کتاب اشیاء گمشده · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 1710

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Amr ibn al-As. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Hasan (خوب)کتاب: کتاب اشیاء گمشده
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

از أبو داود تا پیامبر ﷺ

Hasan (خوب)
  1. 1قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍآن را به أبو داود روایت کرد
  2. 2اللَّيْثُ
  3. 3ابْنِ عَجْلاَنَ
  4. 4عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ
  5. 5أَبِيهِ
  6. 6جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ سُئِلَ عَنِ الثَّمَرِ الْمُعَلَّقِ فَقَالَ ‏"‏ مَنْ أَصَابَ بِفِيهِ مِنْ ذِي حَاجَةٍ غَيْرَ مُتَّخِذٍ خُبْنَةً فَلاَ شَىْءَ عَلَيْهِ وَمَنْ خَرَجَ بِشَىْءٍ مِنْهُ فَعَلَيْهِ غَرَامَةُ مِثْلَيْهِ وَالْعُقُوبَةُ وَمَنْ سَرَقَ مِنْهُ شَيْئًا بَعْدَ أَنْ يُئْوِيَهُ الْجَرِينُ فَبَلَغَ ثَمَنَ الْمِجَنِّ فَعَلَيْهِ الْقَطْعُ ‏"‏ ‏.‏ وَذَكَرَ فِي ضَالَّةِ الإِبِلِ وَالْغَنَمِ كَمَا ذَكَرَهُ غَيْرُهُ قَالَ وَسُئِلَ عَنِ اللُّقَطَةِ فَقَالَ ‏"‏ مَا كَانَ مِنْهَا فِي طَرِيقِ الْمِيتَاءِ أَوِ الْقَرْيَةِ الْجَامِعَةِ فَعَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ جَاءَ طَالِبُهَا فَادْفَعْهَا إِلَيْهِ وَإِنْ لَمْ يَأْتِ فَهِيَ لَكَ وَمَا كَانَ فِي الْخَرَابِ - يَعْنِي - فَفِيهَا وَفِي الرِّكَازِ الْخُمُسُ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

قتیبه بن سعید برای ما حدیث کرد، لیث از ابن عجلان، از عمرو بن شعیب، از پدرش، از جدش عبدالله بن عمرو بن عاص روایت کرد که از رسول خدا ﷺ درباره میوه آویزان بر درخت پرسیده شد. ایشان فرمودند:

«هر کس به دلیل نیازمندی با دهان خود از آن بخورد و چیزی را در لباس خود جمع نکند، گناهی بر او نیست. اما هر کس چیزی از آن را با خود ببرد، باید دو برابر قیمت آن را جریمه بپردازد و مجازات شود. و هر کس پس از آنکه میوه‌ها در محل خشک کردن (جرین) انبار شدند، چیزی از آن را بدزدد و ارزش آن به قیمت یک سپر برسد، دستش قطع خواهد شد.» ایشان درباره شتران و گوسفندان گمشده نیز همانند سایر راویان سخن گفتند. راوی افزود: از ایشان درباره اشیاء پیدا شده (لقطه) پرسیده شد، فرمودند: «هر چه در راه پررفت‌وآمد یا روستای بزرگ یافت شود، یک سال اعلام کن؛ اگر صاحبش آمد، آن را به او بده و اگر نیامد، مال توست. و آنچه در خرابه‌ها یافت شود — یعنی — در آن و همچنین در رکاز (گنج پنهان)، خمس واجب است.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

این حدیث از اموال مردم محافظت می‌کند و شیوه درست برخورد با اشیای پیدا‌شده را بیان می‌کند.

توضیح واژه‌های دشوار
لقطه

مالی که کسی پیدا می‌کند و صاحب آن شناخته‌شده نیست.

خُمس

یک‌پنجم که از برخی گنجینه‌های مدفون پرداخت می‌شود.

محل خشک‌کردن

جایی که خرما پس از برداشت برای خشک‌شدن گردآوری می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که نیازمند، با رعایت شرایط یادشده، می‌تواند از میوه آویزان بخورد، اما نباید مقداری را ذخیره و با خود ببرد. بنا بر متن، برداشتن میوه بدون اجازه موجب جبران خسارت و مجازات می‌شود؛ حدّ مجازات مقرر به شرایط یادشده وابسته است و افراد عادی آن را اجرا نمی‌کنند. اشیای پیدا‌شده در مکان‌های مسکونی یا پرتردد باید به مدت یک سال اعلام شوند و اگر صاحبشان مراجعه کرد، به او بازگردانده شوند. فقیهان درباره شرایط تکمیلی و جزئیات احکام اشیای پیدا‌شده و گنجینه‌های مدفون بحث کرده‌اند و در برخی موارد اختلاف‌نظر دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. بدون اجازه از محصول دیگران نخورید و چیزی از آن با خود نبرید.
  2. شیء پیدا‌شده را اعلام کنید و اگر صاحبش مراجعه کرد، آن را به او بازگردانید.
  3. اجرای مجازات‌های شرعی را به مراجع صلاحیت‌دار بسپارید و هرگز خودتان آن‌ها را اجرا نکنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.