Sunan an-Nasa'i, 3606. hadis
Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Rivayet
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ، عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ جَاوَانَ، - رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَمِيمٍ - وَذَاكَ أَنِّي قُلْتُ لَهُ أَرَأَيْتَ اعْتِزَالَ الأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ مَا كَانَ قَالَ سَمِعْتُ الأَحْنَفَ يَقُولُ أَتَيْتُ الْمَدِينَةَ وَأَنَا حَاجٌّ فَبَيْنَا نَحْنُ فِي مَنَازِلِنَا نَضَعُ رِحَالَنَا إِذْ أَتَى آتٍ فَقَالَ قَدِ اجْتَمَعَ النَّاسُ فِي الْمَسْجِدِ فَاطَّلَعْتُ فَإِذَا يَعْنِي النَّاسَ مُجْتَمِعُونَ وَإِذَا بَيْنَ أَظْهُرِهِمْ نَفَرٌ قُعُودٌ فَإِذَا هُوَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَالزُّبَيْرُ وَطَلْحَةُ وَسَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ فَلَمَّا قُمْتُ عَلَيْهِمْ قِيلَ هَذَا عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ قَدْ جَاءَ - قَالَ - فَجَاءَ وَعَلَيْهِ مُلَيَّةٌ صَفْرَاءُ فَقُلْتُ لِصَاحِبِي كَمَا أَنْتَ حَتَّى أَنْظُرَ مَا جَاءَ بِهِ . فَقَالَ عُثْمَانُ أَهَا هُنَا عَلِيٌّ أَهَا هُنَا الزُّبَيْرُ أَهَا هُنَا طَلْحَةُ أَهَا هُنَا سَعْدٌ قَالُوا نَعَمْ . قَالَ فَأَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ يَبْتَاعُ مِرْبَدَ بَنِي فُلاَنٍ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ " . فَابْتَعْتُهُ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ إِنِّي ابْتَعْتُ مِرْبَدَ بَنِي فُلاَنٍ . قَالَ " فَاجْعَلْهُ فِي مَسْجِدِنَا وَأَجْرُهُ لَكَ " . قَالُوا نَعَمْ . قَالَ فَأَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ يَبْتَاعُ بِئْرَ رُومَةَ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ " . فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ قَدِ ابْتَعْتُ بِئْرَ رُومَةَ . قَالَ " فَاجْعَلْهَا سِقَايَةً لِلْمُسْلِمِينَ وَأَجْرُهَا لَكَ " . قَالُوا نَعَمْ . قَالَ فَأَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ يُجَهِّزْ جَيْشَ الْعُسْرَةِ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ " . فَجَهَّزْتُهُمْ حَتَّى مَا يَفْقِدُونَ عِقَالاً وَلاَ خِطَامًا . قَالُوا نَعَمْ . قَالَ اللَّهُمَّ اشْهَدِ اللَّهُمَّ اشْهَدِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ .
İshâk b. İbrâhim bize haber verdi ve dedi ki: Mu‘temir b. Süleymân bize bildirdi ve dedi ki: Babamın şöyle anlattığını duydum: Husayn b. Abdurrahman’dan, o da Amr b. Câvân’dan –ki kendisi Benî Temîm’den bir adamdır– rivayet etti. Bu şundan dolayıydı: Ben ona,
“Ahnef b. Kays’ın insanlardan uzak durması hakkında ne dersin?” diye sordum. O da dedi ki: “Ahnef’in şöyle dediğini işittim: ‘Ben hac yapmak üzere Medine’ye geldim. Konakladığımız yerde yüklerimizi indirirken biri yanımıza geldi ve: “İnsanlar mescitte toplandı” dedi. Bir baktım ki insanlar toplanmış, aralarında oturan bir grup var; bunlar Ali b. Ebî Tâlib, Zübeyr, Talha ve Sa‘d b. Ebî Vakkâs idiler, Allah onlara rahmet etsin. Onların yanına vardığımda Osman b. Affân’ın geldiği söylendi. Üzerinde sarımsı bir örtü olduğu halde geldi. Arkadaşıma: “Sen yerinde kal, bakalım ne getirmiş göreyim” dedim. Osman dedi ki: “Ali burada mı? Zübeyr burada mı? Talha burada mı? Sa‘d burada mı?” Onlar: “Evet” dediler. Bunun üzerine Osman: “Sizi, kendisinden başka ilah olmayan Allah’a and olsun ki şahit tutuyorum; biliyor musunuz ki Resûlullah ﷺ şöyle buyurmuştur: ‘Kim falan ailenin mirbedini satın alırsa Allah onu bağışlar.’ Ben de onu satın aldım, Resûlullah ﷺ’e gidip: ‘Falan ailenin mirbedini satın aldım’ dedim. O da: ‘Onu mescidimize ekle, sevabı senindir’ buyurdu.” Onlar: “Evet” dediler. Yine dedi ki: “Sizi, kendisinden başka ilah olmayan Allah’a and olsun ki şahit tutuyorum; biliyor musunuz ki Resûlullah ﷺ şöyle buyurmuştur: ‘Kim Rûme kuyusunu satın alırsa Allah onu bağışlar.’ Ben de Resûlullah ﷺ’e gidip: ‘Rûme kuyusunu satın aldım’ dedim. O da: ‘Onu Müslümanların su ihtiyacı için vakfet, sevabı senindir’ buyurdu.” Onlar: “Evet” dediler. Sonra dedi ki: “Sizi, kendisinden başka ilah olmayan Allah’a and olsun ki şahit tutuyorum; biliyor musunuz ki Resûlullah ﷺ şöyle buyurmuştur: ‘Kim Zorluk Ordusu’nu donatırsa Allah onu bağışlar.’ Ben de onları öyle bir donattım ki ne bir yular ne de bir dizgin eksik kaldı.” Onlar: “Evet” dediler. Bunun üzerine Osman: “Allah’ım şahit ol! Allah’ım şahit ol! Allah’ım şahit ol!” dedi.”
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
ʿUthmān, Allah yolunda arazi, bir su kaynağı ve teçhizat bağışladı.
ʿUthmān, mescitte şahitlere daha önce yaptığı üç katkıyı hatırlattı: mescide katılan arazi, Müslümanların kullanımına sunduğu Rūmah kuyusu ve al-ʿUsrah ordusu için sağlanan teçhizat.
Toplanma veya depolama yeri olarak da kullanılabilen açık alan ya da çevrili yer.
Medine’de bulunan, ʿUthmān’ın satın alıp Müslümanların içme suyu ihtiyacı için kullanıma sunduğu su kaynağı.
Büyük zorlukların yaşandığı bir dönemde Tebük seferi için teçhiz edilen ordu.
Âlimler buradan, malın kalıcı bir toplumsal fayda için tahsis edilebileceği ve bağış yapan kişinin böyle bir hayır sebebiyle sevap kazanacağı sonucunu çıkarırlar. Arazinin mescide katılması ve kuyunun içme suyu olarak kullanıma sunulması yönündeki talimat, malın kalıcı bir kamu amacına hizmet ettiği vakfa örnektir. Rivayet ayrıca, tanıklık etmek ve gerçeği ortaya koymak amacıyla kanıtlanmış iyilikleri övmenin caiz olduğunu gösterir.
- Su sağlamak veya toplumsal bir tesisi desteklemek gibi, uzun süre fayda sağlayan bir hayır biçimi seçin.
- Yöneticilerin bağışı sorumlu biçimde kullanabilmesi için bağışın amacını ve şartlarını açıkça belirleyin.
- Toplumun ortak ihtiyaçlarını para, zaman veya pratik imkânlarla cömertçe destekleyin.
Bu sahih rivayet ʿUmar’ın bağışını ele alır ve kalıcı fayda sağlayan mal konusunu tamamlar.
Sunan an-Nasa'i · #3607 (Sahih)Al-Aḥnaf da ʿUthmān’ın hayır işlerinin hatırlanması sırasında sahabelerin tanıklığını aktarır.
Sahih al-Bukhari · #2313 (Sahih)Bu sahih rivayet, hayır amaçlı vakfın yönetim şartlarını açıklar ve vakfın kalıcı faydasıyla bağlantı kurar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.