Kasame, Kısas ve Diyet Kitabı · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, 4714. hadis

Sahl bin Abi Hathmah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kasame, Kısas ve Diyet Kitabı
سنن النسائي
Kim rivayet etti?

an‑Nasa'i'den Sahl ibn Abu Hathma'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Amr ibn Alian‑Nasa'i'e aktardıعَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ
  2. 2Bishrبِشْرٌ
  3. 3Yahya ibn Sa'idيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ
  4. 4Bushayr ibn Yasarبُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ
  5. 5Sahl ibn Abu Hathmaسَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.

Rivayet

Arapça metin

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ، - وَهُوَ ابْنُ الْمُفَضَّلِ - قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ، وَمُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودِ بْنِ زَيْدٍ، أَنَّهُمَا أَتَيَا خَيْبَرَ وَهُوَ يَوْمَئِذٍ صُلْحٌ فَتَفَرَّقَا لِحَوَائِجِهِمَا فَأَتَى مُحَيِّصَةُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ وَهُوَ يَتَشَحَّطُ فِي دَمِهِ قَتِيلاً فَدَفَنَهُ ثُمَّ قَدِمَ الْمَدِينَةَ فَانْطَلَقَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَحُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَتَكَلَّمُ - وَهُوَ أَحْدَثُ الْقَوْمِ سِنًّا - فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَبِّرِ الْكُبْرَ ‏"‏ ‏.‏ فَسَكَتَ فَتَكَلَّمَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَتَحْلِفُونَ بِخَمْسِينَ يَمِينًا مِنْكُمْ فَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ أَوْ قَاتِلِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ نَحْلِفُ وَلَمْ نَشْهَدْ وَلَمْ نَرَ قَالَ ‏"‏ تُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ يَمِينًا ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ نَأْخُذُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ فَعَقَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عِنْدِهِ ‏.‏

Çeviri

Amr b. Ali bize haber verdi ve dedi ki: Bişr -ki o İbnü'l-Mufazzal'dır- bize anlattı ve dedi ki: Yahya b. Said bize anlattı, Buşeyr b. Yesar'dan, o da Sehl b. Ebi Hasme'den rivayet ettiğine göre; Abdullah b. Sehl ve Muhayyisa b. Mes'ud b. Zeyd, o sırada barış antlaşması altında bulunan Hayber'e gittiler. İşleri için ayrıldılar, sonra Muhayyisa Abdullah b. Sehl'i kanlar içinde ölmüş olarak buldu. Onu defnetti ve ardından Medine'ye geldi. Bunun üzerine Abdurrahman b. Sehl, Huveyyisa ve Muhayyisa Resûlullah ﷺ'in huzuruna çıktılar. Abdurrahman konuşmaya yeltendi -ki kendisi topluluğun en genciydi- ancak Resûlullah ﷺ:

"Büyüğünüz konuşsun," buyurdular. O da sustu ve diğerleri konuştu. Resûlullah ﷺ buyurdular ki: "Elli yemin ederek arkadaşınızın diyetini veya katilinizden kısası hak etmeye razı mısınız?" Dediler ki: "Ey Allah'ın Resûlü! Biz şahit olmadığımız ve görmediğimiz bir şey üzerine nasıl yemin edelim?" Buyurdular ki: "O halde Yahudiler elli yemin ederek suçsuz olduklarını ispat etsinler." Dediler ki: "Ey Allah'ın Resûlü! Kâfir bir kavmin yeminini nasıl kabul edelim?" Bunun üzerine Resûlullah ﷺ diyeti kendi malından ödedi.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Çözüme kavuşmamış bir cinayet meselesinde Peygamber ﷺ kan bedelini kendi malından ödedi.

Arka plan ve bağlam

Abdullah ibn Sehl, o dönemde barış antlaşması altında bulunan Hayber’de ölü bulundu. Yakınları Peygamber ﷺ’den adalet talep etti; cinayeti görmemişlerdi ve Yahudi topluluğunun yeminlerini kabul etmek istemiyorlardı. Bunun üzerine Peygamber ﷺ kan bedelini kendi malından ödedi.

Kavramlar ve açıklamalar
Kasâme

Delil ve koşullar gerektirdiğinde cinayet davasında yeminlere dayanan özel bir usul.

Kan bedeli

Uygulanabilir hükümlere göre, öldürme veya cinayet durumunda maktulün yakınlarına ödenen mali tazminat.

Elli yemin

Bu olayda yakınlara ya da diğer ilgili tarafa önerilen yemin usulü.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayeti kasâme ve cinayet suçlamalarını dikkatle ele alma gereği konusunda delil olarak değerlendirir: Yakınlar cinayeti görmemişti; bu nedenle yalnızca bir suçlamaya dayanarak doğrudan kısas talep etme hakları yoktu. Fıkıh mezhepleri kasâmenin kesin şartları, sıralaması ve sonuçları konusunda farklı görüşlere sahiptir. Konuşmadan ayrıca bir toplantıda yaşça büyük kişilere söz önceliği verilebileceği anlaşılır. Peygamber’in ﷺ kan bedelini ödemesi de maktule ve ailesine gösterdiği özeni ortaya koyar.

Günümüz için dersler
  1. Dikkatle incelenmiş delil ve hukuka uygun bir süreç olmadan kimseyi cinayetle suçlama.
  2. Ciddi bir anlaşmazlıkta tarafları dinle ve düzenli, saygılı bir söz sırası izle.
  3. Başka türlü adil bir çözüme ulaşılamayan durumlarda, imkânın ölçüsünde maktul yakınlarına destek ol.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.