Sahih Muslim, 7207. hadis
Iyad ibn Himar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Iyad ibn Himar tarafından rivayet edildi
Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارِ بْنِ عُثْمَانَ، - وَاللَّفْظُ لأَبِي غَسَّانَ وَابْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ، عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ الْمُجَاشِعِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ذَاتَ يَوْمٍ فِي خُطْبَتِهِ " أَلاَ إِنَّ رَبِّي أَمَرَنِي أَنْ أُعَلِّمَكُمْ مَا جَهِلْتُمْ مِمَّا عَلَّمَنِي يَوْمِي هَذَا كُلُّ مَالٍ نَحَلْتُهُ عَبْدًا حَلاَلٌ وَإِنِّي خَلَقْتُ عِبَادِي حُنَفَاءَ كُلَّهُمْ وَإِنَّهُمْ أَتَتْهُمُ الشَّيَاطِينُ فَاجْتَالَتْهُمْ عَنْ دِينِهِمْ وَحَرَّمَتْ عَلَيْهِمْ مَا أَحْلَلْتُ لَهُمْ وَأَمَرَتْهُمْ أَنْ يُشْرِكُوا بِي مَا لَمْ أُنْزِلْ بِهِ سُلْطَانًا وَإِنَّ اللَّهَ نَظَرَ إِلَى أَهْلِ الأَرْضِ فَمَقَتَهُمْ عَرَبَهُمْ وَعَجَمَهُمْ إِلاَّ بَقَايَا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَقَالَ إِنَّمَا بَعَثْتُكَ لأَبْتَلِيَكَ وَأَبْتَلِيَ بِكَ وَأَنْزَلْتُ عَلَيْكَ كِتَابًا لاَ يَغْسِلُهُ الْمَاءُ تَقْرَؤُهُ نَائِمًا وَيَقْظَانَ وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أُحَرِّقَ قُرَيْشًا فَقُلْتُ رَبِّ إِذًا يَثْلَغُوا رَأْسِي فَيَدَعُوهُ خُبْزَةً قَالَ اسْتَخْرِجْهُمْ كَمَا اسْتَخْرَجُوكَ وَاغْزُهُمْ نُغْزِكَ وَأَنْفِقْ فَسَنُنْفِقَ عَلَيْكَ وَابْعَثْ جَيْشًا نَبْعَثْ خَمْسَةً مِثْلَهُ وَقَاتِلْ بِمَنْ أَطَاعَكَ مَنْ عَصَاكَ . قَالَ وَأَهْلُ الْجَنَّةِ ثَلاَثَةٌ ذُو سُلْطَانٍ مُقْسِطٌ مُتَصَدِّقٌ مُوَفَّقٌ وَرَجُلٌ رَحِيمٌ رَقِيقُ الْقَلْبِ لِكُلِّ ذِي قُرْبَى وَمُسْلِمٍ وَعَفِيفٌ مُتَعَفِّفٌ ذُو عِيَالٍ - قَالَ - وَأَهْلُ النَّارِ خَمْسَةٌ الضَّعِيفُ الَّذِي لاَ زَبْرَ لَهُ الَّذِينَ هُمْ فِيكُمْ تَبَعًا لاَ يَتْبَعُونَ أَهْلاً وَلاَ مَالاً وَالْخَائِنُ الَّذِي لاَ يَخْفَى لَهُ طَمَعٌ وَإِنْ دَقَّ إِلاَّ خَانَهُ وَرَجُلٌ لاَ يُصْبِحُ وَلاَ يُمْسِي إِلاَّ وَهُوَ يُخَادِعُكَ عَنْ أَهْلِكَ وَمَالِكَ " . وَذَكَرَ الْبُخْلَ أَوِ الْكَذِبَ " وَالشِّنْظِيرُ الْفَحَّاشُ " . وَلَمْ يَذْكُرْ أَبُو غَسَّانَ فِي حَدِيثِهِ " وَأَنْفِقْ فَسَنُنْفِقَ عَلَيْكَ " .
Ebû Gassân el-Mismâî, Muhammed b. el-Müsennâ ve Muhammed b. Beşşâr b. Osman bana rivayet ettiler -lafız Ebû Gassân ve İbnü'l-Müsennâ'ya aittir- dediler ki: Muâz b. Hişâm bize rivayet etti, babam bana rivayet etti, Katâde'den, Mutarrif b. Abdullah b. eş-Şihhîr'den, İyâd b. Himâr el-Mücâşiî'den, Resûlullah ﷺ bir gün hutbesinde şöyle buyurdu:
"Dikkat edin! Rabbim bana, bugün bana öğrettiği ve sizin bilmediğiniz şeyleri öğretmemi emretti: 'Benim bir kula bahşettiğim her mal helaldir. Ben kullarımın hepsini hanîf (doğuştan Allah'a yönelmiş) olarak yarattım, fakat şeytanlar onlara geldi, onları dinlerinden saptırdı, kendilerine helal kıldıklarımı haram kıldı ve hakkında hiçbir delil indirmediğim halde bana ortak koşmalarını emretti.' Şüphesiz Allah yeryüzündeki insanlara baktı; Ehl-i Kitap'tan kalan bir grup hariç, Araplarına da Acemlerine de buğzetti. Ve buyurdu ki: 'Seni ancak seni denemek ve senin vasıtanla başkalarını denemek için gönderdim. Sana suyun yıkayamayacağı bir Kitap indirdim; onu uykuda da uyanıkken de okuyabilirsin.' Muhakkak ki Allah bana Kureyş'i yakmamı (onlarla savaşmamı) emretti. Ben: 'Rabbim! O zaman kafamı ezip un ufak ederler,' dedim. Buyurdu ki: 'Onlar seni nasıl çıkardılarsa sen de onları çıkar. Onlarla savaş, biz de sana yardım edelim. Harca, biz de sana harcayalım. Bir ordu gönder, biz de onun beş katını gönderelim. Sana itaat edenlerle birlikte, sana isyan edenlere karşı savaş.'" Dedi ki: "Cennet ehli üç sınıftır: Adaletli, sadaka veren ve muvaffak kılınmış yetki sahibi; her akrabaya ve Müslümana karşı merhametli ve kalbi yumuşak olan kimse; çoluk çocuğu olduğu halde iffetini koruyan ve dilenmekten kaçınan kişi." Dedi ki: "Cehennem ehli ise beş sınıftır: Gücü yetmeyen aciz kimseler; aranızda bulunan, ne aile ne de mal peşinde olmayan körü körüne tabi olanlar; en küçük bir fırsatı bile kaçırmayıp ihanet eden hain; sabah akşam seni ailen ve malın hakkında aldatan kimse." Ayrıca cimrilik veya yalanı ve "kaba ve çirkin sözlü olanı" da zikretti. Ebû Gassân rivayetinde "Harca, biz de sana harcayalım" ifadesini zikretmemiştir.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Allah insanı iman fıtratı üzere yaratmış, ancak aldanma ve haksızlığa karşı uyarmıştır.
Şirkten uzaklaşıp samimiyetle tek Allah’a yönelen kişi.
İnsanın hakikati tanıma ve Allah’a ibadet etme yönündeki doğuştan gelen yatkınlığı.
Bir ailesinin geçim sorumluluğunu taşımasına rağmen kendi geçimini sağlamaya çalışmak ve başkalarından yardım istememek.
Klasik âlimler, fıtratın Allah’a iman yönündeki asli yatkınlığı ifade ettiğini; yetiştirilme tarzı ve yanıltılmanın ise kişiyi bundan uzaklaştırabileceğini açıklar. Helal mallarla ilgili bölüm, Allah’ın mubah kıldığı şeylerin delil olmadan haram sayılamayacağını vurgular. Cennet ehlinin zikredilen özellikleri adil yönetimi, merhameti, iffeti ve özdenetimi öne çıkarır; ihanet, aldatma ve çirkin sözlere ilişkin uyarılar ise ciddi ahlaki kusurlara işaret eder. Zayıf takipçinin tasviri, kırılgan olan herkesi kınamaz; direnç göstermeden düşüncesizce başkalarının peşinden sürüklenen kişiyi anlatır.
- İnançlarının ve alışkanlıklarının güvenilir bilgiye dayanıp dayanmadığını araştır; İslamî delil olmadan hiçbir şeyi haram sayma.
- Aile fertlerine ve Müslüman kardeşlerine merhametle davran; mali konularda ve sorumluluklarında dürüst ol.
- Konumunu adaletle hareket etmek için kullan ve kimseyi aşağılamadan yardım et.
Bu rivayet aynı temel bölümü içerir ve Sahih Muslim’de yakın bir metinsel paralel sunar.
Sahih Muslim · #7209 (Sahih)Bu rivayet de Katade yoluyla nakledilmiştir ve fıtrat ile ahlaki özellikler temalarına uygundur.
40 Hadith van an-Nawawi · #42 (Sahih)Bu kudsî hadis, Allah’ın merhametini ve insanın sorumluluğunu vurgulayarak bu rivayetteki ilahî öğretilerle örtüşür.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.