Sunan Abi Dawud، حدیث 2700
روایتشده توسط Ali ibn Abi Talib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Ali ibn Abi Talib
روایت
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى الْحَرَّانِيُّ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ - عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ أَبَانَ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ مَنْصُورِ بْنِ الْمُعْتَمِرِ، عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، قَالَ خَرَجَ عِبْدَانٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - يَعْنِي يَوْمَ الْحُدَيْبِيَةِ - قَبْلَ الصُّلْحِ فَكَتَبَ إِلَيْهِ مَوَالِيهِمْ فَقَالُوا يَا مُحَمَّدُ وَاللَّهِ مَا خَرَجُوا إِلَيْكَ رَغْبَةً فِي دِينِكَ وَإِنَّمَا خَرَجُوا هَرَبًا مِنَ الرِّقِّ فَقَالَ نَاسٌ صَدَقُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ رُدَّهُمْ إِلَيْهِمْ . فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ " مَا أُرَاكُمْ تَنْتَهُونَ يَا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ حَتَّى يَبْعَثَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ مَنْ يَضْرِبُ رِقَابَكُمْ عَلَى هَذَا " . وَأَبَى أَنْ يَرُدَّهُمْ وَقَالَ " هُمْ عُتَقَاءُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ " .
عبدالعزيز بن يحيى حرّانى به ما حديث كرد، گفت: محمد —يعنى ابن سلمه— از محمد بن اسحاق، از ابان بن صالح، از منصور بن معتمر، از ربعى بن حراش، از على بن ابى طالب برايم روايت كرد كه فرمود: در روز حديبيه پيش از صلح، دو برده نزد رسول خدا ﷺ آمدند. موليان آنها به ايشان نامه نوشتند و گفتند:
«اى محمد! به خدا سوگند، آنها نه به خاطر رغبت به دينت بلكه براى فرار از بردگى نزد تو آمدهاند.» گروهى گفتند: «اى رسول خدا! راست مىگويند، آنها را بازگردان.» رسول خدا ﷺ خشمگين شد و فرمود: «اى جماعت قريش! گمان نمىكنم از اين كار دست برداريد تا آنكه خدا كسى را بر شما بگمارد كه به سبب همين امر گردنهايتان را بزند.» ايشان از بازگرداندن آنان امتناع ورزيد و فرمود: «آنان آزادشدگانِ الله عزوجل هستند.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ از بازگرداندن بردگانی که گریخته بودند خودداری کرد و آنان را آزادگانِ خدا خواند.
این رویداد در حدیبیه، پیش از انعقاد پیمان رخ داد. چند برده که اسلام آورده بودند، نزد پیامبر ﷺ پناه جستند و صاحبانشان خواستار بازگرداندن آنان شدند.
محلی که پیامبر ﷺ و قریش دربارهٔ پیمان مذاکره کردند.
بیانی قاطع که نشان میداد آنان به صاحبان پیشینشان تحویل داده نخواهند شد.
قبیلهای از مکه که مخالفان پیامبر ﷺ به آن تعلق داشتند.
عالمان از این روایت چنین برداشت کردهاند که حمایت در برابر ستم و اجبار اهمیت فراوان دارد و کسانی را که پناه میجویند، نباید بدون دلیل عادلانه به ستمگران تحویل داد. سخن پیامبر ﷺ درخواست صاحبان را رد میکند و بر کرامت این افراد تأکید میگذارد. کاربرد فقهی این روایت نیازمند توجه به شرایط و توافقهای معتبر در آن زمان است؛ این روایت مجوزی کلی برای نادیدهگرفتن پیمانها نیست.
- عدالت و حمایت از کسانی را که در خطرند، بر آسایش یا فشار گروهی مقدم بدارید.
- موضوع هر فرد را با دقت بررسی کنید و ادعای صاحبان قدرت دربارهٔ دیگری را بیدرنگ تعیینکننده ندانید.
- به توافقها پایبند باشید، اما از آنها برای توجیه سپردن کسی به ستم استفاده نکنید.
این روایت صحیح نیز دربارهٔ بردهای است که به مسلمانان پیوست و احکام مربوط به بازگرداندن او را روشن میکند.
Sunan Abi Dawud · #2699 (Sahih)این روایت دیگر از ابنعمر نیز به وضعیت بردهای میپردازد که به سوی مسلمانان گریخت.
Sahih al-Bukhari · #2525 (Sahih)این روایت صحیح به چارچوب گستردهتر اسلامی دربارهٔ آزادکردن انسانها از بردگی میافزاید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.