Sunan an-Nasa'i, 1846. hadis
Jabr ibn Atik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Jabr ibn Atik tarafından rivayet edildi
Rivayet
أَخْبَرَنَا عُتْبَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرِ بْنِ عَتِيكٍ، أَنَّ عَتِيكَ بْنَ الْحَارِثِ، وَهُوَ جَدُّ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَبُو أُمِّهِ أَخْبَرَهُ أَنَّ جَبْرَ بْنَ عَتِيكٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم جَاءَ يَعُودُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ ثَابِتٍ فَوَجَدَهُ قَدْ غُلِبَ عَلَيْهِ فَصَاحَ بِهِ فَلَمْ يُجِبْهُ فَاسْتَرْجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ " قَدْ غُلِبْنَا عَلَيْكَ أَبَا الرَّبِيعِ " . فَصِحْنَ النِّسَاءُ وَبَكَيْنَ فَجَعَلَ ابْنُ عَتِيكٍ يُسَكِّتُهُنَّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " دَعْهُنَّ فَإِذَا وَجَبَ فَلاَ تَبْكِيَنَّ بَاكِيَةٌ " . قَالُوا وَمَا الْوُجُوبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " الْمَوْتُ " . قَالَتِ ابْنَتُهُ إِنْ كُنْتُ لأَرْجُو أَنْ تَكُونَ شَهِيدًا قَدْ كُنْتَ قَضَيْتَ جِهَازَكَ . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ أَوْقَعَ أَجْرَهُ عَلَيْهِ عَلَى قَدْرِ نِيَّتِهِ وَمَا تَعُدُّونَ الشَّهَادَةَ " . قَالُوا الْقَتْلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الشَّهَادَةُ سَبْعٌ سِوَى الْقَتْلِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ الْمَطْعُونُ شَهِيدٌ وَالْمَبْطُونُ شَهِيدٌ وَالْغَرِيقُ شَهِيدٌ وَصَاحِبُ الْهَدْمِ شَهِيدٌ وَصَاحِبُ ذَاتِ الْجَنْبِ شَهِيدٌ وَصَاحِبُ الْحَرَقِ شَهِيدٌ وَالْمَرْأَةُ تَمُوتُ بِجُمْعٍ شَهِيدَةٌ " .
Utbe bin Abdullah bin Utbe bize haber verdi: Malik'e okudum, Abdullah bin Abdullah bin Cebr bin Atîk'ten rivayetle; Atîk bin Hâris -ki o, Abdullah bin Abdullah'ın anne tarafından dedesidir- ona haber verdi ki Cebr bin Atîk kendisine şunu anlatmıştı: Nebi ﷺ, Abdullah bin Sâbit'i ziyaret etmeye geldiğinde onu ölümün pençesine düşmüş halde buldu. Ona seslendi fakat cevap alamadı. Bunun üzerine Allah'ın Resûlü ﷺ istircâ etti ve şöyle buyurdu:
"Biz senin karşısında aciz kaldık ey Ebu'r-Rebî!" Kadınlar feryat edip ağlamaya başladılar. İbn Atîk onları susturmaya çalıştıysa da Allah'ın Resûlü ﷺ şöyle buyurdu: "Bırakın onları; çünkü vakit gelip çattığında artık hiçbir ağlayan ağlamamalıdır." Dediler ki: "Ey Allah'ın Resûlü, o vakit nedir?" Buyurdu ki: "Ölümdür." Kızı dedi ki: "Ben senin şehit olmanı umuyordum, zira sen teçhizatını hazırlamıştın." Allah'ın Resûlü ﷺ buyurdu ki: "Şüphesiz Allah Azze ve Celle, ona niyeti nisbetinde ecrini vermiştir. Siz şehadeti ne sayarsınız?" Dediler ki: "Allah Azze ve Celle yolunda öldürülmek." Allah'ın Resûlü ﷺ buyurdu ki: "Allah Azze ve Celle yolunda öldürülmenin dışında yedi çeşit şehadet daha vardır: Taun hastalığından ölen şehittir, karın hastalığından ölen şehittir, boğulan şehittir, yıkıntı altında kalan şehittir, zatürreden (plevra hastalığından) ölen şehittir, yanarak ölen şehittir ve doğum sırasında vefat eden kadın da şehittir."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Samimi bir niyet mükâfatlandırılır ve şehitliğin birden fazla türü vardır.
“Biz Allah’a aidiz ve O’na döneceğiz.” sözleri.
Bu rivayette savaş dışında gerçekleşen bazı ölümler için de anılan özel bir mükâfat.
Rivayette bir şehitlik türü olarak anılan ciddi bir hastalık.
Klasik âlimler, kişi niyet ettiği iyi ameli yerine getiremese bile mükâfatın samimi niyetiyle bağlantılı olduğunu açıklar. Anılan şehitlik türleri Allah katında özel bir mükâfata işaret eder; savaşta öldürülen kişiyle ilgili hükümlerin bu şekilde vefat edenlerin tümüne otomatik olarak uygulanacağı anlamına gelmez. Rivayet, ölüm yaklaşırken ağlamaya izin verir; ancak ölümden sonra ağıt yakmayı yasaklar.
- İyi niyetlerini ciddiye al ve bir ameli yerine getiremesen bile niyetini samimi tut.
- Yas tutanlara şefkatle destek ol ve üzüntünün ağıta dönüşmesini önle.
- Bir kayıp yaşadığında Allah’tan sabır ve teselli dile.
Bu Sahih rivayet şehitliği de ele alır ve böylece onun farklı türlerinin tartışılmasıyla bağlantı kurar.
Sunan an-Nasa'i · #1844 (Sahih)Bu Sahih rivayet ölüm karşısındaki üzüntü ve ağlama konusunu ele alır; bu konu burada da işlenmektedir.
Sahih al-Bukhari · #36 (Sahih)Bu Sahih rivayet, amellerin mükâfatında niyetin önemini vurgular.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.