Sunan Abi Dawud، حدیث 4089
روایتشده توسط Ibn al-Hanzaliyyah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از أبو داود تا پیامبر ﷺ
- 1هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِآن را به أبو داود روایت کرد
- 2أَبُو عَامِرٍ
- 3هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ
- 4قَيْسِ بْنِ بِشْرٍ التَّغْلِبِيِّ
- 5أَبِي
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، - يَعْنِي عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ عَمْرٍو - حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ قَيْسِ بْنِ بِشْرٍ التَّغْلِبِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، - وَكَانَ جَلِيسًا لأَبِي الدَّرْدَاءِ - قَالَ كَانَ بِدِمَشْقَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يُقَالُ لَهُ ابْنُ الْحَنْظَلِيَّةِ وَكَانَ رَجُلاً مُتَوَحِّدًا قَلَّمَا يُجَالِسُ النَّاسَ إِنَّمَا هُوَ صَلاَةٌ فَإِذَا فَرَغَ فَإِنَّمَا هُوَ تَسْبِيحٌ وَتَكْبِيرٌ حَتَّى يَأْتِيَ أَهْلَهُ فَمَرَّ بِنَا وَنَحْنُ عِنْدَ أَبِي الدَّرْدَاءِ فَقَالَ لَهُ أَبُو الدَّرْدَاءِ كَلِمَةً تَنْفَعُنَا وَلاَ تَضُرُّكَ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَرِيَّةً فَقَدِمَتْ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْهُمْ فَجَلَسَ فِي الْمَجْلِسِ الَّذِي يَجْلِسُ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِرَجُلٍ إِلَى جَنْبِهِ لَوْ رَأَيْتَنَا حِينَ الْتَقَيْنَا نَحْنُ وَالْعَدُوُّ فَحَمَلَ فُلاَنٌ فَطَعَنَ فَقَالَ خُذْهَا مِنِّي وَأَنَا الْغُلاَمُ الْغِفَارِيُّ كَيْفَ تَرَى فِي قَوْلِهِ قَالَ مَا أُرَاهُ إِلاَّ قَدْ بَطَلَ أَجْرُهُ فَسَمِعَ بِذَلِكَ آخَرُ فَقَالَ مَا أَرَى بِذَلِكَ بَأْسًا فَتَنَازَعَا حَتَّى سَمِعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " سُبْحَانَ اللَّهِ لاَ بَأْسَ أَنْ يُؤْجَرَ وَيُحْمَدَ " . فَرَأَيْتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ سُرَّ بِذَلِكَ وَجَعَلَ يَرْفَعُ رَأْسَهُ إِلَيْهِ وَيَقُولُ أَنْتَ سَمِعْتَ ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُ نَعَمْ . فَمَا زَالَ يُعِيدُ عَلَيْهِ حَتَّى إِنِّي لأَقُولُ لَيَبْرُكَنَّ عَلَى رُكْبَتَيْهِ . قَالَ فَمَرَّ بِنَا يَوْمًا آخَرَ فَقَالَ لَهُ أَبُو الدَّرْدَاءِ كَلِمَةً تَنْفَعُنَا وَلاَ تَضُرُّكَ قَالَ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْمُنْفِقُ عَلَى الْخَيْلِ كَالْبَاسِطِ يَدَهُ بِالصَّدَقَةِ لاَ يَقْبِضُهَا " . ثُمَّ مَرَّ بِنَا يَوْمًا آخَرَ فَقَالَ لَهُ أَبُو الدَّرْدَاءِ كَلِمَةً تَنْفَعُنَا وَلاَ تَضُرُّكَ . قَالَ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " نِعْمَ الرَّجُلُ خُرَيْمٌ الأَسَدِيُّ لَوْلاَ طُولُ جُمَّتِهِ وَإِسْبَالُ إِزَارِهِ " . فَبَلَغَ ذَلِكَ خُرَيْمًا فَعَجِلَ فَأَخَذَ شَفْرَةً فَقَطَعَ بِهَا جُمَّتَهُ إِلَى أُذُنَيْهِ وَرَفَعَ إِزَارَهُ إِلَى أَنْصَافِ سَاقَيْهِ . ثُمَّ مَرَّ بِنَا يَوْمًا آخَرَ فَقَالَ لَهُ أَبُو الدَّرْدَاءِ كَلِمَةً تَنْفَعُنَا وَلاَ تَضُرُّكَ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّكُمْ قَادِمُونَ عَلَى إِخْوَانِكُمْ فَأَصْلِحُوا رِحَالَكُمْ وَأَصْلِحُوا لِبَاسَكُمْ حَتَّى تَكُونُوا كَأَنَّكُمْ شَامَةٌ فِي النَّاسِ فَإِنَّ اللَّهَ لاَ يُحِبُّ الْفُحْشَ وَلاَ التَّفَحُّشَ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَلِكَ قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ عَنْ هِشَامٍ قَالَ حَتَّى تَكُونُوا كَالشَّامَةِ فِي النَّاسِ .
هارون بن عبدالله به ما حدیث کرد، ابوعامر ـ یعنی عبدالملک بن عمرو ـ به ما حدیث کرد، هشام بن سعد به ما حدیث کرد، از قیس بن بشر تغلبی که گفت: پدرم ـ که از همنشینان ابودرداء بود ـ به من خبر داد و گفت: در دمشق مردی از اصحاب پیامبر ﷺ بود که به او ابن حنظلیه میگفتند. او مردی گوشهنشین بود و به ندرت با مردم همنشینی میکرد؛ کارش تنها نماز بود و چون از نماز فارغ میشد، پیوسته به تسبیح و تکبیر مشغول بود تا اینکه نزد خانوادهاش باز میگشت. روزی بر ما گذر کرد در حالی که نزد ابودرداء بودیم. ابودرداء به او گفت: سخنی بگو که به ما سود رساند و به تو زیانی نزند. گفت: رسول خدا ﷺ لشکری را اعزام فرمودند و آنان بازگشتند. مردی از ایشان آمد و در جایگاهی نشست که رسول خدا ﷺ در آنجا مینشستند. سپس به مردی که کنارش بود گفت: ای کاش ما را هنگام رویارویی با دشمن دیده بودی! فلانی حمله کرد و نیزه زد و گفت:
«این را از من بگیر، من غلام غفاری هستم!» نظرت درباره سخن او چیست؟ آن مرد پاسخ داد: گمان نمیکنم مگر اینکه اجرش باطل شده باشد. شخص دیگری این سخن را شنید و گفت: من در این گفته اشکالی نمیبینم. پس با یکدیگر مجادله کردند تا اینکه رسول خدا ﷺ شنیدند و فرمودند: «سبحان الله! باکی نیست که هم پاداش داده شود و هم ستایش گردد.» دیدم که ابودرداء از این سخن خشنود شد و سرش را به سوی او بلند میکرد و میگفت: آیا خودت این را از رسول خدا ﷺ شنیدی؟ او میگفت: بله. ابودرداء چندان این پرسش را تکرار کرد که گمان کردم بر زانو خواهد افتاد. راوی گفت: روزی دیگر نیز بر ما گذر کرد. ابودرداء به او گفت: سخنی بگو که به ما سود رساند و به تو زیانی نزند. گفت: رسول خدا ﷺ به ما فرمودند: «کسی که بر اسبها انفاق کند، مانند کسی است که دستش را برای صدقه گشوده و هرگز آن را جمع نکند.» سپس روزی دیگر بر ما گذر کرد. ابودرداء به او گفت: سخنی بگو که به ما سود رساند و به تو زیانی نزند. گفت: رسول خدا ﷺ فرمودند: «خریم اسدی چه مرد خوبی بود، اگر موهایش را بلند نمیگذاشت و ازارش را پایین نمیانداخت!» این سخن به خریم رسید، پس شتاب کرد و تیغی برداشت و موهایش را تا گوشهایش کوتاه کرد و ازارش را تا نیمه ساق بالا کشید. سپس روزی دیگر بر ما گذر کرد. ابودرداء به او گفت: سخنی بگو که به ما سود رساند و به تو زیانی نزند. گفت: شنیدم رسول خدا ﷺ میفرمودند: «شما به سوی برادرانتان خواهید رفت، پس مرکبهایتان را آراسته سازید و لباستان را مرتب کنید تا در میان مردم همچون خالی باشید که بر چهره نمایان است؛ زیرا الله فحشا و زشتگویی را دوست ندارد.» ابوداود گفت: ابونعیم نیز از هشام همین گونه نقل کرده و گفته است: «تا در میان مردم همچون خالی باشید.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
به لباس و ظاهر خود رسیدگی کنید، بیآنکه درشتی یا خودنمایی کنید.
رسیدگی به حیواناتی که با آنها سفر میکنند و آماده کردنشان برای سفر.
نشانهای برجسته و قابل تشخیص؛ در اینجا به ظاهری آراسته و مرتب اشاره دارد.
پوشیدن زیرجامه بهگونهای که آنقدر پایین باشد که روی زمین کشیده شود.
عالمان از رهنمودهای کلی اسلام چنین برداشت میکنند که مسلمان میتواند لباس مرتب بپوشد و به ظاهر خود رسیدگی کند، بیآنکه دچار تکبر یا زیادهروی شود. در این روایت ضعیف، ماجرای خُرَیم را دلیلی مستقل برای یک قاعدهٔ الزامآور دربارهٔ لباس نمیدانند. چهار مذهب فقهی اهلسنت، احکام مشخص لباس و پوشش را بر ادلهٔ قویتری استوار میکنند؛ برای نماز، روایت صحیح دربارهٔ پوشاندن شانهها راهنمای اصلی است.
- هنگام دیدار با دیگران، لباسی پاکیزه، مناسب و باحیا انتخاب کنید.
- با توجه به ظاهر خود رسیدگی کنید، اما آن را وسیلهای برای برتر دانستن خود از دیگران قرار ندهید.
- حکم الزامآور دینی را بر پایهٔ ادلهٔ معتبر قرار دهید، نه صرفاً بر پایهٔ روایتی ضعیف.
پیامبر ﷺ نماز گزاردن با یک لباس را در حالی که شانهها پوشیده نباشند، نهی میکند. این روایت قوی مبنایی معتبر برای یک حکم مشخص دربارهٔ پوشش فراهم میآورد.
Sahih al-Bukhari · #5893 (Sahih)این روایت از ابنعمر دربارهٔ پوشیدن لباسی است که از قوزک پا پایینتر آویزان باشد و دلیلی قویتر برای بررسی احکام لباس به دست میدهد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.