Sunan an-Nasa'i, 3194. hadis
Abdullah ibn Jabr rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
an‑Nasa'i'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Ahmad ibn Sulaymanan‑Nasa'i'e aktardıأَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ
- 2Ja'far ibn Awnجَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ
- 3Abu Umaysأَبِي عُمَيْسٍ
- 4Abdullah ibn Abdullah ibn Jabrعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ
- 5Babası Abdullahأَبِيهِ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.
Rivayet
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، عَنْ أَبِي عُمَيْسٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَادَ جَبْرًا فَلَمَّا دَخَلَ سَمِعَ النِّسَاءَ يَبْكِينَ وَيَقُلْنَ كُنَّا نَحْسُبُ وَفَاتَكَ قَتْلاً فِي سَبِيلِ اللَّهِ . فَقَالَ " وَمَا تَعُدُّونَ الشَّهَادَةَ إِلاَّ مَنْ قُتِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ إِنَّ شُهَدَاءَكُمْ إِذًا لَقَلِيلٌ الْقَتْلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ شَهَادَةٌ وَالْبَطْنُ شَهَادَةٌ وَالْحَرَقُ شَهَادَةٌ وَالْغَرَقُ شَهَادَةٌ وَالْمَغْمُومُ - يَعْنِي الْهَدِمَ - شَهَادَةٌ وَالْمَجْنُوبُ شَهَادَةٌ وَالْمَرْأَةُ تَمُوتُ بِجُمْعٍ شَهِيدَةٌ " . قَالَ رَجُلٌ أَتَبْكِينَ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَاعِدٌ قَالَ " دَعْهُنَّ فَإِذَا وَجَبَ فَلاَ تَبْكِيَنَّ عَلَيْهِ بَاكِيَةٌ " .
Abdullah bin Abdullah bin Cebr'den, babasından rivayet edildiğine göre, Resûlullah ﷺ hasta olan Cebr'i ziyaret etmişti. İçeri girdiğinde kadınların ağlayıp
"Biz senin ölümünün Allah yolunda savaşırken olacağını sanıyorduk" dediklerini duydu. Bunun üzerine şöyle buyurdu: "Şehadeti sadece Allah yolunda öldürülmek mi sanıyorsunuz? Öyle olsaydı şehitleriniz az olurdu. Allah yolunda öldürülmek şehadettir, karın hastalığından ölmek şehadettir, yanarak ölmek şehadettir, boğularak ölmek şehadettir, yıkıntı altında kalarak ölmek şehadettir, zatürreden ölmek şehadettir ve doğum sırasında çocuğuyla birlikte ölen kadın da şehittir." Bir adam kadınlara, "Resûlullah ﷺ burada otururken siz ağlıyor musunuz?" dedi. Resûlullah ﷺ ise, "Bırak onları; fakat canı çıkınca artık kimse onun için ağlamasın" buyurdu.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Şehitlik yalnızca savaşta öldürülmekten ibaret değildir.
Rivayette belirtilen şekillerden biriyle ölen kimseye Allah katında verilen özel bir mükâfat.
Kişinin ölümüne yol açan ciddi bir karın hastalığı veya rahatsızlığı.
Rivayette, çocuğunu taşırken veya doğum esnasında ölen bir kadından söz edilir.
Âlimler buradan şehitliğin yalnızca savaşta öldürülenlerle sınırlı olmadığı; hastalık veya felaket nedeniyle gerçekleşen bazı ölümlerin de şehitlik olarak nitelendirildiği sonucunu çıkarırlar. Bu, her şehit için dinî uygulamalara ilişkin hükümlerin aynı olduğu anlamına gelmez; âlimler genellikle ahiretteki şehitlik ile savaş meydanında ölen kimseye özgü hükümler arasında ayrım yaparlar. Peygamber ﷺ ayrıca kadınların hasta biri için yas tutmasına izin verirken, o kişinin ölümünden sonra ağlamaya bir sınır koyar. Bu, sessizce üzülmeyi veya gözyaşını yasaklamaz; ancak ağıt törenlerine ve yüksek sesle feryat etmeye karşı uyarır.
- Şehitliği tek bir ölüm biçimiyle sınırlamayın; Allah’ın başka kayıplara da verebileceği özel mükâfatı kabul edin.
- Hastalara ve yakınlarına şefkat gösterin; yüksek sesle feryat etmeden veya ağıt törenleri düzenlemeden yas tutmaya izin verin.
- Hastalık veya felaket nedeniyle vefat edenler için dua edin ve mükâfatları hakkındaki nihai hükmü Allah’a bırakın.
Aynı bölümdeki bu sahih rivayet de şehitliği ele alır ve bu rivayetteki geniş anlamını bağlamına oturtmaya yardımcı olur.
Sunan an-Nasa'i · #3195 (Sahih)Aynı bölümdeki bu sahih rivayet, şehitliğin ve onunla ilişkilendirilen ölüm türlerinin benzer bir açıklamasını sunar.
Sahih al-Bukhari · #36 (Sahih)Bu sahih rivayet şehitliği arzulama konusunu ele alır ve şehitlik tartışmasını tamamlar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.