الجزية والغنائم والإمارة · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2934

متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: الجزية والغنائم والإمارة
سنن أبي داود

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، حَدَّثَنَا غَالِبٌ الْقَطَّانُ، عَنْ رَجُلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّهُمْ كَانُوا عَلَى مَنْهَلٍ مِنَ الْمَنَاهِلِ فَلَمَّا بَلَغَهُمُ الإِسْلاَمُ جَعَلَ صَاحِبُ الْمَاءِ لِقَوْمِهِ مِائَةً مِنَ الإِبِلِ عَلَى أَنْ يُسْلِمُوا فَأَسْلَمُوا وَقَسَمَ الإِبِلَ بَيْنَهُمْ وَبَدَا لَهُ أَنْ يَرْتَجِعَهَا مِنْهُمْ فَأَرْسَلَ ابْنَهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُ ائْتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْ لَهُ إِنَّ أَبِي يُقْرِئُكَ السَّلاَمَ وَإِنَّهُ جَعَلَ لِقَوْمِهِ مِائَةً مِنَ الإِبِلِ عَلَى أَنْ يُسْلِمُوا فَأَسْلَمُوا وَقَسَمَ الإِبِلَ بَيْنَهُمْ وَبَدَا لَهُ أَنْ يَرْتَجِعَهَا مِنْهُمْ أَفَهُوَ أَحَقُّ بِهَا أَمْ هُمْ فَإِنْ قَالَ لَكَ نَعَمْ أَوْ لاَ فَقُلْ لَهُ إِنَّ أَبِي شَيْخٌ كَبِيرٌ وَهُوَ عَرِيفُ الْمَاءِ وَإِنَّهُ يَسْأَلُكَ أَنْ تَجْعَلَ لِيَ الْعِرَافَةَ بَعْدَهُ ‏.‏ فَأَتَاهُ فَقَالَ إِنَّ أَبِي يُقْرِئُكَ السَّلاَمَ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ وَعَلَيْكَ وَعَلَى أَبِيكَ السَّلاَمُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ إِنَّ أَبِي جَعَلَ لِقَوْمِهِ مِائَةً مِنَ الإِبِلِ عَلَى أَنْ يُسْلِمُوا فَأَسْلَمُوا وَحَسُنَ إِسْلاَمُهُمْ ثُمَّ بَدَا لَهُ أَنْ يَرْتَجِعَهَا مِنْهُمْ أَفَهُوَ أَحَقُّ بِهَا أَمْ هُمْ فَقَالَ ‏"‏ إِنْ بَدَا لَهُ أَنْ يُسْلِمَهَا لَهُمْ فَلْيُسْلِمْهَا وَإِنْ بَدَا لَهُ أَنْ يَرْتَجِعَهَا فَهُوَ أَحَقُّ بِهَا مِنْهُمْ فَإِنْ هُمْ أَسْلَمُوا فَلَهُمْ إِسْلاَمُهُمْ وَإِنْ لَمْ يُسْلِمُوا قُوتِلُوا عَلَى الإِسْلاَمِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ إِنَّ أَبِي شَيْخٌ كَبِيرٌ وَهُوَ عَرِيفُ الْمَاءِ وَإِنَّهُ يَسْأَلُكَ أَنْ تَجْعَلَ لِيَ الْعِرَافَةَ بَعْدَهُ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ الْعِرَافَةَ حَقٌّ وَلاَ بُدَّ لِلنَّاسِ مِنَ الْعُرَفَاءِ وَلَكِنَّ الْعُرَفَاءَ فِي النَّارِ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

مُسَدَّد برای ما حدیث کرد، بِشْر بن مُفَضَّل برای ما حدیث کرد، غالِب قَطّان از مردی، از پدرش، از جدش روایت کرد که آنان در کنار یکی از چشمه‌های آب ساکن بودند. چون اسلام به آنان رسید، صاحب آن آب به قومش وعده داد که اگر مسلمان شوند، صد شتر به ایشان خواهد داد. پس آنان مسلمان شدند و او شتران را میانشان تقسیم کرد. سپس در دلش گذشت که شتران را از آنان بازپس گیرد. پسرش را نزد پیامبر ﷺ فرستاد و گفت:

«نزد پیامبر ﷺ برو و بگو: پدرم بر تو سلام می‌فرستد. او به قومش وعده داد که اگر مسلمان شوند صد شتر به آنان بدهد؛ پس مسلمان شدند و او شتران را میان آنان تقسیم کرد، اما اکنون قصد دارد آنها را پس بگیرد. آیا او به این شتران سزاوارتر است یا آنان؟» اگر پاسخ مثبت یا منفی داد، بگو: «پدرم پیری سالخورده و سرپرست (عارف) این آب است و از تو درخواست دارد که پس از او سرپرستی را به من بسپاری.» پسر نزد پیامبر ﷺ آمد و عرض کرد: «پدرم بر شما سلام می‌فرستد.» حضرت فرمودند: «بر تو و پدرت نیز سلام باد.» عرض کرد: «پدرم به قومش وعده داد که اگر مسلمان شوند صد شتر به آنان بدهد؛ پس مسلمان شدند و اسلامشان نیکو بود، سپس تصمیم گرفت شتران را پس بگیرد. آیا او سزاوارتر است یا آنان؟» پیامبر ﷺ فرمودند: «اگر بخواهد شتران را به آنان ببخشد، ببخشد؛ و اگر بخواهد پس بگیرد، او از آنان سزاوارتر است. اگر بر اسلام باقی بمانند، اسلامشان برای خودشان است و اگر از اسلام برگردند، به خاطر اسلام با آنان جنگیده خواهد شد.» عرض کرد: «پدرم پیری سالخورده و سرپرست این چشمه است و از شما می‌خواهد که پس از او مرا سرپرست قرار دهید.» حضرت فرمودند: «سرپرستی حقی است و مردم ناگزیر به داشتن سرپرستان هستند، لیکن سرپرستان در دوزخ خواهند بود.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

حکومت مسئولیت می‌طلبد، اما رهبری پیامدها و پاسخ‌گویی سنگینی به همراه دارد.

توضیح واژه‌های دشوار
«عَرَفَه» (مسئول محلی)

سمتی محلی که در آن فردی از طرف گروهی امور را هماهنگ می‌کند و نمایندهٔ منافع آنان است.

متولی آب

کسی که بر منبع آب نظارت می‌کند و دسترسی به آن را سامان می‌دهد.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان در بررسی این گزارش به خطر سنگینِ تصدی مناصب حکومتی می‌پردازند: اقتدار ممکن است به ستم و پاسخ‌گویی بینجامد، در حالی که جوامع همچنان به حکومت و سازمان‌دهی نیاز دارند. سخن دربارهٔ پس‌گرفتن شترها را نمی‌توان بر پایهٔ این زنجیرهٔ ضعیف، حکمی مستقل دانست؛ بخشش‌ها و وعده‌ها بر اساس ادلهٔ معتبرتر و قواعد مذهب فقهی ارزیابی می‌شوند. همچنین نباید عبارت مربوط به جنگ را جدا از متون معتبر، زمینهٔ آن‌ها و شرایط استنباط فقه اسلامی به کار بست.

درس‌هایی برای امروز
  1. مسئولیت حکومتی را برای کسب جاه‌ومقام نپذیرید؛ آن را برای خدمت منصفانه و سنجیده به مردم بپذیرید.
  2. وعده‌ها و بخشش‌ها را روشن کنید و به آن‌ها وفا کنید؛ اگر اختلافی پیش آمد، از اهل دانش راهنمایی بخواهید.
  3. اظهارنظرهای دینی دربارهٔ اقتدار و ایمان را بر پایهٔ منابع معتبر و نظر دانشمندان صلاحیت‌دار ارزیابی کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.