الجزية والغنائم والإمارة · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2984

روایت‌شده توسط Ali ibn Abi Talib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: الجزية والغنائم والإمارة
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Ali ibn Abi Talib

Da'if (ضعیف)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْبَرِيدِ، حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مَيْمُونٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًّا، عَلَيْهِ السَّلاَمُ يَقُولُ اجْتَمَعْتُ أَنَا وَالْعَبَّاسُ، وَفَاطِمَةُ، وَزَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ، عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ رَأَيْتَ أَنْ تُوَلِّيَنِي حَقَّنَا مِنْ هَذَا الْخُمُسِ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَأَقْسِمَهُ حَيَاتَكَ كَىْ لاَ يُنَازِعَنِي أَحَدٌ بَعْدَكَ فَافْعَلْ ‏.‏ قَالَ فَفَعَلَ ذَلِكَ - قَالَ - فَقَسَمْتُهُ حَيَاةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ وَلاَّنِيهِ أَبُو بَكْرٍ رضى الله عنه حَتَّى إِذَا كَانَتْ آخِرُ سَنَةٍ مِنْ سِنِي عُمَرَ رضى الله عنه فَإِنَّهُ أَتَاهُ مَالٌ كَثِيرٌ فَعَزَلَ حَقَّنَا ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَىَّ فَقُلْتُ بِنَا عَنْهُ الْعَامَ غِنًى وَبِالْمُسْلِمِينَ إِلَيْهِ حَاجَةٌ فَارْدُدْهُ عَلَيْهِمْ فَرَدَّهُ عَلَيْهِمْ ثُمَّ لَمْ يَدْعُنِي إِلَيْهِ أَحَدٌ بَعْدَ عُمَرَ فَلَقِيتُ الْعَبَّاسَ بَعْدَ مَا خَرَجْتُ مِنْ عِنْدِ عُمَرَ فَقَالَ يَا عَلِيُّ حَرَمْتَنَا الْغَدَاةَ شَيْئًا لاَ يُرَدُّ عَلَيْنَا أَبَدًا وَكَانَ رَجُلاً دَاهِيًا ‏.‏

ترجمه

عثمان بن ابی شیبه برای ما حدیث کرد، ابن نمیر برای ما حدیث کرد، هاشم بن برید برای ما حدیث کرد، حسین بن میمون از عبدالله بن عبدالله، و او از عبدالرحمن بن ابی لیلی روایت کرد که گفت: شنیدم علی علیه‌السلام می‌فرمود:

«من، عباس، فاطمه و زید بن حارثه نزد پیامبر ﷺ گرد هم آمدیم. گفتم: یا رسول‌الله! اگر صلاح می‌دانید که حق ما را از این خُمس (یک‌پنجم) که در کتاب خدا ذکر شده، به من واگذار کنید تا در زمان حیات شما آن را تقسیم نمایم و پس از شما کسی با من در این باره نزاع نکند، چنین کنید.» فرمودند: «پس ایشان چنین کردند.» علی علیه‌السلام فرمود: «سپس من آن را در زمان حیات رسول‌الله ﷺ تقسیم کردم. سپس ابوبکر رضی‌الله‌عنه نیز آن را به من واگذارد. تا اینکه در آخرین سال خلافت عمر رضی‌الله‌عنه، مال فراوانی نزد ایشان آمد. ایشان سهم ما را جدا کردند و به دنبال من فرستادند. گفتم: امسال ما بی‌نیاز هستیم، اما مسلمانان به آن نیاز دارند؛ پس آن را به آنان بازگردانید. ایشان نیز آن را به مسلمانان بازگرداندند. پس از عمر، دیگر کسی آن را به من واگذار نکرد. وقتی از نزد عمر خارج شدم، عباس را دیدم. او گفت: ای علی! امروز ما را از چیزی محروم کردی که هرگز به ما بازگردانده نخواهد شد.» و همانا او مردی بسیار دوراندیش و حکیم بود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

علی سهمی را که کنار گذاشته شده بود، هنگامی که مسلمانان نیاز بیشتری به آن داشتند بازگرداند.

توضیح واژه‌های دشوار
خمس

یک‌پنجمِ برخی غنائم جنگی که منابع اسلامی دربارهٔ محل مصرف آن بحث می‌کنند.

سهم

بخشی از خمس که طبق روایت مورد اشاره برای خانوادهٔ پیامبر ﷺ در نظر گرفته شده بود.

برداشت‌های عالمان

عالمان با استناد به روایت‌های قوی‌تر دربارهٔ محل مصرف و مدیریت خمس بحث می‌کنند. مذاهب فقهی دربارهٔ جزئیات تقسیم و حقوق پس از درگذشت پیامبر ﷺ اختلاف نظر دارند. این روایت ضعیف به‌تنهایی نمی‌تواند آن احکام فقهی را اثبات کند؛ اما بیان می‌کند که علی مبلغ کنارگذاشته‌شده را به جامعهٔ نیازمند مسلمانان بازگرداند.

درس‌هایی برای امروز
  1. منابع عمومی را با دقت مدیریت کنید و نیازهای فوری جامعه را در نظر بگیرید.
  2. تصمیم‌های مربوط به درآمدهای مشترک را روشن ثبت کنید تا حقوق و مسئولیت‌ها مبهم نماند.
  3. احکام دینی را بر پایهٔ ادلهٔ قوی بنا کنید و یک روایت ضعیف را دلیل مستقل فقهی به شمار نیاورید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.