Selam Kitabı · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 5784. hadis

Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Selam Kitabı
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ، الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، خَرَجَ إِلَى الشَّامِ حَتَّى إِذَا كَانَ بِسَرْغَ لَقِيَهُ أَهْلُ الأَجْنَادِ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ وَأَصْحَابُهُ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّ الْوَبَاءَ قَدْ وَقَعَ بِالشَّامِ ‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ عُمَرُ ادْعُ لِيَ الْمُهَاجِرِينَ الأَوَّلِينَ ‏.‏ فَدَعَوْتُهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ وَأَخْبَرَهُمْ أَنَّ الْوَبَاءَ قَدْ وَقَعَ بِالشَّامِ فَاخْتَلَفُوا فَقَالَ بَعْضُهُمْ قَدْ خَرَجْتَ لأَمْرٍ وَلاَ نَرَى أَنْ تَرْجِعَ عَنْهُ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ مَعَكَ بَقِيَّةُ النَّاسِ وَأَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ نَرَى أَنْ تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَاءِ ‏.‏ فَقَالَ ارْتَفِعُوا عَنِّي ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِيَ الأَنْصَارَ فَدَعَوْتُهُمْ لَهُ فَاسْتَشَارَهُمْ فَسَلَكُوا سَبِيلَ الْمُهَاجِرِينَ وَاخْتَلَفُوا كَاخْتِلاَفِهِمْ ‏.‏ فَقَالَ ارْتَفِعُوا عَنِّي ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي مَنْ كَانَ هَا هُنَا مِنْ مَشْيَخَةِ قُرَيْشٍ مِنْ مُهَاجِرَةِ الْفَتْحِ ‏.‏ فَدَعَوْتُهُمْ فَلَمْ يَخْتَلِفْ عَلَيْهِ رَجُلاَنِ فَقَالُوا نَرَى أَنْ تَرْجِعَ بِالنَّاسِ وَلاَ تُقْدِمْهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَاءِ ‏.‏ فَنَادَى عُمَرُ فِي النَّاسِ إِنِّي مُصْبِحٌ عَلَى ظَهْرٍ فَأَصْبِحُوا عَلَيْهِ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ أَفِرَارًا مِنْ قَدَرِ اللَّهِ فَقَالَ عُمَرُ لَوْ غَيْرُكَ قَالَهَا يَا أَبَا عُبَيْدَةَ - وَكَانَ عُمَرُ يَكْرَهُ خِلاَفَهُ - نَعَمْ نَفِرُّ مِنْ قَدَرِ اللَّهِ إِلَى قَدَرِ اللَّهِ أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَتْ لَكَ إِبِلٌ فَهَبَطْتَ وَادِيًا لَهُ عِدْوَتَانِ إِحْدَاهُمَا خَصْبَةٌ وَالأُخْرَى جَدْبَةٌ أَلَيْسَ إِنْ رَعَيْتَ الْخَصْبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِ وَإِنْ رَعَيْتَ الْجَدْبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِ قَالَ فَجَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَكَانَ مُتَغَيِّبًا فِي بَعْضِ حَاجَتِهِ فَقَالَ إِنَّ عِنْدِي مِنْ هَذَا عِلْمًا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ إِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلاَ تَقْدَمُوا عَلَيْهِ وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلاَ تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَحَمِدَ اللَّهَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ثُمَّ انْصَرَفَ ‏.‏

Çeviri

Abdullah b. Abbas şöyle rivayet etmiştir: Ömer b. el-Hattab Şam'a doğru yola çıktı. Serğ mevkiine vardığında ordu komutanları Ebû Ubeyde b. el-Cerrâh ve arkadaşları kendisini karşılayarak Şam'da bir salgın hastalığın çıktığını haber verdiler. İbn Abbas devamla dedi ki: Ömer,

"Bana ilk Muhacirleri çağırın" dedi. Ben de onları çağırdım. Ömer onlara danıştı ve Şam'da salgın hastalık çıktığını bildirdi. Aralarında görüş ayrılığı oldu; bazıları: "Sen bir iş için yola çıktın, bu yüzden geri dönmeni uygun görmüyoruz" dediler. Bazıları ise: "Yanında insanların geri kalanı ve Resûlullah ﷺ'in ashabı var, onları bu salgının üzerine sürmeni uygun görmüyoruz" dediler. Ömer, "Yanımdan uzaklaşın" dedi. Sonra, "Bana Ensar'ı çağırın" dedi. Onları da çağırdım, kendilerine danıştı; onlar da Muhacirlerin yolunu izlediler ve onlar gibi görüş ayrılığına düştüler. Ömer yine, "Yanımdan uzaklaşın" dedi. Ardından, "Bana Kureyş'in Mekke'nin Fethi sırasında hicret eden yaşlılarını çağırın" dedi. Onları çağırdım ve aralarından iki kişi bile görüş ayrılığına düşmedi; hepsi: "İnsanlarla birlikte geri dönmeni ve onları bu salgının üzerine sürmemeni tavsiye ediyoruz" dediler. Bunun üzerine Ömer insanlara seslendi: "Ben sabah olduğunda bineğimin üzerinde olacağım, siz de öyle yapın!" Ebû Ubeyde b. el-Cerrâh: "Allah'ın kaderinden mi kaçıyorsun?" dedi. Ömer, "Keşke bunu senden başkası söyleseydi ey Ebû Ubeyde!" dedi –çünkü Ömer onun muhalefetini hoş görmezdi– ve ekledi: "Evet, Allah'ın kaderinden Allah'ın kaderine kaçıyoruz. Söylesene, develerin olsa ve iki tarafı olan bir vadiye insen, bir tarafı verimli diğer tarafı çorak olsa; verimli tarafta otlatırsan Allah'ın kaderiyle otlatmış olmaz mısın? Çorak tarafta otlatırsan da onu Allah'ın kaderiyle otlatmış olmaz mısın?" O sırada bir ihtiyacı için dışarıda bulunan Abdurrahman b. Avf geldi ve: "Bu konuda bende bir ilim var; Resûlullah ﷺ'ın şöyle buyurduğunu işittim: 'Bir yerde salgın hastalık olduğunu duyarsanız oraya girmeyin, eğer bulunduğunuz yerde salgın çıkarsa da oradan kaçıp çıkmayın'" dedi. Bunun üzerine Ömer b. el-Hattab Allah'a hamd etti ve geri döndü.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Umar, bir salgın sırasında Allah’ın takdirini inkâr etmeden tedbir almayı tercih etti.

Arka plan ve bağlam

Umar ibn al-Khattab, Suriye’ye giderken Sargh’da orada bir salgın olduğunu öğrendi. Orada bulunan gruplara danıştı; ardından Abd ar-Rahman ibn Awf, salgının görüldüğü bir bölgeye girme veya oradan çıkma konusunda Peygamber’in ﷺ sözünü aktarınca geri döndü.

Kavramlar ve açıklamalar
Muhacirler

Mekke’nin fethinden önce Mekke’den Medine’ye hicret eden sahabeler.

Ensar

Peygamber’e ﷺ ve muhacirlere destek olan Medineli Müslümanlar.

Allah’ın takdiri

Allah’ın hükmü ve bilgisi; insanların seçimleri ve tedbirleri de O’nun takdiri içindedir.

Âlimlerin çıkarımları

İmam Nevevî’nin de aralarında bulunduğu klasik âlimler, bu rivayetten salgının görüldüğü bir bölgeye girilmemesi ve bulaşmadan kaçmak amacıyla salgın bölgesinden çıkılmaması gerektiği sonucunu çıkarmıştır. Umar’ın danışması, istişarenin ve güvenilir bilgiyi kabul etmenin önemini de gösterir. Tedbir almak Allah’a tevekkülle çelişmez: kişi elindeki imkânlara başvurur, her şey ise Allah’ın takdiri dâhilindedir.

Günümüz için dersler
  1. Salgının görüldüğü bir bölgeye yapacağın yolculuğu ertele ve güvenilir tavsiyelere uy.
  2. Bölgende salgın çıkarsa kaçmak için oradan ayrılma; bulunduğun yerde kal ve geçerli koruyucu yönergeleri izle.
  3. Başkalarını etkileyen bir karar vermeden önce uzman ve güvenilir kişilere danış.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.