جنائز · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 3215

متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: جنائز
سنن أبي داود

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ، أَنَّ سُلَيْمَانَ بْنَ الْمُغِيرَةِ، حَدَّثَهُمْ عَنْ حُمَيْدٍ، - يَعْنِي ابْنَ هِلاَلٍ - عَنْ هِشَامِ بْنِ عَامِرٍ، قَالَ جَاءَتِ الأَنْصَارُ إِلَى رَسُولِ اللّ��هِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ أُحُدٍ فَقَالُوا أَصَابَنَا قَرْحٌ وَجَهْدٌ فَكَيْفَ تَأْمُرُنَا قَالَ ‏"‏ احْفِرُوا وَأَوْسِعُوا وَاجْعَلُوا الرَّجُلَيْنِ وَالثَّلاَثَةَ فِي الْقَبْرِ ‏"‏ ‏.‏ قِيلَ فَأَيُّهُمْ يُقَدَّمُ قَالَ ‏"‏ أَكْثَرُهُمْ قُرْآنًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أُصِيبَ أَبِي يَوْمَئِذٍ عَامِرٌ بَيْنَ اثْنَيْنِ أَوْ قَالَ وَاحِدٌ ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن مسلمه قَعنَبی برای ما حدیث کرد که سلیمان بن مغیره از حمید — یعنی ابن هلال — و او از هشام بن عامر نقل کرده است. گفت: در روز اُحُد انصار نزد رسول خدا ﷺ آمدند و عرض کردند:

«ما دچار زخم و خستگی شدید شده‌ایم؛ چه فرمان می‌دهید؟» فرمود: «قبرها را بکنید، گشاد سازید و دو یا سه نفر را در یک قبر قرار دهید.» پرسیده شد: «کدام‌یک مقدم داشته شود؟» فرمود: «آنکه بیشترین بهره را از قرآن دارد.» او (هشام) گفت: پدرم عامر در آن روز شهید شد و همراه دو نفر، یا گفت یک نفر، به خاک سپرده شد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هنگام تلفات گسترده، می‌توان چند درگذشته را در یک قبر دفن کرد.

پیشینه و سبب بیان

پس از نبرد اُحُد، انصارِ زخمی و خسته از پیامبر ﷺ پرسیدند که درگذشتگان خود را چگونه دفن کنند. ایشان اجازه داد دو یا سه نفر را در یک قبرِ بزرگ دفن کنند و مقرر فرمود کسی که آگاهی بیشتری از قرآن دارد، در اولویت قرار گیرد.

توضیح واژه‌های دشوار
انصار

مردم مدینه که به پیامبر ﷺ و مسلمانانِ مکه یاری رساندند.

اُحُد

نبردی در کنار کوه اُحُد که در آن مسلمانان بسیاری شهید شدند.

آگاهی بیشتر از قرآن

درگذشته‌ای که با قرآن آشنایی بیشتری داشت؛ روایت این را مبنای اولویت در جای‌دادن در قبر ذکر می‌کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که در شرایط اضطراری، دفن چند درگذشته در یک قبر جایز است. گودالِ بزرگ قبر و ترتیب بر پایه آگاهی از قرآن، نشان‌دهنده توجه به درگذشتگان و ارج‌نهادن به دانش دینی است. این اجازه به وضعیت اضطراری پس از اُحُد مربوط است و به معنای برتری همیشگی این روش بر قبرهای جداگانه، در جایی که چنین کاری ممکن باشد، نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. در هنگام فاجعه یا شمار زیاد قربانیان، جامعه می‌تواند برای کاهش دشواری و حفظ کرامت درگذشتگان، احکام عملی دفن را به کار گیرد.
  2. برای دانش دینی جایگاه شایسته‌ای از احترام قائل شوید، بی‌آنکه از آن درباره جایگاه کامل کسی نزد خدا داوری کنید.
  3. حتی در شرایط دشوار، قبرها را گشاد بگیرید و با درگذشتگان با دقت و احترام رفتار کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.