نماز: نمازهای مستحبی · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 1273

روایت‌شده توسط Umm Salamah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نماز: نمازهای مستحبی
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Umm Salamah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَزْهَرَ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَرْسَلُوهُ إِلَى عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا اقْرَأْ عَلَيْهَا السَّلاَمَ مِنَّا جَمِيعًا وَسَلْهَا عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ وَقُلْ إِنَّا أُخْبِرْنَا أَنَّكِ تُصَلِّينَهُمَا وَقَدْ بَلَغَنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْهُمَا ‏.‏ فَدَخَلْتُ عَلَيْهَا فَبَلَّغْتُهَا مَا أَرْسَلُونِي بِهِ فَقَالَتْ سَلْ أُمَّ سَلَمَةَ ‏.‏ فَخَرَجْتُ إِلَيْهِمْ فَأَخْبَرْتُهُمْ بِقَوْلِهَا فَرَدُّونِي إِلَى أُمِّ سَلَمَةَ بِمِثْلِ مَا أَرْسَلُونِي بِهِ إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَنْهَى عَنْهُمَا ثُمَّ رَأَيْتُهُ يُصَلِّيهِمَا أَمَّا حِينَ صَلاَّهُمَا فَإِنَّهُ صَلَّى الْعَصْرَ ثُمَّ دَخَلَ وَعِنْدِي نِسْوَةٌ مِنْ بَنِي حَرَامٍ مِنَ الأَنْصَارِ فَصَلاَّهُمَا فَأَرْسَلْتُ إِلَيْهِ الْجَارِيَةَ فَقُلْتُ قُومِي بِجَنْبِهِ فَقُولِي لَهُ تَقُولُ أُمُّ سَلَمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَسْمَعُكَ تَنْهَى عَنْ هَاتَيْنِ الرَّكْعَتَيْنِ وَأَرَاكَ تُصَلِّيهِمَا فَإِنْ أَشَارَ بِيَدِهِ فَاسْتَأْخِرِي عَنْهُ ‏.‏ قَالَتْ فَفَعَلَتِ الْجَارِيَةُ فَأَشَارَ بِيَدِهِ فَاسْتَأْخَرَتْ عَنْهُ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ ‏ "‏ يَا بِنْتَ أَبِي أُمَيَّةَ سَأَلْتِ عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ إِنَّهُ أَتَانِي نَاسٌ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ بِالإِسْلاَمِ مِنْ قَوْمِهِمْ فَشَغَلُونِي عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ اللَّتَيْنِ بَعْدَ الظُّهْرِ فَهُمَا هَاتَانِ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

احمد بن صالح برای ما حدیث کرد، عبدالله بن وهب برای ما حدیث کرد، عمرو بن حارث به من خبر داد، از بُکیر بن اَشَجّ، از کُرَیب، مولای ابن عباس، که عبدالله بن عباس، عبدالرحمن بن اَزهر و مِسوَر بن مَخرَمه او را نزد عایشه همسر پیامبر ﷺ فرستادند. گفتند:

«سلام همه ما را به ایشان برسان و درباره دو رکعت بعد از عصر از او بپرس و بگو: به ما خبر رسیده که تو این دو رکعت را می‌خوانی، در حالی که به ما رسیده است که رسول الله ﷺ از آن نهی کرده‌اند.» کُرَیب گوید: بر ایشان وارد شدم و پیامی را که با آن فرستاده شده بودم رساندم. ایشان فرمودند: «از اُمّ سَلَمه بپرس.» پس نزد آنان بازگشتم و سخن ایشان را اطلاع دادم، آنگاه مرا با همان مأموریتی که نزد عایشه فرستاده بودند، به سوی ام سلمه بازگرداندند. ام سلمه فرمود: شنیدم که رسول الله ﷺ از این دو رکعت نهی کردند، سپس دیدم که ایشان آن را خواندند. هنگامی که آن را خواندند، نماز عصر را ادا کرده بودند و سپس وارد شدند در حالی که نزد من زنانی از بنی حرامِ انصار حضور داشتند، پس آن دو رکعت را خواندند. من کنیزی را نزد ایشان فرستادم و گفتم: کنار ایشان بایست و بگو: ام سلمه می‌گوید: ای رسول خدا! من شما را شنیدم که از این دو رکعت نهی می‌کردید، اما اکنون می‌بینم که خودتان آن را می‌خوانید. اگر با دست اشاره کردند، از ایشان عقب برو. گفت: کنیز چنین کرد و ایشان با دست اشاره نمودند و او عقب رفت. چون از نماز فارغ شدند، فرمودند: «ای دختر ابوامیه! درباره دو رکعت بعد از عصر پرسیدی؛ در واقع کسانی از قبیله عبدالقیس با خبر اسلام آوردن قومشان نزد من آمدند و مرا از دو رکعت بعد از ظهر مشغول ساختند، بنابراین این دو رکعت همان دو رکعتِ فوت‌شده هستند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ دو رکعت سنتِ فوت‌شدهٔ ظهر را پس از عصر قضا کرد.

پیشینه و سبب بیان

افرادی از قبیلهٔ ʿAbd al-Qays نزد پیامبر ﷺ آمدند تا خبر دهند که قومشان اسلام آورده‌اند. به همین دلیل، ایشان دو رکعت نافلهٔ پس از ظهر را از دست دادند و بعداً آن را پس از عصر خواندند.

توضیح واژه‌های دشوار
رکعت

یک واحد نماز که از جمله شامل قیام، رکوع و سجده است.

سنتِ پس از ظهر

رکعت‌های نافله‌ای که پیامبر ﷺ معمولاً پس از نماز فرض ظهر می‌خواند.

بنو ʿAbd al-Qays

قبیله‌ای عرب که افرادی از آن نزد پیامبر ﷺ آمدند و خبر اسلام‌آوردن قوم خود را دادند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این گزارش برای توضیح این نکته استفاده می‌کنند که نهی از نماز نافله پس از عصر به این معنا نبود که پیامبر ﷺ هرگز پس از آن نماز نمی‌خواند: در این مورد، ایشان رکعت‌های سنتِ فوت‌شدهٔ ظهر را قضا کرد. آنان این مورد را از برقرار کردن نماز نافلهٔ روزانه و همیشگی پس از عصر متمایز می‌دانند. مذاهب فقهی دربارهٔ احکام دقیق قضای نمازهای سنتِ فوت‌شده و نمازخواندن در وقت‌های ممنوع بحث می‌کنند؛ این روایت در این بحث، گواهی بر سبب مشخص این ماجرا و عمل پیامبر ﷺ است.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر نماز نافله‌ای از شما فوت شد، از عالمی مورد اعتماد بپرسید که آیا و چه زمانی می‌توانید آن را طبق مذهب فقهی خود قضا کنید.
  2. روایت‌هایی را که در نگاه نخست متعارض به نظر می‌رسند کنار هم بگذارید و به زمینه‌ای که خود پیامبر ﷺ بیان کرده توجه کنید.
  3. با احترام پرسش کنید و اگر کسی به پرسش شما پاسخ داد، توضیحی روشن را به دیگران منتقل کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.