Sunan Abi Dawud، حدیث 4699
روایتشده توسط Zaid ibn Thabit. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Zaid ibn Thabit
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي سِنَانٍ، عَنْ وَهْبِ بْنِ خَالِدٍ الْحِمْصِيِّ، عَنِ ابْنِ الدَّيْلَمِيِّ، قَالَ أَتَيْتُ أُبَىَّ بْنَ كَعْبٍ فَقُلْتُ لَهُ وَقَعَ فِي نَفْسِي شَىْءٌ مِنَ الْقَدَرِ فَحَدِّثْنِي بِشَىْءٍ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يُذْهِبَهُ مِنْ قَلْبِي . فَقَالَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ عَذَّبَ أَهْلَ سَمَوَاتِهِ وَأَهْلَ أَرْضِهِ عَذَّبَهُمْ وَهُوَ غَيْرُ ظَالِمٍ لَهُمْ وَلَوْ رَحِمَهُمْ كَانَتْ رَحْمَتُهُ خَيْرًا لَهُمْ مِنْ أَعْمَالِهِمْ وَلَوْ أَنْفَقْتَ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا قَبِلَهُ اللَّهُ مِنْكَ حَتَّى تُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ وَتَعْلَمَ أَنَّ مَا أَصَابَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُخْطِئَكَ وَأَنَّ مَا أَخْطَأَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُصِيبَكَ وَلَوْ مُتَّ عَلَى غَيْرِ هَذَا لَدَخَلْتَ النَّارَ . قَالَ ثُمَّ أَتَيْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ فَقَالَ مِثْلَ ذَلِكَ - قَالَ - ثُمَّ أَتَيْتُ حُذَيْفَةَ بْنَ الْيَمَانِ فَقَالَ مِثْلَ ذَلِكَ - قَالَ - ثُمَّ أَتَيْتُ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ فَحَدَّثَنِي عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَ ذَلِكَ .
محمد بن کثیر برای ما حدیث کرد، سفیان از ابوسنان خبر داد، او از وهب بن خالد حِمصی، و او از ابن دیلمی روایت کرد که گفت: نزد اُبیّ بن کعب رفتم و به او گفتم:
«در دلم درباره تقدیر تردیدی پدید آمده است، پس چیزی به من بگو تا شاید الله آن را از دلم بزداید.» او پاسخ داد: «اگر الله اهل آسمانها و زمینش را عذاب میکرد، بدون آنکه بر آنان ستم روا دارد، ایشان را عذاب مینمود؛ و اگر بر آنان رحم میکرد، رحمتش برایشان بهتر از اعمالشان بود. اگر به اندازه کوه اُحد طلا در راه الله انفاق کنی، الله آن را از تو نمیپذیرد مگر اینکه به تقدیر ایمان آوری و بدانی آنچه به تو رسیده هرگز قرار نبوده که تو را خطا کند، و آنچه تو را خطا کرده هرگز قرار نبوده که به تو برسد. اگر بر غیر این باور بمیری، قطعاً وارد دوزخ خواهی شد.» او گفت: سپس نزد عبدالله بن مسعود رفتم و او نیز همانند آن را گفت. گفت: آنگاه نزد حذیفه بن یمان رفتم و او نیز همانند آن را گفت. گفت: سپس نزد زید بن ثابت رفتم و او همانند آن را از پیامبر ﷺ برایم روایت کرد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ایمان به تقدیر مستلزم اعتماد به این است که هیچ چیزی بیرون از فرمان الله از دستت نمیرود یا به تو نمیرسد.
تقدیر الله: دانش و فرمان او همهٔ آنچه را رخ میدهد دربرمیگیرد.
آنچه بر تو رخ میدهد، نمیتوانست بیرون از فرمان الله از تو بگذرد.
رحمت الله نعمتی است؛ هیچکس نمیتواند آن را مطالبه کند یا با اعمال خود بهطور کامل سزاوارش شود.
عالمان اهل سنت ایمان به قدر را از ارکان ایمان میدانند. سخن دربارهٔ آنچه به انسان میرسد یا از دستش میرود، تسلیم در برابر فرمان الله را میآموزد، بیآنکه مسئولیت انسان در قبال انتخابها و اعمالش را از میان ببرد. بخش مربوط به کیفر و رحمت تأکید میکند که الله به هیچکس ستم نمیکند و رحمت او نعمتی است. چهار مذهب فقهی اهل سنت در این اصل اعتقادی اختلافی ندارند؛ اختلافهای فقهی آنها به مسائل دیگری مربوط است.
- اگر دربارهٔ ایمان تردید داری، دانش معتبر بجوی و از عالمان آگاه توضیح بخواه.
- تلاشت را بکن و از راههای عاقلانه بهره بگیر، و در عین حال نتیجه را به الله واگذار کن.
- نگذار سختی تو را از حرکت بازدارد: آنچه را نمیتوانی تغییر دهی بپذیر و از همین حالا بر انتخابهای نیک تمرکز کن.
این روایت صحیح نیز به تقدیر میپردازد و آموزهٔ اعتقادی مرتبط با این موضوع را کامل میکند.
Sunan Abi Dawud · #4701 (Sahih)این روایت در زمرهٔ همان مجموعه روایات دربارهٔ ایمان و تقدیر الهی است.
40 Hadith van an-Nawawi · #4 (Sahih)این روایت صحیح از جمله به ثبت سرنوشت انسان اشاره میکند و از بحث گستردهتر دربارهٔ قدر پشتیبانی میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.