اخلاق و آداب پیامبر ﷺ · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 4600

روایت‌شده توسط Ka'b ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: اخلاق و آداب پیامبر ﷺ
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Ka'b ibn Malik

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ فَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ، - وَكَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ - قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ، - وَذَكَرَ ابْنُ السَّرْحِ قِصَّةَ تَخَلُّفِهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ - قَالَ وَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمُسْلِمِينَ عَنْ كَلاَمِنَا أَيُّهَا الثَّلاَثَةُ حَتَّى إِذَا طَالَ عَلَىَّ تَسَوَّرْتُ جِدَارَ حَائِطِ أَبِي قَتَادَةَ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا رَدَّ عَلَىَّ السَّلاَمَ ‏.‏ ثُمَّ سَاقَ خَبَرَ تَنْزِيلِ تَوْبَتِهِ ‏.‏

ترجمه

ابن سرح برای ما حدیث کرد، ابن وهب به ما خبر داد و گفت: یونس به ما خبر داد، از ابن شهاب، که گفت: عبدالرحمن بن عبدالله بن کعب بن مالک به من خبر داد که عبدالله بن کعب — که پس از نابینا شدن پدرش، راهنمای او در میان فرزندانش بود — گفت: شنیدم کعب بن مالک می‌گفت — و ابن سرج داستان عقب ماندن او از پیامبر ﷺ در غزوه تبوک را ذکر کرد — که: رسول خدا ﷺ مسلمانان را از سخن گفتن با ما سه نفر منع فرمودند. وقتی این وضعیت برایم طولانی شد، از دیوار باغ ابوقتاده که پسرعمویم بود بالا رفتم و به او سلام کردم. به خدا سوگند، جواب سلام مرا نداد. سپس خبر نزول آیات مربوط به توبه‌اش را نقل کرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

توبهٔ کعب پس از تحریم اجتماعیِ سخت اما موقتی آشکار شد.

پیشینه و سبب بیان

کعب بن مالک بدون عذر موجه از غزوهٔ تبوک بازماند. پیامبر ﷺ به مسلمانان دستور دادند که تا مدتی با او و دو تن دیگر از بازماندگان سخن نگویند. داستان با نزول وحی پایان می‌یابد که توبهٔ آنان را پذیرفت.

توضیح واژه‌های دشوار
تبوک

غزوه‌ای که پیامبر ﷺ در آن شرکت کردند و کعب بن مالک از آن بازماند.

تحریم اجتماعی

برای مدتی با کسی سخن نگفتن، به‌عنوان اقدامی تربیتی.

توبه

صادقانه به سوی الله بازگشتن، پشیمان شدن و پذیرفتن خطا.

برداشت‌های عالمان

عالمان از داستان کعب بن مالک چنین برداشت می‌کنند که اعتراف صادقانه بهتر از دروغ گفتن برای بهانه‌تراشی است و شکیبایی در دوران آزمایش دشوار بخشی از توبه است. تحریم اجتماعیِ موقت، اقدامی ویژه به دستور پیامبر ﷺ بود و به مردم اجازه نمی‌دهد که بر پایهٔ تشخیص شخصی خود، دیگران را برای مدتی طولانی طرد کنند. فقیهان دوری‌کردن از یک مسلمان را به‌عنوان وسیله‌ای برای اصلاح بررسی می‌کنند و تأکید دارند که این کار به هدف و شرایط مناسب نیاز دارد؛ مذاهب فقهی نیز کاربرد آن را در چارچوب قواعد معاشرت و زندگی جمعی بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. خطا را در برابر الله و مردم صادقانه بپذیرید، نه اینکه آن را با بهانه پنهان کنید.
  2. به کسی که توبه می‌کند فرصت دهید پیوند خود را با جامعه از نو برقرار کند.
  3. از فاصله‌گرفتن به‌عنوان انتقام شخصی استفاده نکنید؛ تنها با خردمندی و هدفی صادقانه چنین کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.