Vasiyetler Kitabı · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 4215. hadis

Sa'd ibn Abi Waqqas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Vasiyetler Kitabı
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Sa'd ibn Abi Waqqas tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ، حَدَّثَنَا الثَّقَفِيُّ، عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ، عَنْ عَمْرِو، بْنِ سَعِيدٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيِّ، عَنْ ثَلاَثَةٍ، مِنْ وَلَدِ سَعْدٍ كُلُّهُمْ يُحَدِّثُهُ عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ عَلَى سَعْدٍ يَعُودُهُ بِمَكَّةَ فَبَكَى قَالَ ‏"‏ مَا يُبْكِيكَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ قَدْ خَشِيتُ أَنْ أَمُوتَ بِالأَرْضِ الَّتِي هَاجَرْتُ مِنْهَا كَمَا مَاتَ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اللَّهُمَّ اشْفِ سَعْدًا اللَّهُمَّ اشْفِ سَعْدًا ‏"‏ ‏.‏ ثَلاَثَ مِرَارٍ ‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي مَالاً كَثِيرًا وَإِنَّمَا يَرِثُنِي ابْنَتِي أَفَأُوصِي بِمَالِي كُلِّهِ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَبِالثُّلُثَيْنِ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَالنِّصْفُ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَالثُّلُثُ قَالَ ‏"‏ الثُّلُثُ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ إِنَّ صَدَقَتَكَ مِنْ مَالِكَ صَدَقَةٌ وَإِنَّ نَفَقَتَكَ عَلَى عِيَالِكَ صَدَقَةٌ وَإِنَّ مَا تَأْكُلُ امْرَأَتُكَ مِنْ مَالِكَ صَدَقَةٌ وَإِنَّكَ أَنْ تَدَعَ أَهْلَكَ بِخَيْرٍ - أَوْ قَالَ بِعَيْشٍ - خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَدَعَهُمْ يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ بِيَدِهِ ‏.‏

Çeviri

Muhammed b. Ebî Umre el-Mekkî bize anlattı, es-Sekafî bize anlattı, Eyyûb es-Sahtiyânî'den, Amr b. Saîd'den, Humeyd b. Abdurrahmân el-Himyerî'den, Sa'd'ın üç oğlundan -ki hepsi babalarından rivayet etmiştir- şöyle nakledilmiştir: Nebî ﷺ Mekke'de hasta olan Sa'd'ı ziyarete geldi. Sa'd ağladı. Nebî ﷺ:

"Seni ne ağlatıyor?" diye sordu. Sa'd: "Sa'd b. Havle'nin öldüğü gibi, hicret ettiğim bu topraklarda ölmekten korktum" dedi. Bunun üzerine Nebî ﷺ üç defa: "Allah'ım Sa'd'a şifa ver! Allah'ım Sa'd'a şifa ver!" diye dua etti. Sonra Sa'd: "Ey Allah'ın Resûlü! Benim çok malım var ve bana sadece bir kızım mirasçı olacak. Malımın tamamını vasiyet edeyim mi?" dedi. Resûlullah ﷺ: "Hayır" buyurdu. Sa'd: "Üçte ikisini mi?" dedi. Resûlullah ﷺ: "Hayır" buyurdu. Sa'd: "Yarısını mı?" dedi. Resûlullah ﷺ: "Hayır" buyurdu. Sa'd: "Öyleyse üçte birini mi?" dedi. Resûlullah ﷺ: "Üçte biri, evet üçte biri bile çoktur. Şüphesiz malından sadaka olarak harcadığın şey sadakadır, ailene yaptığın harcama da sadakadır, eşinin malından yediği şey de sadakadır. Aileni zengin -veya geçim içinde- bırakman, onları insanlara el açacak derecede fakir bırakmandan daha hayırlıdır" buyurdu ve eliyle işaret etti.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ vasiyeti sınırlandırdı ve mirasçıların gözetilmesini övdü.

Arka plan ve bağlam

Sa'd ibn Abi Waqqas Mekke’de hastaydı ve hicret ettiği topraklarda ölmekten korkuyordu. Peygamber ﷺ kendisini ziyaret ettiğinde, malının ne kadarını vasiyet edebileceğini sordu.

Kavramlar ve açıklamalar
vasiyet

Kişinin ölümünden sonra malının bir bölümünün bir hak sahibine verilmesi yönündeki talimat.

sadaka

Allah rızası için yapılan hayır; bu rivayete göre aileye yapılan harcama da sadaka kapsamına girebilir.

mirasçılar

İslam miras kurallarına göre terekenin bir bölümünü alan aile üyeleri veya diğer kişiler.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler buradan, mirasçı olmayan kişilere yapılacak vasiyetin kural olarak terekenin üçte birini aşmaması gerektiği sonucunu çıkarır; mirasçıların ölümden sonra rıza göstermesi, daha büyük bir payın verilmesi bakımından sonuç doğurabilir. Dört Sünni hukuk mezhebi üçte bir sınırını kabul eder ve miras paylaşılmadan önce borçların ve geçerli hakların ödenmesini vurgular. Rivayet ayrıca eşe ve aileye iyi niyetle yapılan harcamaların sadaka sevabı kazandırabileceğini öğretir. Aileye yeterli imkân bırakmak, onları başkalarından yardım istemek zorunda bırakmaktan daha uygundur.

Günümüz için dersler
  1. Malının nasıl dağıtılacağını zamanında görüş ve İslam miras kurallarına uygun bir vasiyet hazırla.
  2. Sadaka verirken ailene makul ihtiyaçlarını karşılayacak imkânı da sağla.
  3. Vefatından sonra aile üyelerinin sadakaya muhtaç olmaması için onlara yeterli imkân bırak.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.