Sunan Abi Dawud، حدیث 4645
متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
روایت
حَدَّثَنَا قَطَنُ بْنُ نُسَيْرٍ، حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ يَعْنِي ابْنَ سُلَيْمَانَ، ح حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ، عَنْ شَرِيكٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ الأَعْمَشِ، قَالَ جَمَّعْتُ مَعَ الْحَجَّاجِ فَخَطَبَ فَذَكَرَ حَدِيثَ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ قَالَ فِيهَا فَاسْمَعُوا وَأَطِيعُوا لِخَلِيفَةِ اللَّهِ وَصَفِيِّهِ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَرْوَانَ . وَسَاقَ الْحَدِيثَ قَالَ وَلَوْ أَخَذْتُ رَبِيعَةَ بِمُضَرَ وَلَمْ يَذْكُرْ قِصَّةَ الْحَمْرَاءِ .
قطان بن نصیر به ما حدیث کرد، جعفر یعنی ابن سلیمان به ما حدیث کرد، و سلیمان بن داوود از شریک، و او از سلیمان اعمش روایت کرد که گفت: همراه با حجاج نماز جمعه خواندم، پس خطبه خواند و حدیث ابوبکر بن عیاش را ذکر کرد. در آن گفت:
«سخن خلیفه خدا و برگزیدهاش عبدالملک بن مروان را بشنوید و اطاعت کنید.» سپس باقی حدیث را نقل کرد و گفت: «هرچند ربیعه را برای مضر میگرفتم»، اما داستان حمراء را ذکر نکرد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
حجاج به روایتی استناد کرد تا اطاعت از حاکم را مطالبه کند.
حاکمی از تاریخ آغازین اسلام که به حکومت سختگیرانهاش شهرت داشت.
مسلمانان غیرعرب و دیگر افرادی که به یک قبیله یا جامعهٔ عربی وابسته بودند.
نام قبایل عربی که حجاج در سخنی تهدیدآمیز از آنها یاد میکند.
عالمان میان گزارش خطبهٔ حجاج و سخنی نبوی تمایز میگذارند: متن میگوید او روایتی را نقل کرد و در همان حال خلیفه را برگزیدهٔ خدا خواند. این توصیف سیاسی بهتنهایی تأییدی الهی بر یک حاکم را ثابت نمیکند. فقیهان اهلسنت بر اطاعت از صاحبان قدرت در امور جایز تأکید میکنند، اما اطاعت از فرمانی را که موجب گناه شود نمیپذیرند؛ بنابراین، این متن بهتنهایی اطاعت بیقیدوشرط را توجیه نمیکند.
- سخنی سیاسی را با دقت ارزیابی کنید و بدون دلیل، سخنان یک حاکم را به پیامبر ﷺ نسبت ندهید.
- در امور جایز از صاحبان قدرت اطاعت کنید، اما از فرمانی که به نافرمانی از خدا میانجامد پیروی نکنید.
- گزارشی تاریخی را در بافت آن بخوانید و میان آنچه راوی شنیده است و آنچه گوینده ادعا کرده، تفاوت بگذارید.
این روایت خطبهای دیگر از حجاج را شرح میدهد و به فهم زمینهٔ تاریخی سخنان او دربارهٔ قدرت کمک میکند.
Sunan Abi Dawud · #4644 (Sahih)این روایت به سخنان حجاج دربارهٔ موالی میپردازد؛ سخنانی که در نسخهٔ حاضر صریحاً ذکر نشدهاند.
Sahih Muslim · #4778 (Sahih)این روایت صحیح مبنایی گستردهتر برای شناخت حدود اطاعت از رهبران فراهم میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.