Sunan Abi Dawud، حدیث 3123
روایتشده توسط Abdullah ibn Amr ibn al-As. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Amr ibn al-As
روایت
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا الْمُفَضَّلُ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ سَيْفٍ الْمَعَافِرِيِّ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، قَالَ قَبَرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - يَعْنِي مَيِّتًا - فَلَمَّا فَرَغْنَا انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَانْصَرَفْنَا مَعَهُ فَلَمَّا حَاذَى بَابَهُ وَقَفَ فَإِذَا نَحْنُ بِامْرَأَةٍ مُقْبِلَةٍ - قَالَ أَظُنُّهُ عَرَفَهَا - فَلَمَّا ذَهَبَتْ إِذَا هِيَ فَاطِمَةُ - عَلَيْهَا السَّلاَمُ - فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا أَخْرَجَكِ يَا فَاطِمَةُ مِنْ بَيْتِكِ " . فَقَالَتْ أَتَيْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَهْلَ هَذَا الْبَيْتِ فَرَحَّمْتُ إِلَيْهِمْ مَيِّتَهُمْ أَوْ عَزَّيْتُهُمْ بِهِ . فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَلَعَلَّكِ بَلَغْتِ مَعَهُمُ الْكُدَى " . قَالَتْ مَعَاذَ اللَّهِ وَقَدْ سَمِعْتُكَ تَذْكُرُ فِيهَا مَا تَذْكُرُ . قَالَ " لَوْ بَلَغْتِ مَعَهُمُ الْكُدَى " . فَذَكَرَ تَشْدِيدًا فِي ذَلِكَ فَسَأَلْتُ رَبِيعَةَ عَنِ الْكُدَى فَقَالَ الْقُبُورُ فِيمَا أَحْسِبُ .
یزید بن خالد بن عبدالله بن موهب همدانی به ما حدیث کرد، مُفَضَّل به ما حدیث کرد، از ربیعه بن سیف معافری، از ابوعبدالرحمن حُبُلی، از عبدالله بن عمرو بن عاص که گفت: همراه رسول خدا ﷺ مردهای را دفن کردیم. چون کارمان تمام شد، رسول خدا ﷺ بازگشت و ما نیز با ایشان بازگشتیم. هنگامی که به در خانهشان رسیدند، ایستادند؛ ناگاه دیدیم زنی نزدیک میشود. راوی گوید: گمان کنم ایشان او را شناختند. وقتی زن رفت، دانستیم که او فاطمه علیهاالسلام بود. رسول خدا ﷺ به او فرمودند:
«ای فاطمه! چه چیزی تو را از خانهات بیرون آورد؟» عرض کرد: «یا رسولالله! نزد اهل این خانه آمدم تا بر میتشان ترحم کنم و به ایشان تسلیت بگویم.» رسول خدا ﷺ فرمودند: «مبادا با آنان تا قبرستان رفته باشی؟» عرض کرد: «پناه بر خدا! من از شما شنیدهام آنچه را در این باره فرمودهاید.» فرمودند: «اگر با آنان تا قبرستان رفته بودی...» سپس در این باره سخنان سخت و تأکیدی بیان فرمودند. آنگاه از ربیعه دربارهٔ «کُدَی» پرسیدم، پس گفت: به گمانم منظور همان قبرهاست.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
این روایت میان تسلیتگفتن و همراهی با تشییع جنازه تا قبرها تفاوت میگذارد.
نامی برای قبرها یا مکانی که قبرها در آن قرار دارند.
دلداریدادن به بازماندگان و ابراز همدردی با آنان.
عالمان این روایت را بهعنوان دلیلی مستقل بر ممنوعیت عمومیِ رفتن زنان به قبرستان به کار نمیگیرند، زیرا زنجیرهٔ نقل آن ضعیف است. مذاهب فقهی دربارهٔ این موضوع دیدگاههای متفاوتی دارند و از جمله الفاظ روایات دیگر، رفتار و ایمنی زائران و پرهیز از شیوههای ممنوع سوگواری را بررسی میکنند. تسلیتگفتن و دلداریدادن به بازماندگان عملی جداگانه است و این متن آن را ممنوع نمیکند.
- با احترام از بازماندگان حمایت کنید و با آنان همدردی کنید.
- صرفاً بر پایهٔ زنجیرهٔ نقل ضعیف، ممنوعیتی دینی و عمومی وضع نکنید.
- در پرسشهای مربوط به حضور در تشییع جنازه به منابع صحیح و معتبر رجوع کنید و در صورت نیاز از عالمی آگاه بپرسید.
این روایت صحیح، همراهی با تشییع جنازه را از روی ایمان و به امید پاداش میستاید و مبنای قویتری برای احکام حضور در تشییع جنازه فراهم میکند.
Sahih al-Bukhari · #1243 (Sahih)این روایت صحیح بیان میکند که امّ علاء دربارهٔ درگذشتهای سخن گفت و نشان میدهد که باید دربارهٔ سخنگفتن از مردگان با دقت داوری کرد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.