Sunan an-Nasa'i, 3453. hadis
Aishah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Aishah tarafından rivayet edildi
Rivayet
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ دِينَارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ، عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا اشْتَرَتْ بَرِيرَةَ مِنْ أُنَاسٍ مِنَ الأَنْصَارِ فَاشْتَرَطُوا الْوَلاَءَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْوَلاَءُ لِمَنْ وَلِيَ النِّعْمَةَ " . وَخَيَّرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ زَوْجُهَا عَبْدًا وَأَهْدَتْ لِعَائِشَةَ لَحْمًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ وَضَعْتُمْ لَنَا مِنْ هَذَا اللَّحْمِ " . قَالَتْ عَائِشَةُ تُصُدِّقَ بِهِ عَلَى بَرِيرَةَ . فَقَالَ " هُوَ عَلَيْهَا صَدَقَةٌ وَهُوَ لَنَا هَدِيَّةٌ " .
Kâsım b. Zekeriyyâ b. Dînâr bize haber verdi ve dedi ki: Hüseyin bize anlattı, o Zâide'den, o Simâk'tan, o Abdurrahman b. Kâsım'dan, o babasından, o Âişe'den rivayet ettiğine göre; Âişe, Ensar'dan bazı kimselerden Berîre'yi satın almış, onlar da velâ hakkının kendilerine ait olmasını şart koşmuşlardı. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu:
"Velâ, iyiliği (azat etmeyi) yapana aittir." Resûlullah ﷺ, kocası köle olduğu için Berîre'ye muhayyerlik tanıdı. Berîre, Âişe'ye hediye olarak et gönderdiğinde Resûlullah ﷺ: "Bu etten bize de koysanız ya!" buyurdu. Âişe: "Bu et Berîre'ye sadaka olarak verilmişti," dedi. Resûlullah ﷺ ise: "O, Berîre için sadakadır, bizim için ise hediyedir," buyurdu.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Velâ hakkı, köleyi azat edene aittir; Peygamber ﷺ’e ulaşan sadaka ise onun için hediyeye dönüşür.
Bir kişiyi azat etmekle oluşan ve mirasla ilgili sonuçlar da doğuran hukuki bağ.
İhtiyaç içindeki bir kişiye verilen gönüllü yardım.
Âlimler bu rivayetten, velâ hakkının köleleştirilmiş kişiyi fiilen azat edene ait olduğu sonucunu çıkarırlar; bu hakkı satıcılara veren bir satış şartı geçerli sayılmaz. Rivayet ayrıca, kocası hâlâ köle olduğu için Berîre’ye azat edildikten sonra evliliğini sürdürme ya da sona erdirme seçeneğinin tanındığını gösterir. Alıcının durumu da önemlidir: Et Berîre için sadakaydı; ancak Berîre onu Âişe’ye hediye edince Peygamber ﷺ’in ondan yemesine izin vardı. Fıkıh mezhepleri bu hükümlerin kesin hukuki şartlarını fıkıh eserlerinde ele alır.
- Haklar ve sorumluluklarla ilgili anlaşmalarda İslam hükümlerinin gerektirdiklerini açıkça belirleyin.
- Sadaka alan kişi onu daha sonra başkasına hediye edebilir; verenin ve alanın durumu ayrı ayrı değerlendirilir.
- Koşullarındaki bir değişiklik evliliklerini etkilediğinde insanlara özenle yaklaşın.
Bu sahih rivayet onun mükâtebe sözleşmesini ele alır ve azat edilmesi ile bunun evliliğine etkileri hakkında bağlam sunar.
Sunan an-Nasa'i · #3454 (Sahih)Bu sahih rivayet de Berîre’nin azat edilmesiyle bağlantılı velâ hakkını konu alır.
Sahih al-Bukhari · #456 (Sahih)Bu sahih rivayet Berîre’nin azat edildikten sonraki durumunu aktarır ve evlilik meselesine ek bağlam sağlar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.