Sunan Abi Dawud، حدیث 3215
متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
روایت
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ، أَنَّ سُلَيْمَانَ بْنَ الْمُغِيرَةِ، حَدَّثَهُمْ عَنْ حُمَيْدٍ، - يَعْنِي ابْنَ هِلاَلٍ - عَنْ هِشَامِ بْنِ عَامِرٍ، قَالَ جَاءَتِ الأَنْصَارُ إِلَى رَسُولِ اللّ��هِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ أُحُدٍ فَقَالُوا أَصَابَنَا قَرْحٌ وَجَهْدٌ فَكَيْفَ تَأْمُرُنَا قَالَ " احْفِرُوا وَأَوْسِعُوا وَاجْعَلُوا الرَّجُلَيْنِ وَالثَّلاَثَةَ فِي الْقَبْرِ " . قِيلَ فَأَيُّهُمْ يُقَدَّمُ قَالَ " أَكْثَرُهُمْ قُرْآنًا " . قَالَ أُصِيبَ أَبِي يَوْمَئِذٍ عَامِرٌ بَيْنَ اثْنَيْنِ أَوْ قَالَ وَاحِدٌ .
عبدالله بن مسلمه قَعنَبی برای ما حدیث کرد که سلیمان بن مغیره از حمید — یعنی ابن هلال — و او از هشام بن عامر نقل کرده است. گفت: در روز اُحُد انصار نزد رسول خدا ﷺ آمدند و عرض کردند:
«ما دچار زخم و خستگی شدید شدهایم؛ چه فرمان میدهید؟» فرمود: «قبرها را بکنید، گشاد سازید و دو یا سه نفر را در یک قبر قرار دهید.» پرسیده شد: «کدامیک مقدم داشته شود؟» فرمود: «آنکه بیشترین بهره را از قرآن دارد.» او (هشام) گفت: پدرم عامر در آن روز شهید شد و همراه دو نفر، یا گفت یک نفر، به خاک سپرده شد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
هنگام تلفات گسترده، میتوان چند درگذشته را در یک قبر دفن کرد.
پس از نبرد اُحُد، انصارِ زخمی و خسته از پیامبر ﷺ پرسیدند که درگذشتگان خود را چگونه دفن کنند. ایشان اجازه داد دو یا سه نفر را در یک قبرِ بزرگ دفن کنند و مقرر فرمود کسی که آگاهی بیشتری از قرآن دارد، در اولویت قرار گیرد.
مردم مدینه که به پیامبر ﷺ و مسلمانانِ مکه یاری رساندند.
نبردی در کنار کوه اُحُد که در آن مسلمانان بسیاری شهید شدند.
درگذشتهای که با قرآن آشنایی بیشتری داشت؛ روایت این را مبنای اولویت در جایدادن در قبر ذکر میکند.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که در شرایط اضطراری، دفن چند درگذشته در یک قبر جایز است. گودالِ بزرگ قبر و ترتیب بر پایه آگاهی از قرآن، نشاندهنده توجه به درگذشتگان و ارجنهادن به دانش دینی است. این اجازه به وضعیت اضطراری پس از اُحُد مربوط است و به معنای برتری همیشگی این روش بر قبرهای جداگانه، در جایی که چنین کاری ممکن باشد، نیست.
- در هنگام فاجعه یا شمار زیاد قربانیان، جامعه میتواند برای کاهش دشواری و حفظ کرامت درگذشتگان، احکام عملی دفن را به کار گیرد.
- برای دانش دینی جایگاه شایستهای از احترام قائل شوید، بیآنکه از آن درباره جایگاه کامل کسی نزد خدا داوری کنید.
- حتی در شرایط دشوار، قبرها را گشاد بگیرید و با درگذشتگان با دقت و احترام رفتار کنید.
این روایت صحیح نیز درباره دفن شهیدان اُحُد است و چگونگی رسیدگی به پیکرهای آنان را روشن میکند.
Sunan Abi Dawud · #3216 (Sahih)این روایت صحیح همین معنا را دارد و دستور دفن دو یا چند درگذشته در یک قبر را هنگام ضرورت تأیید میکند.
Sunan Abi Dawud · #3217 (Sahih)این طریق صحیح همان واقعه را نقل میکند و دستورِ رعایت ترتیب بر پایه آگاهی از قرآن را تأیید میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.