Sunan Abi Dawud، حدیث 3457
روایتشده توسط Abu Barzah al-Aslami. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Barzah al-Aslami
روایت
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ جَمِيلِ بْنِ مُرَّةَ، عَنْ أَبِي الْوَضِيءِ، قَالَ غَزَوْنَا غَزْوَةً لَنَا فَنَزَلْنَا مَنْزِلاً فَبَاعَ صَاحِبٌ لَنَا فَرَسًا بِغُلاَمٍ ثُمَّ أَقَامَا بَقِيَّةَ يَوْمِهِمَا وَلَيْلَتِهِمَا فَلَمَّا أَصْبَحَا مِنَ الْغَدِ حَضَرَ الرَّحِيلُ فَقَامَ إِلَى فَرَسِهِ يُسْرِجُهُ فَنَدِمَ فَأَتَى الرَّجُلَ وَأَخَذَهُ بِالْبَيْعِ فَأَبَى الرَّجُلُ أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَيْهِ فَقَالَ بَيْنِي وَبَيْنَكَ أَبُو بَرْزَةَ صَاحِبُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَتَيَا أَبَا بَرْزَةَ فِي نَاحِيَةِ الْعَسْكَرِ فَقَالاَ لَهُ هَذِهِ الْقِصَّةَ . فَقَالَ أَتَرْضَيَانِ أَنْ أَقْضِيَ بَيْنَكُمَا بِقَضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا " . قَالَ هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ حَدَّثَ جَمِيلٌ أَنَّهُ قَالَ مَا أُرَاكُمَا افْتَرَقْتُمَا .
مُسَدَّد برای ما حدیث کرد و گفت: حَمّاد برای ما حدیث کرد، از جمیل بن مُرّه، از ابوالوضیع که گفت: در یکی از غزوهها شرکت جستیم و در مکانی اردو زدیم. یکی از یارانمان اسب خود را در برابر یک غلام فروخت. سپس هر دو بقیه روز و شب را در آنجا ماندند. چون صبح فردا فرا رسید و هنگام حرکت شد، خریدار برخاست تا اسب را زین کند، اما فروشنده پشیمان شد. نزد مرد رفت و خواستار فسخ معامله گردید، ولی مرد از پس دادن اسب امتناع ورزید. فروشنده گفت:
«بین من و تو، ابوبرزه صحابی پیامبر ﷺ داوری خواهد کرد.» آنگاه هر دو به گوشهای از لشکرگاه نزد ابوبرزه رفتند و ماجرا را برای او بازگو کردند. او پرسید: «آیا راضی هستید که میان شما بر اساس حکم رسول الله ﷺ قضاوت کنم؟» رسول الله ﷺ فرمودند: «خریدار و فروشنده تا زمانی که از هم جدا نشدهاند، خیار (اختیار فسخ) دارند.» هشام بن حَسّان گفت که جمیل در روایت خود ذکر کرده است: «گمان نمیکنم که شما دو نفر از هم جدا شده باشید.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
خریدار و فروشنده میتوانند تا زمانی که از یکدیگر جدا نشدهاند، معامله را فسخ کنند.
حق خریدار و فروشنده برای تأیید یا فسخ معامله در مهلت یادشده.
طرفین پس از بستن معامله هنوز از هم جدا نشدهاند؛ حدیث حق اختیار را به این وضعیت پیوند میدهد.
عالمان این روایت را دلیلی بر حق اختیار هر دو طرف میدانند، تا زمانی که پس از معامله هنوز در کنار هم هستند. مذاهب فقهی درباره معنای دقیق جدا شدن و اینکه آیا طرفین میتوانند پیشاپیش این حق را ساقط کنند، اختلاف نظر دارند. ابوبرزه حکم نبوی را بر یک اختلاف مشخص تطبیق میکند و یادآور میشود که بنا بر روایت، فروشنده و خریدار هنوز از هم جدا نشده بودند.
- هنگام معامله، روشن کنید که قرارداد چه زمانی قطعی میشود و آیا طرفین مهلت بازنگری در نظر میگیرند.
- پشیمانی یا اختلاف پس از معامله را با آرامش مطرح کنید و بر پایه توافقهای روشن، در پی داوری منصفانه باشید.
- کسی که میان طرفین اختلاف میانجیگری میکند، باید از آنان بپرسد آیا با شیوه پیشنهادی داوری موافقاند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.