Sunan Abi Dawud، حدیث 4703
روایتشده توسط Umar ibn al-Khattab. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از أبو داود تا زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ
- 1عَبْدُ اللَّهِ الْقَعْنَبِيُّآن را به أبو داود روایت کرد
- 2مَالِكٍ
- 3زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ، أَنَّ عَبْدَ الْحَمِيدِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ، أَخْبَرَهُ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، سُئِلَ عَنْ هَذِهِ الآيَةِ، { وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ } قَالَ قَرَأَ الْقَعْنَبِيُّ الآيَةَ . فَقَالَ عُمَرُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ عَنْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ خَلَقَ آدَمَ ثُمَّ مَسَحَ ظَهْرَهُ بِيَمِينِهِ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ ذُرِّيَّةً فَقَالَ خَلَقْتُ هَؤُلاَءِ لِلْجَنَّةِ وَبِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ يَعْمَلُونَ ثُمَّ مَسَحَ ظَهْرَهُ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ ذُرِّيَّةً فَقَالَ خَلَقْتُ هَؤُلاَءِ لِلنَّارِ وَبِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ يَعْمَلُونَ " . فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَفِيمَ الْعَمَلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا خَلَقَ الْعَبْدَ لِلْجَنَّةِ اسْتَعْمَلَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَمُوتَ عَلَى عَمَلٍ مِنْ أَعْمَالِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيُدْخِلَهُ بِهِ الْجَنَّةَ وَإِذَا خَلَقَ الْعَبْدَ لِلنَّارِ اسْتَعْمَلَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى يَمُوتَ عَلَى عَمَلٍ مِنْ أَعْمَالِ أَهْلِ النَّارِ فَيُدْخِلَهُ بِهِ النَّارَ " .
عبدالله قَعْنَبی از مالک، و او از زید بن ابی اُنَیسه روایت کرده است که عبدالحمید بن عبدالرحمن بن زید بن خطاب به او خبر داد که مسلم بن یسار جُهَنی گفته است: از عمر بن خطاب درباره این آیه پرسیده شد: {و چون پروردگارت از پشت فرزندان آدم، نسل آنان را بیرون آورد}، سپس قَعْنَبی آیه را خواند. عمر گفت: شنیدم که از رسول الله ﷺ درباره آن پرسیده شد، پس رسول الله ﷺ فرمودند:
«همانا خداوند عزوجل آدم را آفرید، سپس با دست راست خود بر پشتش دست کشید و ذریهاش را از آن بیرون آورد و فرمود: اینان را برای بهشت آفریدم و آنان عمل اهل بهشت را انجام خواهند داد. سپس دوباره بر پشتش دست کشید و ذریهای دیگر بیرون آورد و فرمود: اینان را برای دوزخ آفریدم و آنان عمل اهل دوزخ را انجام خواهند داد.» مردی پرسید: ای رسول خدا! پس فایده عمل چیست؟ رسول الله ﷺ فرمودند: «همانا چون خداوند عزوجل بندهای را برای بهشت بیافریند، او را به اعمال اهل بهشت مشغول میدارد تا اینکه بر یکی از اعمال اهل بهشت بمیرد، پس خداوند او را به واسطه همان عمل وارد بهشت میکند. و چون بندهای را برای دوزخ بیافریند، او را به اعمال اهل دوزخ مشغول میدارد تا اینکه بر یکی از اعمال اهل دوزخ بمیرد، پس خداوند او را به واسطه همان عمل وارد دوزخ میکند.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
قضا و قدر مسئولیت را از میان نمیبرد؛ به انجام کارهای نیک ادامه دهید.
علم و تقدیر خداوند دربارهٔ آنچه رخ میدهد.
ایمان و فرمانبرداریای که انسان با آن در پی خشنودی خداوند است.
عالمان قضا و قدر را دلیلی برای کنار گذاشتن تلاش یا مسئولیت نمیدانند. این مضمون که سرانجام انسان با پایان کارش پیوند دارد، با روایت صحیحِ موجود در nawawi/4 پشتیبانی میشود. ازاینرو عالمان توضیح میدهند که انسان باید عمل کند، از خداوند هدایت بخواهد و دربارهٔ داوری نهایی خداوند دربارهٔ کسی گمانهزنی نکند. این روایت ضعیف بهتنهایی نمیتواند حکمی مستقل در شریعت اثبات کند.
- به دعا، توبه و انجام کارهای نیک ادامه دهید؛ قضا و قدر را بهانهٔ سهلانگاری نکنید.
- از خداوند پایداری و حسن عاقبت بخواهید، زیرا هیچکس سرانجام خود را نمیداند.
- مردم را بر پایهٔ یک لحظه داوری نکنید و داوری نهایی را به خداوند واگذار کنید.
این روایت بیان میکند که سرانجام انسان و اعمال پایانی او در چارچوب تقدیر خداوند قرار دارند و مبنایی قوی برای قرار دادن روایت ضعیف در چارچوب درستش فراهم میکند.
40 Hadith van an-Nawawi · #19 (Sahih)پیامبر ﷺ در آن میآموزد که انسان از خداوند هدایت بخواهد و خود به اطاعت عمل کند، نه اینکه قضا و قدر را بهانه قرار دهد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.