Muslim · #3690 (Sahih)Bu Sahih rivayet de Peygamber’in ﷺ eşlerinden ayrı kalışını anlatır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.