Zekat Kitabı · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, 2462. hadis

Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Da'if (zayıf)Kitap: Zekat Kitabı
سنن النسائي

Rivayet

Arapça metin

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ، قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، قَالَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ ثَفِنَةَ، قَالَ اسْتَعْمَلَ ابْنُ عَلْقَمَةَ أَبِي عَلَى عِرَافَةِ قَوْمِهِ وَأَمَرَهُ أَنْ يُصَدِّقَهُمْ، فَبَعَثَنِي أَبِي إِلَى طَائِفَةٍ مِنْهُمْ لآتِيَهُ بِصَدَقَتِهِمْ فَخَرَجْتُ حَتَّى أَتَيْتُ عَلَى شَيْخٍ كَبِيرٍ يُقَالُ لَهُ سَعْرٌ فَقُلْتُ إِنَّ أَبِي بَعَثَنِي إِلَيْكَ لِتُؤَدِّيَ صَدَقَةَ غَنَمِكَ ‏.‏ قَالَ ابْنَ أَخِي وَأَىُّ نَحْوٍ تَأْخُذُونَ قُلْتُ نَخْتَارُ حَتَّى إِنَّا لَنَشْبُرُ ضُرُوعَ الْغَنَمِ ‏.‏ قَالَ ابْنَ أَخِي فَإِنِّي أُحَدِّثُكَ أَنِّي كُنْتُ فِي شِعْبٍ مِنْ هَذِهِ الشِّعَابِ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَنَمٍ لِي فَجَاءَنِي رَجُلاَنِ عَلَى بَعِيرٍ فَقَالاَ إِنَّا رَسُولاَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَيْكَ لِتُؤَدِّيَ صَدَقَةَ غَنَمِكَ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ وَمَا عَلَىَّ فِيهَا قَالاَ شَاةٌ ‏.‏ فَأَعْمِدُ إِلَى شَاةٍ قَدْ عَرَفْتُ مَكَانَهَا مُمْتَلِئَةً مَحْضًا وَشَحْمًا فَأَخْرَجْتُهَا إِلَيْهِمَا فَقَالَ هَذِهِ الشَّافِعُ ‏.‏ وَالشَّافِعُ الْحَائِلُ وَقَدْ نَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ نَأْخُذَ شَافِعًا قَالَ فَأَعْمِدُ إِلَى عَنَاقٍ مُعْتَاطٍ - وَالْمُعْتَاطُ الَّتِي لَمْ تَلِدْ وَلَدًا وَقَدْ حَانَ وِلاَدُهَا - فَأَخْرَجْتُهَا إِلَيْهِمَا فَقَالاَ نَاوِلْنَاهَا فَرَفَعْتُهَا إِلَيْهِمَا فَجَعَلاَهَا مَعَهُمَا عَلَى بَعِيرِهِمَا ثُمَّ انْطَلَقَا ‏.‏

Çeviri

Muhammed b. Abdullah b. el-Mübârek bize haber verdi ve dedi ki: Vekî‘ bize anlattı ve dedi ki: Zekeriyyâ b. İshâk, Amr b. Ebî Süfyân’dan, o da Müslim b. Sefîne’den rivayet etti; Müslim şöyle dedi: İbn Alkame babamı kavminin işlerinin başına getirdi ve ondan sadakalarını toplamasını istedi. Babam beni onların bir grubuna gönderdi ki sadakalarını kendisine getireyim. Yola çıktım ve Sa‘r denilen yaşlı bir adamın yanına vardım. Dedim ki: ‘Babam beni, koyunlarının sadakasını almak üzere sana gönderdi.’ O da: ‘Ey kardeşimin oğlu, ne şekilde alıyorsunuz?’ diye sordu. Ben: ‘Seçiyoruz, hatta koyunların memelerini bile yokluyoruz’ dedim. O: ‘Ey kardeşimin oğlu, sana şunu anlatayım: Resûlullah ﷺ zamanında bu geçitlerden birinde koyunlarımla bulunuyordum. Bana deve üzerinde iki adam geldi ve:

“Biz Resûlullah ﷺ’ın elçileriyiz, koyunlarının sadakasını almaya geldik” dediler. Ben: “Bunda bana düşen nedir?” diye sordum. Onlar: “Bir koyun” dediler. Bunun üzerine yerini bildiğim, sütü bol ve semiz bir koyuna yöneldim ve onu onlara çıkardım. Biri: “Bu şâfi‘dir” dedi –şâfi‘, yavrusu olan veya gebe olan hayvandır– “Resûlullah ﷺ bize şâfi‘ almayı yasakladı.” Sonra mu‘tât bir keçiye yöneldim –mu‘tât, henüz doğurmamış fakat doğurma çağına gelmiş keçidir– ve onu onlara çıkardım. Onlar: “Onu bize ver” dediler. Ben de onu onlara kaldırdım; onu develerine aldılar ve gittiler.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Zekât toplama adil olmalı ve en iyi hayvanlar talep edilmemelidir.

Kavramlar ve açıklamalar
sadaka

Burada hayvanlardan verilen farz zekât kastedilmektedir.

şâfiʿ

Süt veren veya gebe olan koyun.

muʿtâṭ

Henüz doğurmamış, ancak doğuracak yaşa gelmiş genç bir keçi.

Âlimlerin çıkarımları

Rivayet, tahsildarların özellikle değerli bir hayvanı almadığını ve onun yerine uygun başka bir keçiyi kabul ettiğini anlatır. İsnadı zayıf olduğundan âlimler buna bağımsız ve bağlayıcı bir hüküm dayandırmaz; bu anlatımı zekât ve adil tahsil hakkındaki güçlü rivayetlerle birlikte değerlendirir. Genel fıkıh ilkesi, keyfî seçimle veya kişinin en iyi malını talep ederek zekât yükümlüsüne haksız külfet yüklenmemesidir.

Günümüz için dersler
  1. Zekât toplarken yürürlükteki kuralları kontrol edin ve katkı payının nasıl belirleneceğini önceden açıklayın.
  2. Zekât verirken şartları taşıyan bir hayvan seçin; tahsildarın en iyi hayvanı istemesine izin vermeyin.
  3. Verenlere ve alıcılara adil davranın; tahsilatın gereksiz zarara veya anlaşmazlığa yol açmasını önleyin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.