Sunan Abi Dawud، حدیث 1641
روایتشده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از أبو داود تا پیامبر ﷺ
- 1عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَآن را به أبو داود روایت کرد
- 2عِيسَى بْنُ يُونُسَ
- 3الأَخْضَرِ بْنِ عَجْلاَنَ
- 4أَبِي بَكْرٍ الْحَنَفِيِّ
- 5أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنِ الأَخْضَرِ بْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ أَبِي بَكْرٍ الْحَنَفِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَسْأَلُهُ فَقَالَ " أَمَا فِي بَيْتِكَ شَىْءٌ " . قَالَ بَلَى حِلْسٌ نَلْبَسُ بَعْضَهُ وَنَبْسُطُ بَعْضَهُ وَقَعْبٌ نَشْرَبُ فِيهِ مِنَ الْمَاءِ . قَالَ " ائْتِنِي بِهِمَا " . فَأَتَاهُ بِهِمَا فَأَخَذَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ وَقَالَ " مَنْ يَشْتَرِي هَذَيْنِ " . قَالَ رَجُلٌ أَنَا آخُذُهُمَا بِدِرْهَمٍ . قَالَ " مَنْ يَزِيدُ عَلَى دِرْهَمٍ " . مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا قَالَ رَجُلٌ أَنَا آخُذُهُمَا بِدِرْهَمَيْنِ . فَأَعْطَاهُمَا إِيَّاهُ وَأَخَذَ الدِّرْهَمَيْنِ وَأَعْطَاهُمَا الأَنْصَارِيَّ وَقَالَ " اشْتَرِ بِأَحَدِهِمَا طَعَامًا فَانْبِذْهُ إِلَى أَهْلِكَ وَاشْتَرِ بِالآخَرِ قَدُومًا فَأْتِنِي بِهِ " . فَأَتَاهُ بِهِ فَشَدَّ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عُودًا بِيَدِهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ " اذْهَبْ فَاحْتَطِبْ وَبِعْ وَلاَ أَرَيَنَّكَ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا " . فَذَهَبَ الرَّجُلُ يَحْتَطِبُ وَيَبِيعُ فَجَاءَ وَقَدْ أَصَابَ عَشَرَةَ دَرَاهِمَ فَاشْتَرَى بِبَعْضِهَا ثَوْبًا وَبِبَعْضِهَا طَعَامًا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَذَا خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ تَجِيءَ الْمَسْأَلَةُ نُكْتَةً فِي وَجْهِكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّ الْمَسْأَلَةَ لاَ تَصْلُحُ إِلاَّ لِثَلاَثَةٍ لِذِي فَقْرٍ مُدْقِعٍ أَوْ لِذِي غُرْمٍ مُفْظِعٍ أَوْ لِذِي دَمٍ مُوجِعٍ " .
عبدالله بن مسلمه برای ما حدیث کرد، عیسی بن یونس به ما خبر داد، از اخضر بن عجلان، از ابوبکر حنفی، از انس بن مالک که مردی از انصار نزد پیامبر ﷺ آمد و از ایشان چیزی طلب کرد. پیامبر ﷺ پرسیدند:
«آیا در خانهات چیزی نیست؟» گفت: «چرا، پارچهای داریم که بخشی از آن را میپوشیم و بخشی را پهن میکنیم، و کاسهای که در آن آب مینوشیم.» فرمودند: «آن دو را نزد من بیاور.» پس آنها را آورد. رسول خدا ﷺ آنها را به دست گرفتند و فرمودند: «چه کسی این دو را میخرد؟» مردی گفت: «من آنها را به یک درهم میخرم.» پیامبر دو یا سه بار فرمودند: «چه کسی بیش از یک درهم میدهد؟» مردی گفت: «من آنها را به دو درهم میخرم.» پس پیامبر ﷺ آنها را به او دادند و دو درهم را گرفته، به مرد انصاری دادند و فرمودند: «با یکی از آنها غذایی بخر و برای خانوادهات بفرست و با دیگری تبر بخر و نزد من بیاور.» او تبر را آورد. رسول خدا ﷺ با دست خود دستهای بر آن نصب کردند و به او فرمودند: «برو و هیزم جمع کن و بفروش و تا پانزده روز خودت را به من نشان نده.» مرد رفت و هیزم جمع کرد و فروخت. وقتی بازگشت، ده درهم به دست آورده بود؛ با بخشی از آن لباس و با بخشی دیگر غذا خرید. سپس رسول خدا ﷺ فرمودند: «این برای تو بهتر از آن است که در روز قیامت با لکهی گدایی بر چهرهات بیایی. همانا گدایی تنها برای سه گروه رواست: فقیری که دچار تنگدستی شدید است، یا بدهکاری که زیر بار دین سنگین است، یا کسی که مسئول پرداخت دیه (خونبها) شده و پرداخت آن برایش دشوار است.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ به مردی نیازمند کمک کرد تا بهجای گدایی، کاری پیدا کند.
یاران پیامبر ﷺ از مدینه که از ایشان و مهاجرانِ آمده از مکه حمایت کردند.
سکهای نقره که در آن زمان بهعنوان وسیلهٔ پرداخت به کار میرفت.
غرامت مالیای که در برخی موارد قتل یا آسیب بدنی ممکن است پرداخت آن لازم باشد.
عالمان از روایات صحیح دربارهٔ این موضوع چنین برداشت میکنند که کسی که توانایی دارد، تشویق میشود با کار خود هزینهٔ زندگیاش را تأمین کند و از درخواست بیدلیل پول بپرهیزد. فقیهان چهار مذهب اهلسنت، گدایی را با توجه به نیاز و شرایط بررسی میکنند؛ این روایت ضعیف بهتنهایی قاعدهای الزامآور مقرر نمیکند. استثناهای یادشده با موارد شناختهشدهٔ نیاز شدید سازگارند، اما احکام دقیق بر اساس ادلهٔ قویتر و شرایط فقهی تعیین میشوند.
- کسی که توان کار دارد، میتواند از مهارت مناسبی برای تأمین معاش خود بهره ببرد.
- به فرد نیازمند فقط پول ندهید؛ ابزار، راهنمایی یا فرصتی برای کسب درآمد نیز در اختیارش بگذارید.
- هنگام نیاز واقعی، برای کمک مالی درخواست کنید و دربارهٔ وضعیت خود صادق باشید.
این روایت صحیح، گردآوری و فروش هیزم را بر درخواست از دیگران برتر میداند و بدینترتیب توصیه به کار کردن برای تأمین معاش را تأیید میکند.
Sahih al-Bukhari · #1427 (Sahih)این روایت صحیح از حکیم بن حزام دربارهٔ خویشتنداری در درخواست و ارزش بخشش است و چارچوبی معتبر برای این موضوع فراهم میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.