کتاب نماز باران · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 1173

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Hasan (خوب)کتاب: کتاب نماز باران
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Hasan (خوب)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ نِزَارٍ، حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ مَبْرُورٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ شَكَى النَّاسُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُحُوطَ الْمَطَرِ فَأَمَرَ بِمِنْبَرٍ فَوُضِعَ لَهُ فِي الْمُصَلَّى وَوَعَدَ النَّاسَ يَوْمًا يَخْرُجُونَ فِيهِ قَالَتْ عَائِشَةُ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ بَدَا حَاجِبُ الشَّمْسِ فَقَعَدَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَكَبَّرَ صلى الله عليه وسلم وَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّكُمْ شَكَوْتُمْ جَدْبَ دِيَارِكُمْ وَاسْتِئْخَارَ الْمَطَرِ عَنْ إِبَّانِ زَمَانِهِ عَنْكُمْ وَقَدْ أَمَرَكُمُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ تَدْعُوهُ وَوَعَدَكُمْ أَنْ يَسْتَجِيبَ لَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ ‏{‏ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ * الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ * مَلِكِ يَوْمِ الدِّينِ ‏}‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ يَفْعَلُ مَا يُرِيدُ اللَّهُمَّ أَنْتَ اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ الْغَنِيُّ وَنَحْنُ الْفُقَرَاءُ أَنْزِلْ عَلَيْنَا الْغَيْثَ وَاجْعَلْ مَا أَنْزَلْتَ لَنَا قُوَّةً وَبَلاَغًا إِلَى حِينٍ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ فَلَمْ يَزَلْ فِي الرَّفْعِ حَتَّى بَدَا بَيَاضُ إِبْطَيْهِ ثُمَّ حَوَّلَ عَلَى النَّاسِ ظَهْرَهُ وَقَلَّبَ أَوْ حَوَّلَ رِدَاءَهُ وَهُوَ رَافِعٌ يَدَيْهِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ وَنَزَلَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَأَنْشَأَ اللَّهُ سَحَابَةً فَرَعَدَتْ وَبَرَقَتْ ثُمَّ أَمْطَرَتْ بِإِذْنِ اللَّهِ فَلَمْ يَأْتِ مَسْجِدَهُ حَتَّى سَالَتِ السُّيُولُ فَلَمَّا رَأَى سُرْعَتَهُمْ إِلَى الْكِنِّ ضَحِكَ صلى الله عليه وسلم حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ فَقَالَ ‏"‏ أَشْهَدُ أَنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ وَأَنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ إِسْنَادُهُ جَيِّدٌ أَهْلُ الْمَدِينَةِ يَقْرَءُونَ ‏{‏ مَلِكِ يَوْمِ الدِّينِ ‏}‏ وَإِنَّ هَذَا الْحَدِيثَ حُجَّةٌ لَهُمْ ‏.‏

ترجمه

هارون بن سعید ایلی به ما حدیث کرد، خالد بن نزار به ما حدیث کرد، قاسم بن مبرور برایم حدیث کرد، از یونس، از هشام بن عروه، از پدرش، از عایشه رضی الله عنها که گفت: مردم نزد رسول الله ﷺ از کمبود باران شکایت کردند. پس ایشان دستور دادند منبری برپا شود و آن را در مصلی برایشان نهادند و روزی را برای خروج مردم تعیین فرمودند. عایشه گفت: هنگامی که لبه خورشید نمایان شد، رسول الله ﷺ خارج شدند و بر منبر نشستند و الله را بزرگ شمردند و ستایش کردند. سپس فرمودند:

«شما از خشکساری سرزمینتان و تأخیر باران در فصل مناسب شکایت کردید، در حالی که الله عز وجل شما را فرمان داده است که او را بخوانید و وعده داده است که دعای شما را مستجاب گرداند.» سپس خواندند: {ستایش مخصوص الله است، پروردگار جهانیان * رحمان و رحیم * مالک روز جزا} هیچ معبودی جز الله نیست که هر چه بخواهد انجام می‌دهد. بار الها! تویی الله، هیچ معبودی جز تو نیست، تویی بی‌نیاز و ما فقیرانیم. بر ما باران فرو فرست و آنچه فرو فرستی را برایمان تا مدتی معین مایه نیرو و توشه قرار ده.» سپس دستانشان را بالا بردند و پیوسته بالا نگه داشتند تا سفیدی زیر بغلشان نمایان شد. آنگاه پشت به مردم کردند و ردای خود را وارونه یا جابه‌جا نمودند در حالی که دستانشان همچنان بالا بود. سپس رو به مردم کردند، پایین آمدند و دو رکعت نماز گزاردند. پس الله ابری پدید آورد که غرید و برق زد و به اذن الله باران بارید. پیش از آنکه به مسجدشان برسند، سیلاب‌ها روان شدند. چون شتاب مردم را در پناه گرفتن دیدند، رسول الله ﷺ خندیدند تا دندان‌های آسیابشان نمایان شد و فرمودند: «گواهی می‌دهم که الله بر هر چیزی تواناست و من بنده الله و فرستاده او هستم.» ابوداوود گفت: این حدیث غریب است ولی سند آن خوب است. مردم مدینه {مالک یوم الدین} می‌خوانند و این حدیث حجتی برای آنان است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ دعای طلب باران را به‌جا آورد و از الله باران خواست.

پیشینه و سبب بیان

مردم از خشکسالی و نباریدن باران به پیامبر ﷺ شکایت کردند. ایشان روزی را اعلام کرد تا مردم بیرون بروند و از الله طلب باران کنند.

توضیح واژه‌های دشوار
استسقاء

درخواست باران از الله که اغلب با نماز جماعت و دعا همراه است.

غَیث

بارانی که موجب گشایش و سود می‌شود.

برگرداندن عبا

کاری در نماز طلب باران که طی آن عبا پشت‌ورو یا از سمتی به سمت دیگر برگردانده می‌شود.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که امام می‌تواند هنگام نماز طلب باران با مردم سخن بگوید، الله را بستاید و او را بخواند. پیامبر ﷺ دست‌هایش را بلند کرد، عبایش را برگرداند و دو رکعت نماز گزارد. درباره شکل و ترتیب دقیق نماز استسقاء میان مذاهب فقهی اختلاف‌نظر وجود دارد؛ این روایت دلیلی بر اعمالی است که در آن توصیف شده‌اند. ابوداوود همچنین نقل می‌کند که قرائتِ «مالِکِ یَومِ الدّین» در این روایت پشتوانه دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. در زمان خشکسالی، با دعای صادقانه به الله روی آورید و وابستگی خود را به او بپذیرید.
  2. فقط باران نخواهید؛ بلکه بخواهید آنچه فرو می‌بارد پایدار و مایه روزی باشد.
  3. هنگام گرفتاری همگانی به جمع بپیوندید و عبادت مقرر را با فروتنی به‌جا آورید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.