Sunan an-Nasa'i, 3484. hadis
Aishah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Aishah tarafından rivayet edildi
Rivayet
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتِ اخْتَصَمَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فِي غُلاَمٍ فَقَالَ سَعْدٌ هَذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْنُ أَخِي عُتْبَةَ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَهِدَ إِلَىَّ أَنَّهُ ابْنُهُ انْظُرْ إِلَى شَبَهِهِ . وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ أَخِي وُلِدَ عَلَى فِرَاشِ أَبِي مِنْ وَلِيدَتِهِ . فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى شَبَهِهِ فَرَأَى شَبَهًا بَيِّنًا بِعُتْبَةَ فَقَالَ " هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ وَاحْتَجِبِي مِنْهُ يَا سَوْدَةُ بِنْتَ زَمْعَةَ " . فَلَمْ يَرَ سَوْدَةَ قَطُّ .
Kuteybe bize haber verdi ve dedi ki: Leys bize anlattı, İbn Şihâb'dan, Urve'den, Aişe'den rivayetle: Sa'd b. Ebî Vakkas ile Abd b. Zem'a bir çocuk hakkında ihtilafa düştüler. Sa'd dedi ki:
"Ey Allah'ın Resûlü! Bu, kardeşim Utbe b. Ebî Vakkas'ın oğludur; bana onun oğlu olduğunu söyleyerek vasiyet etti, kimine benzediğine bak." Abd b. Zem'a ise dedi ki: "O benim kardeşimdir, babamın döşeğinde cariyeden doğmuştur." Bunun üzerine Allah'ın Resûlü ﷺ çocuğun benzerliğine baktı ve Utbe'ye açık bir benzerlik gördü. Buyurdular ki: "O senindir ey Abd! Çocuk döşeğe aittir, zina eden için ise taş vardır. Ey Sevde binti Zem'a, ondan örtün!" Bundan sonra Sevde onu bir daha hiç görmedi.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Nesep evlilik yatağına dayanır; benzerlik tek başına babalığı kanıtlamaz.
Saʿd ibn Abī Waqqāṣ ile ʿAbd ibn Zamʿah, bir çocuğun babasının kim olduğu konusunda anlaşmazlığa düştü. Saʿd, çocuğun ʿUtbah ibn Abī Waqqāṣ’a benzediğini ileri sürerken ʿAbd, çocuğun babasının evlilik yatağında doğduğunu söyledi. Peygamber ﷺ çocuğu hukuken ʿAbd’a nispet etti ve ʿUtbah’a açık benzerliği nedeniyle Sawdah’a ihtiyatlı davranmasını tavsiye etti.
Geçerli bir evlilik içinde doğan çocuk, hukukî olarak kocaya nispet edilir.
Evlilik dışındaki bir erkeğin yalnızca iddiasıyla babalık hakkı talep edemeyeceğini ifade eder; ona çocuk üzerinde hak tanımaz.
Sawdah, çocukla ilişkisinde mahremi olmayan bir erkekle iletişim kurma kurallarına uymalıydı.
Klasik âlimler, “Çocuk evlilik yatağına aittir” sözünden, nesebin hukukî temelinin yalnızca fiziksel benzerlik değil, sabit evlilik bağı olduğu sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ çocuğu ʿAbd’a nispet ederken, ʿUtbah’a açık benzerliği sebebiyle Sawdah’a mesafeli durmasını da tavsiye etti. Âlimler bunu hukukî nesep ile ilişkilerde ihtiyat arasındaki ayrım olarak ele alır: Benzerlik, hukukî hükmü geçersiz kılmaz.
- Bir kişinin nesebi hakkında yalnızca fiziksel benzerliğe dayanarak hüküm vermeyin.
- Hassas aile anlaşmazlıklarını kendiniz suçlamalar yaymak yerine yetkin âlimlere veya tanınmış bir hâkime götürün.
- Hukukî bir hüküm aile ilişkisini belirlese bile, ilişkilerde geçerli sınırları gözetin.
Bu sahih rivayet de çocuğun evlilik yatağına nispet edildiğini ve evlilik dışındaki erkeğin babalık hakkı elde edemeyeceğini bildirir.
Sahih al-Bukhari · #2053 (Sahih)ʿAişe’den nakledilen bu sahih rivayet, çocuk hakkındaki anlaşmazlığı anlatır ve aynı hukukî ilkeyi vurgular.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.