Sunan Abi Dawud، حدیث 3627
روایتشده توسط Awf ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Awf ibn Malik
روایت
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ نَجْدَةَ، وَمُوسَى بْنُ مَرْوَانَ الرَّقِّيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ، عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ، عَنْ سَيْفٍ، عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَضَى بَيْنَ رَجُلَيْنِ . فَقَالَ الْمَقْضِيُّ عَلَيْهِ لَمَّا أَدْبَرَ حَسْبِيَ اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ يَلُومُ عَلَى الْعَجْزِ وَلَكِنْ عَلَيْكَ بِالْكَيْسِ فَإِذَا غَلَبَكَ أَمْرٌ فَقُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ " .
عبدالوهاب بن نجدّه و موسی بن مروان رقّی برای ما حدیث کردند و گفتند: بقیّة بن ولید از بحیر بن سعد، از خالد بن معدان، از سیف، از عوف بن مالک برای ما روایت کرد که او به ایشان خبر داد که پیامبر ﷺ میان دو مرد داوری کردند. چون حکم علیه یکی صادر شد، او پشت کرد و رفت و گفت:
«خداوند مرا بس است و او بهترین کارساز است.» پیامبر ﷺ فرمودند: «همانا خداوند بر ناتوانی و سستی خرده میگیرد، ولیکن بر توست که زیرکی و تدبیر پیشه کنی؛ پس اگر امری بر تو چیره شد، بگو: خداوند مرا بس است و او بهترین کارساز است.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
به خدا توکل کن، اما نخست هر کاری را که در توانت است انجام بده.
زیرکی و رفتار سنجیده: استفاده دقیق از امکانات و اسباب موجود.
خدا مرا بس است و او بهترین کارساز و نگهبان است.
مضمون این روایت با توضیح کلاسیک توکل سازگار است: توکل به خدا به معنای سهلانگاری نیست؛ بلکه شخص از اسباب مجاز بهره میگیرد و نتیجه را به خدا واگذار میکند. چون این روایت مشخص ضعیف است، نمیتوان حکمی مستقل برای وجوب یا حرمت بر آن بنا کرد. معنای کلی آن را روایات صحیح پشتیبانی میکنند؛ حدیث مشهور و صحیح ابنعباس میآموزد که از خدا یاری بخواهیم و بر او توکل کنیم.
- نخست گامهای مجاز و سنجیدهای را که در توانت است بردار.
- وقتی نتیجه از کنترل تو بیرون است، آن را با اعتماد به خدا به او بسپار.
- عبارت «خدا مرا بس است و او بهترین کارساز است» را نشانه توکل بدان، نه جایگزین تلاش لازم.
این روایت صحیح میآموزد که از خدا یاری بخواهیم و بر او توکل کنیم و بدینسان پشتوانهای معتبر برای معنای کلی فراهم میآورد.
Sahih al-Bukhari · #1018 (Sahih)این روایت صحیح از مردی حکایت میکند که بر خدا توکل کرد؛ از موضوع توکل پشتیبانی میکند، اما سند ضعیف این روایت را تقویت نمیکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.