İman Kitabı · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 415. hadis

Anas ibn Malik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: İman Kitabı
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Muslim'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Harmala ibn Yahya at‑TujibiMuslim'e aktardıحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ
  2. 2Ibn Wahbابْنُ وَهْبٍ
  3. 3Yunusيُونُسُ
  4. 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
  5. 5Anas ibn Malikأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
  6. 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ أَبُو ذَرٍّ يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ فُرِجَ سَقْفُ بَيْتِي وَأَنَا بِمَكَّةَ فَنَزَلَ جِبْرِيلُ صلى الله عليه وسلم فَفَرَجَ صَدْرِي ثُمَّ غَسَلَهُ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ جَاءَ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُمْتَلِئٍ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَأَفْرَغَهَا فِي صَدْرِي ثُمَّ أَطْبَقَهُ ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِي فَعَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ فَلَمَّا جِئْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا قَالَ جِبْرِيلُ - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - لِخَازِنِ السَّمَاءِ الدُّنْيَا افْتَحْ ‏.‏ قَالَ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا جِبْرِيلُ ‏.‏ قَالَ هَلْ مَعَكَ أَحَدٌ قَالَ نَعَمْ مَعِيَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ فَأُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ فَفَتَحَ - قَالَ - فَلَمَّا عَلَوْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَإِذَا رَجُلٌ عَنْ يَمِينِهِ أَسْوِدَةٌ وَعَنْ يَسَارِهِ أَسْوِدَةٌ - قَالَ - فَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى - قَالَ - فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالاِبْنِ الصَّالِحِ - قَالَ - قُلْتُ يَا جِبْرِيلُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا آدَمُ صلى الله عليه وسلم وَهَذِهِ الأَسْوِدَةُ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ نَسَمُ بَنِيهِ فَأَهْلُ الْيَمِينِ أَهْلُ الْجَنَّةِ وَالأَسْوِدَةُ الَّتِي عَنْ شِمَالِهِ أَهْلُ النَّارِ فَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى - قَالَ - ثُمَّ عَرَجَ بِي جِبْرِيلُ حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ ‏.‏ فَقَالَ لِخَازِنِهَا افْتَحْ - قَالَ - فَقَالَ لَهُ خَازِنُهَا مِثْلَ مَا قَالَ خَازِنُ السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَفَتَحَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ فَذَكَرَ أَنَّهُ وَجَدَ فِي السَّمَوَاتِ آدَمَ وَإِدْرِيسَ وَعِيسَى وَمُوسَى وَإِبْرَاهِيمَ - صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ - وَلَمْ يُثْبِتْ كَيْفَ مَنَازِلُهُمْ غَيْرَ أَنَّهُ ذَكَرَ أَنَّهُ قَدْ وَجَدَ آدَمَ - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا وَإِبْرَاهِيمَ فِي السَّمَاءِ السَّادِسَةِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَلَمَّا مَرَّ جِبْرِيلُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِإِدْرِيسَ - صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ - قَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالأَخِ الصَّالِحِ - قَالَ - ثُمَّ مَرَّ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ هَذَا إِدْرِيسُ - قَالَ - ثُمَّ مَرَرْتُ بِمُوسَى - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالأَخِ الصَّالِحِ - قَالَ - قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا مُوسَى - قَالَ - ثُمَّ مَرَرْتُ بِعِيسَى فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالأَخِ الصَّالِحِ ‏.‏ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ - قَالَ - ثُمَّ مَرَرْتُ بِإِبْرَاهِيمَ - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالاِبْنِ الصَّالِحِ - قَالَ - قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا إِبْرَاهِيمُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي ابْنُ حَزْمٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ وَأَبَا حَبَّةَ الأَنْصَارِيَّ كَانَا يَقُولاَنِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ثُمَّ عَرَجَ بِي حَتَّى ظَهَرْتُ لِمُسْتَوًى أَسْمَعُ فِيهِ صَرِيفَ الأَقْلاَمِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ حَزْمٍ وَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَفَرَضَ اللَّهُ عَلَى أُمَّتِي خَمْسِينَ صَلاَةً - قَالَ - فَرَجَعْتُ بِذَلِكَ حَتَّى أَمُرَّ بِمُوسَى فَقَالَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ مَاذَا فَرَضَ رَبُّكَ عَلَى أُمَّتِكَ - قَالَ - قُلْتُ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسِينَ صَلاَةً ‏.‏ قَالَ لِي مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَرَاجِعْ رَبَّكَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ - قَالَ - فَرَاجَعْتُ رَبِّي فَوَضَعَ شَطْرَهَا - قَالَ - فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - فَأَخْبَرْتُهُ قَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ - قَالَ - فَرَاجَعْتُ رَبِّي فَقَالَ هِيَ خَمْسٌ وَهْىَ خَمْسُونَ لاَ يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَىَّ - قَالَ - فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ ‏.‏ فَقُلْتُ قَدِ اسْتَحْيَيْتُ مِنْ رَبِّي - قَالَ - ثُمَّ انْطَلَقَ بِي جِبْرِيلُ حَتَّى نَأْتِيَ سِدْرَةَ الْمُنْتَهَى فَغَشِيَهَا أَلْوَانٌ لاَ أَدْرِي مَا هِيَ - قَالَ - ثُمَّ أُدْخِلْتُ الْجَنَّةَ فَإِذَا فِيهَا جَنَابِذُ اللُّؤْلُؤِ وَإِذَا تُرَابُهَا الْمِسْكُ ‏"‏ ‏.‏

Çeviri

Bana Harmele b. Yahyâ et-Tücîbî anlattı; İbn Vehb bize haber verdi ve şöyle dedi: Yûnus bana haber verdi, o da İbn Şihâb'dan, o da Enes b. Mâlik'ten nakletti. Enes şöyle dedi: Ebû Zer şunu anlatırdı: Allah Resûlü ﷺ buyurdu ki:

"Ben Mekke'deyken evimin tavanı yarıldı ve Cebrail aleyhisselâm indi. Göğsümü açtı, sonra Zemzem suyuyla yıkadı. Ardından hikmet ve imanla dolu altın bir leğen getirdi ve onu göğsüme boşalttı, sonra göğsümü kapattı. Sonra elimden tuttu ve benimle birlikte semaya yükseldi. Dünya semasına vardığımızda Cebrail aleyhisselâm dünya semasının bekçisine: 'Aç!' dedi. Bekçi: 'Kim o?' diye sordu. Cebrail: 'Cebrail'im,' dedi. Bekçi: 'Yanında biri var mı?' diye sordu. Cebrail: 'Evet, yanımda Muhammed ﷺ var,' dedi. Bekçi: 'Ona davet geldi mi?' diye sordu. Cebrail: 'Evet,' deyince bekçi kapıyı açtı. Cebrail dedi ki: 'Dünya semasına çıktığımızda bir adam gördüm; sağ tarafında ve sol tarafında bazı topluluklar vardı. Sağ tarafına bakınca gülüyor, sol tarafına bakınca ağlıyordu.' Adam: 'Hoş geldin ey salih peygamber ve salih oğul!' dedi. Ben: 'Ey Cebrail, bu kimdir?' diye sordum. Cebrail: 'Bu Âdem aleyhisselâmdır. Sağındaki ve solundaki bu topluluklar ise onun zürriyetinin ruhlarıdır. Sağ taraftakiler cennet ehli, sol taraftakiler ise cehennem ehlidir. Bu yüzden sağına bakınca gülüyor, soluna bakınca ağlıyor,' dedi. Sonra Cebrail benimle birlikte ikinci semaya kadar yükseldi ve bekçisine: 'Aç!' dedi. İkinci semanın bekçisi de tıpkı dünya semasının bekçisinin söylediği gibi konuştu ve kapıyı açtı." Enes b. Mâlik dedi ki: Peygamber ﷺ semalarda Âdem, İdris, Îsâ, Mûsâ ve İbrahim aleyhimüsselâm ile karşılaştığını belirtti ancak onların makamlarının tam olarak nerede olduğunu açıklamadı; sadece Âdem aleyhisselâmı dünya semasında, İbrahim aleyhisselâmı ise altıncı semada gördüğünü ifade etti. Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: "Cebrail ve Allah Resûlü ﷺ İdris aleyhisselâmın yanından geçerken İdris: 'Hoş geldin ey salih peygamber ve salih kardeş!' dedi. Oradan geçtikten sonra: 'Bu kimdir?' diye sordum. Cebrail: 'Bu İdris'tir,' dedi. Sonra Mûsâ aleyhisselâmın yanından geçtim; o da: 'Hoş geldin ey salih peygamber ve salih kardeş!' dedi. 'Bu kimdir?' diye sordum. Cebrail: 'Bu Mûsâ'dır,' dedi. Sonra Îsâ'nın yanından geçtim; o da: 'Hoş geldin ey salih peygamber ve salih kardeş!' dedi. 'Bu kimdir?' diye sordum. Cebrail: 'Bu Meryem oğlu Îsâ'dır,' dedi. Sonra İbrahim aleyhisselâmın yanından geçtim; o da: 'Hoş geldin ey salih peygamber ve salih oğul!' dedi. 'Bu kimdir?' diye sordum. Cebrail: 'Bu İbrahim'dir,' dedi." İbn Şihâb dedi ki: Bana İbn Hazm haber verdi ki İbn Abbas ve Ebû Habbe el-Ensârî şöyle derlerdi: Allah Resûlü ﷺ buyurdu ki: "Sonra benimle birlikte öyle bir yüksekliğe yükseldi ki orada kalemlerin cızırtısını duydum." İbn Hazm ve Enes b. Mâlik dediler ki: Allah Resûlü ﷺ şöyle buyurdu: "Allah ümmetime elli vakit namaz farz kıldı. Ben bu emirle geri dönerken Mûsâ aleyhisselâmın yanından geçtim. Mûsâ aleyhisselâm: 'Rabbin ümmetine neyi farz kıldı?' diye sordu. Ben: 'Onlara elli vakit namaz farz kıldı,' dedim. Mûsâ aleyhisselâm bana: 'Rabbine dön, çünkü ümmetin buna güç yetiremez,' dedi. Bunun üzerine Rabbime döndüm ve O, namazların yarısını kaldırdı. Tekrar Mûsâ aleyhisselâma döndüm ve durumu ona bildirdim. O yine: 'Rabbine dön, çünkü ümmetin buna güç yetiremez,' dedi. Rabbime döndüm; O: 'Bu beştir ama aynı zamanda ellidir; katımda söz değiştirilmez,' buyurdu. Mûsâ'ya döndüm; o: 'Rabbine dön,' dedi. Ben de: 'Artık Rabbimden haya ederim,' dedim. Sonra Cebrail benimle birlikte Sidretü'l-Müntehâ'ya gelene kadar yol aldı. Orayı daha önce hiç görmediğim renklerin kapladığını gördüm. Sonra Cennet'e girdim; orada inciden kubbelere rastladım ve toprağının misk olduğunu gördüm."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Allah’ın lütfuyla beş vakit namaz, sevap bakımından elli namaz sayılır.

Kavramlar ve açıklamalar
Mi‘rac

Peygamber ﷺ’in gece yolculuğu sırasında göklere yükselişi.

Sidretü’l-Münteha

Rivayette anılan, göklerdeki sınır ağacı.

Ellilik sevap, uygulamada beş namaz

Allah beş vakit namazı farz kılmış, sevabını elli namazın sevabı gibi belirlemiştir.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan beş vakit namazın özel bir yere sahip olduğu sonucunu çıkarır: Namazlar Mi‘rac sırasında farz kılınmış, sevapları ise elli namazın sevabına denk tutulmuştur. Musa’nın ﷺ tekrar tekrar öğüt vermesi ümmet için duyduğu kaygıyı gösterirken, Peygamber ﷺ sonunda belirlenen yükümlülüğü kabul etmiştir. Rivayet ayrıca gayba ilişkin olayların, metinde yer almayan ayrıntılar eklenmeden, güvenilir vahye dayanarak kabul edildiğini teyit eder.

Günümüz için dersler
  1. Beş vakit namazı koru ve vaktinde kılabilmek için gününü planla.
  2. Allah’ın rahmetinin geniş olduğunu hatırla: Beş namazın sevabı elli namazın sevabıdır.
  3. Gayba ilişkin güvenilir haberleri kabul et; kendin doğrulanmamış ayrıntılar ekleme.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.