Boşanma Kitabı · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, 3484. hadis

Aishah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Boşanma Kitabı
سنن النسائي
Kim rivayet etti?

Aishah tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Rivayet

Arapça metin

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتِ اخْتَصَمَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فِي غُلاَمٍ فَقَالَ سَعْدٌ هَذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْنُ أَخِي عُتْبَةَ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَهِدَ إِلَىَّ أَنَّهُ ابْنُهُ انْظُرْ إِلَى شَبَهِهِ ‏.‏ وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ أَخِي وُلِدَ عَلَى فِرَاشِ أَبِي مِنْ وَلِيدَتِهِ ‏.‏ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى شَبَهِهِ فَرَأَى شَبَهًا بَيِّنًا بِعُتْبَةَ فَقَالَ ‏ "‏ هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ وَاحْتَجِبِي مِنْهُ يَا سَوْدَةُ بِنْتَ زَمْعَةَ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمْ يَرَ سَوْدَةَ قَطُّ ‏.‏

Çeviri

Kuteybe bize haber verdi ve dedi ki: Leys bize anlattı, İbn Şihâb'dan, Urve'den, Aişe'den rivayetle: Sa'd b. Ebî Vakkas ile Abd b. Zem'a bir çocuk hakkında ihtilafa düştüler. Sa'd dedi ki:

"Ey Allah'ın Resûlü! Bu, kardeşim Utbe b. Ebî Vakkas'ın oğludur; bana onun oğlu olduğunu söyleyerek vasiyet etti, kimine benzediğine bak." Abd b. Zem'a ise dedi ki: "O benim kardeşimdir, babamın döşeğinde cariyeden doğmuştur." Bunun üzerine Allah'ın Resûlü ﷺ çocuğun benzerliğine baktı ve Utbe'ye açık bir benzerlik gördü. Buyurdular ki: "O senindir ey Abd! Çocuk döşeğe aittir, zina eden için ise taş vardır. Ey Sevde binti Zem'a, ondan örtün!" Bundan sonra Sevde onu bir daha hiç görmedi.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Nesep evlilik yatağına dayanır; benzerlik tek başına babalığı kanıtlamaz.

Arka plan ve bağlam

Saʿd ibn Abī Waqqāṣ ile ʿAbd ibn Zamʿah, bir çocuğun babasının kim olduğu konusunda anlaşmazlığa düştü. Saʿd, çocuğun ʿUtbah ibn Abī Waqqāṣ’a benzediğini ileri sürerken ʿAbd, çocuğun babasının evlilik yatağında doğduğunu söyledi. Peygamber ﷺ çocuğu hukuken ʿAbd’a nispet etti ve ʿUtbah’a açık benzerliği nedeniyle Sawdah’a ihtiyatlı davranmasını tavsiye etti.

Kavramlar ve açıklamalar
Çocuk evlilik yatağına aittir

Geçerli bir evlilik içinde doğan çocuk, hukukî olarak kocaya nispet edilir.

Zina eden için yalnızca taş vardır

Evlilik dışındaki bir erkeğin yalnızca iddiasıyla babalık hakkı talep edemeyeceğini ifade eder; ona çocuk üzerinde hak tanımaz.

Ona karşı örtünme kurallarına uy

Sawdah, çocukla ilişkisinde mahremi olmayan bir erkekle iletişim kurma kurallarına uymalıydı.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler, “Çocuk evlilik yatağına aittir” sözünden, nesebin hukukî temelinin yalnızca fiziksel benzerlik değil, sabit evlilik bağı olduğu sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ çocuğu ʿAbd’a nispet ederken, ʿUtbah’a açık benzerliği sebebiyle Sawdah’a mesafeli durmasını da tavsiye etti. Âlimler bunu hukukî nesep ile ilişkilerde ihtiyat arasındaki ayrım olarak ele alır: Benzerlik, hukukî hükmü geçersiz kılmaz.

Günümüz için dersler
  1. Bir kişinin nesebi hakkında yalnızca fiziksel benzerliğe dayanarak hüküm vermeyin.
  2. Hassas aile anlaşmazlıklarını kendiniz suçlamalar yaymak yerine yetkin âlimlere veya tanınmış bir hâkime götürün.
  3. Hukukî bir hüküm aile ilişkisini belirlese bile, ilişkilerde geçerli sınırları gözetin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.