معاملات · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 3390

روایت‌شده توسط Zayd ibn Thabit. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: معاملات
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Zayd ibn Thabit

Da'if (ضعیف)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرٌ، - الْمَعْنَى - عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارٍ، عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ أَبِي الْوَلِيدِ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، قَالَ قَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ يَغْفِرُ اللَّهُ لِرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ أَنَا وَاللَّهِ، أَعْلَمُ بِالْحَدِيثِ مِنْهُ إِنَّمَا أَتَاهُ رَجُلاَنِ - قَالَ مُسَدَّدٌ مِنَ الأَنْصَارِ ثُمَّ اتَّفَقَا - قَدِ اقْتَتَلاَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنْ كَانَ هَذَا شَأْنَكُمْ فَلاَ تُكْرُوا الْمَزَارِعَ ‏"‏ ‏.‏ زَادَ مُسَدَّدٌ فَسَمِعَ قَوْلَهُ ‏"‏ لاَ تُكْرُوا الْمَزَارِعَ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

ابوبکر بن ابی‌شیبه برای ما حدیث کرد، ابن عُلیّه برای ما حدیث کرد؛ و مُسَدَّد برای ما حدیث کرد، بِشر برای ما حدیث کرد — با همان مضمون — از عبدالرحمن بن اسحاق، از ابوعُبیده بن محمد بن عمار، از ولید بن ابی‌الولید، از عروه بن زبیر که گفت: زید بن ثابت فرمود:

«خداوند رافع بن خدیج را بیامرزد. به خدا سوگند، من به حدیث داناتر از او هستم. تنها دو مرد نزد او آمدند — مسدد گفت: از انصار، سپس هر دو راوی توافق کردند — که با یکدیگر نزاع داشتند. پس رسول الله ﷺ فرمودند: 'اگر وضعیت شما چنین است، زمین‌های کشاورزی را اجاره ندهید.'» مسدد افزود: «پس او (رافع) سخن ایشان را شنید که فرمودند: 'زمین‌های کشاورزی را اجاره ندهید.'»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

زید بن ثابت ممنوعیت اجاره‌دادن زمین را در پیوند با اختلافی توضیح می‌دهد.

پیشینه و سبب بیان

طبق متن، دو مرد که با یکدیگر اختلاف داشتند نزد پیامبر ﷺ آمدند. ایشان فرمود در چنین وضعیتی نباید زمین کشاورزی را اجاره داد.

توضیح واژه‌های دشوار
اجاره‌دادن زمین کشاورزی

واگذاری زمین به دیگری برای کشت، در برابر پرداخت مبلغی یا سهمی توافق‌شده از محصول.

انصار

ساکنان مدینه که از پیامبر ﷺ و مسلمانانی که از مکه آمده بودند حمایت کردند.

برداشت‌های عالمان

عالمان این روایت ضعیف را در کنار گزارش‌های معتبرتر دربارهٔ اجارهٔ زمین بررسی می‌کنند. آن روایات صحیح نشان می‌دهند که توافق‌های مبهم یا ناعادلانه، مانند اختصاص‌دادن بخشی از محصول به یک طرف، ممنوع‌اند؛ اما شکل‌های روشن و منصفانهٔ اجاره مجازند. چهار مذهب فقهی اهل سنت شرایط دقیق را بررسی می‌کنند و در برخی جزئیات اختلاف دارند؛ این زنجیرهٔ ضعیف به‌تنهایی دلیل مستقلی برای ممنوعیت کلی نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از اجاره، مکتوب و روشن کنید هر طرف چه چیزی دریافت می‌کند و هزینه‌ها بر عهدهٔ چه کسی است.
  2. از توافق‌هایی که یکی از طرفین را در معرض ابهام یا زیان یک‌طرفه قرار می‌دهد پرهیز کنید.
  3. برای اثبات حکم دینیِ وجوب یا حرمت به ادلهٔ معتبر تکیه کنید و در صورت تردید با عالمی آگاه مشورت کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.