نماز: احکام تفصیلی نماز مسافر · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 1208

روایت‌شده توسط Mu'adh ibn Jabal. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نماز: احکام تفصیلی نماز مسافر
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Mu'adh ibn Jabal

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ الرَّمْلِيُّ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا الْمُفَضَّلُ بْنُ فَضَالَةَ، وَاللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ إِذَا زَاغَتِ الشَّمْسُ قَبْلَ أَنْ يَرْتَحِلَ جَمَعَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَإِنْ يَرْتَحِلْ قَبْلَ أَنْ تَزِيغَ الشَّمْسُ أَخَّرَ الظُّهْرَ حَتَّى يَنْزِلَ لِلْعَصْرِ وَفِي الْمَغْرِبِ مِثْلَ ذَلِكَ إِنْ غَابَتِ الشَّمْسُ قَبْلَ أَنْ يَرْتَحِلَ جَمَعَ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ وَإِنْ يَرْتَحِلْ قَبْلَ أَنْ تَغِيبَ الشَّمْسُ أَخَّرَ الْمَغْرِبَ حَتَّى يَنْزِلَ لِلْعِشَاءِ ثُمَّ جَمَعَ بَيْنَهُمَا ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ حُسَيْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَ حَدِيثِ الْمُفَضَّلِ وَاللَّيْثِ ‏.‏

ترجمه

یزید بن خالد بن یزید بن عبدالله بن موهب رملی همدانی به ما حدیث کرد، گفت: مفضل بن فضاله و لیث بن سعد از هشام بن سعد، از ابوالزبیر، از ابوالطفیل، از معاذ بن جبل برایمان حدیث کردند که رسول الله ﷺ در غزوه تبوک، اگر پیش از حرکت آفتاب از زوال می‌گذشت، نماز ظهر و عصر را جمع می‌کردند؛ و اگر پیش از زوال آفتاب حرکت می‌کردند، نماز ظهر را به تأخیر می‌انداختند تا هنگام توقف برای نماز عصر آن را بجا آورند. در مورد مغرب نیز همین‌گونه بود؛ اگر پیش از حرکت آفتاب غروب می‌کرد، نماز مغرب و عشا را جمع می‌کردند؛ و اگر پیش از غروب آفتاب حرکت می‌کردند، نماز مغرب را به تأخیر می‌انداختند تا هنگام توقف برای نماز عشا آن را بجا آورند و سپس هر دو را جمع می‌کردند. ابوداود گفت: هشام بن عروه این حدیث را از حسین بن عبدالله، از کریب، از ابن عباس، از پیامبر ﷺ مانند حدیث مفضل و لیث روایت کرده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در سفر تبوک، پیامبر ﷺ نمازها را با توجه به زمان حرکت به‌صورت جمع می‌خواند.

پیشینه و سبب بیان

این روایت این عمل را در جریان غزوه تبوک نقل می‌کند و توضیح می‌دهد که پیامبر ﷺ نمازها را با توجه به زمان حرکت و توقف در مسیر جمع می‌کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
از نیمروز گذشته بود

خورشید از بالاترین نقطه آسمان گذشته و رو به پایین حرکت کرده است؛ با این زمان، وقت نماز ظهر آغاز می‌شود.

جمع‌کردن نمازها

خواندن دو نماز پیاپی، در چارچوب اجازه شرعی و در وقت یکی از آن دو.

توقف‌کردن

در سفر برای استراحت یا خواندن نماز ایستادن.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که مسافر می‌تواند نماز ظهر و عصر، و نیز نماز مغرب و عشا را جمع کند. روایت نشان می‌دهد که انتخاب جمعِ تقدیم یا تأخیر به زمان حرکت و امکان توقف در مسیر بستگی دارد. مذاهب فقهی درباره شرایط دقیق جمع‌کردن نمازها اختلاف نظر دارند؛ این روایت دلیلی بر جواز جمع در سفر است، نه بر جمع‌کردن همه نمازها.

درس‌هایی برای امروز
  1. در سفر، زمان نمازها و توقف‌های استراحت را با دقت برنامه‌ریزی کنید تا نمازها را به‌موقع بخوانید.
  2. هنگامی که سفر اقتضا می‌کند، از حکم مجاز جمع‌کردن نمازها استفاده کنید و شرایط مذهب فقهی خود را در نظر بگیرید.
  3. در شرایط سفر از الگوی پیامبر ﷺ پیروی کنید و عبادت را بی‌دلیل دشوار نسازید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.