Sunan Abi Dawud، حدیث 3949
روایتشده توسط Samurah ibn Jundub. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Samurah ibn Jundub
روایت
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ سَمُرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ مُوسَى فِي مَوْضِعٍ آخَرَ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ فِيمَا يَحْسِبُ حَمَّادٌ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ مَلَكَ ذَا رَحِمٍ مَحْرَمٍ فَهُوَ حُرٌّ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ الْبُرْسَانِيُّ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ قَتَادَةَ وَعَاصِمٍ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَ ذَلِكَ الْحَدِيثِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَلَمْ يُحَدِّثْ ذَلِكَ الْحَدِيثَ إِلاَّ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ وَقَدْ شَكَّ فِيهِ .
مسلم بن ابراهیم و موسی بن اسماعیل به ما حدیث کردند؛ هر دو گفتند: حماد بن سلمه برای ما حدیث کرد، از قتاده، او از حسن، او از سمره، او از پیامبر ﷺ. و موسی در جای دیگر گفت: از سمره بن جندب، بنا بر گمان حماد. او گفت: رسول خدا ﷺ فرمودند:
«هر کس مالک یکی از خویشاوندان محرم خود شود، آن خویشاوند آزاد است.» ابوداوود گفت: محمد بن بکر برسانی از حماد بن سلمه، او از قتاده و عاصم، او از حسن، او از سمره، او از پیامبر ﷺ حدیثی مشابه این روایت کرده است. ابوداوود گفت: این حدیث را جز حماد بن سلمه کسی نقل نکرده و او نیز در آن تردید داشته است.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
خویشاوند مَحرَمی که به مالکیت کسی درمیآید، آزاد میشود.
خویشاوند نزدیک نسبی که ازدواج با او برای همیشه ممنوع است.
در بافت تاریخی، به معنای مالک شدنِ یک برده است.
دیگر برده نیست؛ خویشاوند آزادی مییابد.
فقیهان از این روایت چنین برداشت کردند که مالکیتِ خویشاوند نزدیک نسبیای که ازدواج با او برای همیشه ممنوع است، به آزادی او میانجامد. کاربرد این حکم به نظام حقوقی تاریخیِ بردهداری مربوط است و دعوتی به مالک دانستن انسانها نیست. تذکر ابوداوود دربارهٔ تردید حماد بن سلمه، لزوم دقت در ارزیابی زنجیرهٔ نقل را یادآور میشود.
- با اعضای خانواده با مهربانی رفتار کنید و از کرامت و حقوقشان پاسداری کنید.
- حدیث فقهی را در بافت تاریخیاش بخوانید و متن آن را از ارزیابی زنجیرهٔ نقلش جدا بدانید.
- از این روایت برای توجیه مالک دانستن انسانها استفاده نکنید؛ حکم یادشده دربارهٔ آزاد کردن است.
این روایت صحیح نیز به آزاد شدن بردهای میپردازد که با مالک خود خویشاوند است و کمک میکند موضوع حقوقی را در پیوند با یکدیگر بررسی کنیم.
Sunan Abi Dawud · #3951 (Sahih Maqtu)حسن بصری در آن نیز دربارهٔ مالکیت خویشاوند نسبیای سخن میگوید که ازدواج با او ممنوع است؛ این نقل، گفتهٔ یک تابعی است و حدیث نبوی نیست.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.