معاملات · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 3343

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: معاملات
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

از أبو داود تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ الْمُتَوَكِّلِ الْعَسْقَلاَنِيُّآن را به أبو داود روایت کرد
  2. 2عَبْدُ الرَّزَّاقِ
  3. 3مَعْمَرٌ
  4. 4الزُّهْرِيِّ
  5. 5أَبِي سَلَمَةَ
  6. 6جَابِرٍ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُتَوَكِّلِ الْعَسْقَلاَنِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ يُصَلِّي عَلَى رَجُلٍ مَاتَ وَعَلَيْهِ دَيْنٌ فَأُتِيَ بِمَيِّتٍ فَقَالَ ‏"‏ أَعَلَيْهِ دَيْنٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا نَعَمْ دِينَارَانِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو قَتَادَةَ الأَنْصَارِيُّ هُمَا عَلَىَّ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ فَصَلَّى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا فَتَحَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ أَنَا أَوْلَى بِكُلِّ مُؤْمِنٍ مِنْ نَفْسِهِ فَمَنْ تَرَكَ دَيْنًا فَعَلَىَّ قَضَاؤُهُ وَمَنْ تَرَكَ مَالاً فَلِوَرَثَتِهِ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

محمد بن متوکّل عسقلانی به ما حدیث کرد، عبدالرزّاق به ما حدیث کرد، معمر از زهری، او از ابوسلمه، و او از جابر رضی الله عنه روایت نمود که: رسول الله ﷺ بر کسی که در حال بدهکاری از دنیا می‌رفت، نماز جنازه نمی‌خواند. روزی میتی را نزد ایشان آوردند؛ پرسیدند:

«آیا بر او دینی است؟» گفتند: «بله، دو دینار.» فرمود: «بر همراهتان نماز بخوانید.» ابوقتاده انصاری عرض کرد: «ای رسول خدا! آن دو دینار بر عهده من است.» سپس رسول الله ﷺ بر او نماز خواند. آنگاه که خداوند پیروزی و گشایش را نصیب رسول الله ﷺ گردانید، فرمود: «من به هر مؤمنی از خودش سزاوارترم؛ پس هر کس دینی بر جای گذارد، پرداخت آن بر عهده من است و هر کس مالی بر جای نهد، از آنِ وارثان اوست.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

جامعه مسئول رسیدگی به بدهی‌های مؤمنان درگذشته است.

پیشینه و سبب بیان

مردی درگذشت و دو دینار بدهی بر جای گذاشت. ابوقتاده انصاری پرداخت آن را بر عهده گرفت و سپس پیامبر ﷺ بر او نماز میت خواند. بعدها، پس از آنکه خداوند پیروزی‌هایی نصیب مسلمانان کرد، پیامبر ﷺ اعلام کرد که بدهی مؤمنانی را که بی‌مال‌وثروت درگذشته‌اند، پرداخت خواهد کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
نماز میت

نمازی که مسلمانان برای شخص درگذشته به‌جا می‌آورند.

دینار

سکه‌ای تاریخی؛ در اینجا منظور بدهیِ دو دینار است.

وارثان

خویشاوندان یا افراد دیگری که طبق احکام، حق دریافت ارث را دارند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که بدهی‌ها باید جدی گرفته شوند و پیش از تقسیم ارث میان وارثان، از دارایی به‌جامانده برای پرداخت بدهی‌های قطعی استفاده شود. تصمیم نخست پیامبر ﷺ به معنای بی‌اعتبار شدن بدهی نبود: دیگران می‌توانستند نماز میت را بخوانند، درحالی‌که ایشان برای تأکید بر اهمیت بدهی از خواندن آن خودداری کرد. وقتی ابوقتاده پرداخت بدهی را پذیرفت، پیامبر ﷺ نماز را به‌جا آورد. اعلام بعدی ایشان نشان‌دهنده مسئولیت ویژه‌اش در قبال مؤمنان و توجه جامعه به بدهکارانی است که بدون دارایی کافی برای پرداخت بدهی درگذشته‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. بدهی‌ها را به‌روشنی ثبت کنید و با بازماندگانتان درباره چگونگی پرداخت آن‌ها پس از درگذشتتان گفت‌وگو کنید.
  2. اگر ضامن کسی می‌شوید یا پرداخت بدهی او را بر عهده می‌گیرید، توافق و مبلغ را روشن کنید.
  3. به‌عنوان یک جامعه، در پرداخت بدهی‌های درگذشتگانی که دارایی به‌جامانده کافی ندارند، مشارکت کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.