Sahih Muslim, 6229. hadis
Sahl ibn Sa'd rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Sahl ibn Sa'd tarafından rivayet edildi
Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي ابْنَ أَبِي حَازِمٍ - عَنْ أَبِي، حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ اسْتُعْمِلَ عَلَى الْمَدِينَةِ رَجُلٌ مِنْ آلِ مَرْوَانَ - قَالَ - فَدَعَا سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ فَأَمَرَهُ أَنْ يَشْتِمَ عَلِيًّا - قَالَ - فَأَبَى سَهْلٌ فَقَالَ لَهُ أَمَّا إِذْ أَبَيْتَ فَقُلْ لَعَنَ اللَّهُ أَبَا التُّرَابِ . فَقَالَ سَهْلٌ مَا كَانَ لِعَلِيٍّ اسْمٌ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَبِي التُّرَابِ وَإِنْ كَانَ لَيَفْرَحُ إِذَا دُعِيَ بِهَا . فَقَالَ لَهُ أَخْبِرْنَا عَنْ قِصَّتِهِ لِمَ سُمِّيَ أَبَا تُرَابٍ قَالَ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْتَ فَاطِمَةَ فَلَمْ يَجِدْ عَلِيًّا فِي الْبَيْتِ فَقَالَ " أَيْنَ ابْنُ عَمِّكِ " . فَقَالَتْ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ شَىْءٌ فَغَاضَبَنِي فَخَرَجَ فَلَمْ يَقِلْ عِنْدِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لإِنْسَانٍ " انْظُرْ أَيْنَ هُوَ " . فَجَاءَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هُوَ فِي الْمَسْجِدِ رَاقِدٌ . فَجَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُضْطَجِعٌ قَدْ سَقَطَ رِدَاؤُهُ عَنْ شِقِّهِ فَأَصَابَهُ تُرَابٌ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْسَحُهُ عَنْهُ وَيَقُولُ " قُمْ أَبَا التُّرَابِ قُمْ أَبَا التُّرَابِ " .
Kuteybe b. Said bize rivayet etti, Abdülaziz -yani İbn Ebi Hazim- babası Hazim'den, o da Sehl b. Sa'd'dan rivayet etti. Sehl şöyle dedi: Medine valiliğine Mervan ailesinden bir adam atandı. Bu vali Sehl b. Sa'd'ı çağırıp ona Ali'ye sövmesini emretti. Sehl bunu reddetti. Vali ona:
"Madem ki reddettin, o halde 'Allah Ebu Turab'a lanet etsin' de" dedi. Sehl ise: "Ali için Ebu Turab'dan daha sevimli bir isim yoktu; kendisine bu isimle hitap edildiğinde gerçekten sevinirdi" diye karşılık verdi. Vali ona: "Bize bu ismin hikâyesini anlat" dedi. Sehl anlattı: Resûlullah ﷺ Fatıma'nın evine geldi fakat Ali'yi evde bulamadı ve "Amcanın oğlu nerede?" diye sordu. Fatıma: "Aramızda bir şey oldu, bana darıldı ve çıktı, burada uyumadı" dedi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ bir kişiye "Git bak nerede" buyurdu. O kişi gelip "Ey Allah'ın Resûlü, mescitte uyuyor" dedi. Resûlullah ﷺ yanına gittiğinde Ali uzanıyordu, ridası üzerinden kaymış ve vücuduna toprak bulaşmıştı. Resûlullah ﷺ üzerindeki toprağı silkeleyerek "Kalk Ebu Turab, kalk Ebu Turab" buyurdu.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Sehl, Ali'ye hakaret etmeyi reddetti ve onun sevdiği Ebû Türâb lakabına saygı gösterdi.
Mervân ailesinden bir vali, Sehl bin Sa'd'a Ali'ye hakaret etmesini emretti. Sehl reddedince vali Ebû Türâb lakabını sordu. Sehl, Peygamber ﷺ'in Ali'yi sırtında tozla mescitte bulduğunda ona bu adı nasıl verdiğini anlattı.
Peygamber ﷺ'in ailesi; Ali ve Fâtıma onun en yakın aile üyelerindendir.
Kelime anlamıyla “toprağın babası” demektir. Peygamber ﷺ, sırtına toz bulaştıktan sonra Ali'ye bu lakapla hitap etmiştir.
Âlimler, Sehl bin Sa'd'ın reddedişini kararlılık örneği olarak görür: Siyasi baskı, bir sahabiye hakaret etmeyi meşru kılmaz. Rivayet ayrıca Ebû Türâb'ın Ali için sevilen bir lakap olduğunu gösterir; çünkü Peygamber ﷺ ona böyle hitap etmiştir. Bu nedenle Müslüman, sahabilerin ve Peygamber ﷺ'in ailesinin şerefini korumalı, hakaretten kaçınmalıdır.
- Yetkili biri baskı yapsa bile hakaretlere katılmayı reddet.
- Lakapları saygıyla kullan ve kişinin onlara yüklediği anlamı gözet.
- Konuşmalarda ve çevrimiçi ortamlarda sahabilerin ve Peygamber ﷺ'in ailesinin şerefini koru.
Sahih Müslim'deki bu rivayet de Ali'nin faziletlerini ve özelliklerini ele alarak onun konumuna dair tasavvuru tamamlar.
Sahih Muslim · #6228 (Sahih)Aynı kitaptaki bu rivayet de Ali'nin özel faziletlerini vurgular; bu, hakareti reddetmenin temel noktalarındandır.
Sahih al-Bukhari · #3796 (Sahih)Enes bin Mâlik hakkındaki bu sahih rivayet, sahabilerin faziletlerinin hadis literatüründe nasıl aktarıldığını gösterir.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.