نماز · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 485

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نماز
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jabir ibn Abdullah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ الْفَضْلِ السِّجِسْتَانِيُّ، وَهِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، وَسُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدِّمَشْقِيَّانِ، بِهَذَا الْحَدِيثِ - وَهَذَا لَفْظُ يَحْيَى بْنِ الْفَضْلِ السِّجِسْتَانِيِّ - قَالُوا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ مُجَاهِدٍ أَبُو حَزْرَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَتَيْنَا جَابِرًا - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ - وَهُوَ فِي مَسْجِدِهِ فَقَالَ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَسْجِدِنَا هَذَا وَفِي يَدِهِ عُرْجُونُ ابْنِ طَابٍ فَنَظَرَ فَرَأَى فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ نُخَامَةً فَأَقْبَلَ عَلَيْهَا فَحَتَّهَا بِالْعُرْجُونِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ بِوَجْهِهِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَامَ يُصَلِّي فَإِنَّ اللَّهَ قِبَلَ وَجْهِهِ فَلاَ يَبْصُقَنَّ قِبَلَ وَجْهِهِ وَلاَ عَنْ يَمِينِهِ وَلْيَبْزُقْ عَنْ يَسَارِهِ تَحْتَ رِجْلِهِ الْيُسْرَى فَإِنْ عَجِلَتْ بِهِ بَادِرَةٌ فَلْيَقُلْ بِثَوْبِهِ هَكَذَا ‏"‏ ‏.‏ وَوَضَعَهُ عَلَى فِيهِ ثُمَّ دَلَكَهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَرُونِي عَبِيرًا ‏"‏ ‏.‏ فَقَامَ فَتًى مِنَ الْحَىِّ يَشْتَدُّ إِلَى أَهْلِهِ فَجَاءَ بِخَلُوقٍ فِي رَاحَتِهِ فَأَخَذَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَعَلَهُ عَلَى رَأْسِ الْعُرْجُونِ ثُمَّ لَطَخَ بِهِ عَلَى أَثَرِ النُّخَامَةِ ‏.‏ قَالَ جَابِرٌ فَمِنْ هُنَاكَ جَعَلْتُمُ الْخَلُوقَ فِي مَسَاجِدِكُمْ ‏.‏

ترجمه

یحیی بن فضل سجستانی، هشام بن عمار و سلیمان بن عبدالرحمن دمشقی این حدیث را برای ما روایت کردند — و این لفظ یحیی بن فضل سجستانی است — آنان گفتند: حاتم بن اسماعیل برای ما روایت کرد، یعقوب بن مجاهد ابوحزره برای ما روایت کرد، از عباده بن ولید بن عباده بن صامت: نزد جابر — یعنی ابن عبدالله — آمدیم در حالی که در مسجدش بود. او گفت: رسول خدا ﷺ با شاخه‌ای از نخل از نوع ابن طاب در دستشان وارد این مسجد ما شدند. ایشان نگاه کردند و خلطی را بر دیوار سمت قبله مسجد دیدند. به سوی آن رفتند و با آن شاخه آن را تراشیدند. سپس فرمودند:

«کدام یک از شما دوست دارد که خداوند روی از او برگرداند؟» آنگاه فرمودند: «هرگاه یکی از شما برای نماز بایستد، خداوند در برابر اوست؛ پس نباید به پیش رو یا به سمت راست خود تف کند، بلکه باید به سمت چپ و زیر پای چپش تف نماید. اگر عجله داشت یا ناچار شد فوراً تف کند، باید با لباسش چنین کند.» ایشان لباس را بر دهان خود نهادند و آن را مالیدند. سپس فرمودند: «برایم عطر بیاورید.» جوانی از قبیله شتابان به خانه‌اش رفت و مقداری عطر خَلوق در کف دستش آورد. رسول خدا ﷺ آن را گرفتند و بر سر شاخه نهادند و سپس آن را بر جای خلط مالیدند. جابر گفت: از همین روست که شما در مساجدتان از عطر خَلوق استفاده می‌کنید.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ پاکیزگی مسجد و رعایت حرمت آن هنگام نماز را آموزش داد.

توضیح واژه‌های دشوار
قبله

جهت نماز به سوی کعبه در مکه.

خلوق

ماده‌ای خوش‌بو که در اینجا برای معطر کردن محل پاک‌شده به کار رفت.

ابن طاب

نام گونه‌ای از نخل خرما که شاخه از آن گرفته شده بود.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که مسجد باید پاکیزه نگه داشته شود و هنگام نماز نباید به جلو یا سمت راست آب دهان انداخت. در روایت، محل این کار سمت چپ و زیر پای چپ ذکر شده است؛ اگر این کار ممکن نباشد، باید از دستمال یا تکه‌ای از لباس استفاده کرد و آن را پاکیزه ساخت. دانشمندان همچنین بر حرمت و ادبِ لازم در حالت نماز تأکید می‌کنند. چگونگی دقیق اجرای دستور مربوط به آب دهان انداختن به موقعیت فرد و مکانی که در آن نماز می‌خواند بستگی دارد؛ نباید مسجد را آلوده کرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. پس از نماز، محل نماز خود را بررسی کنید و آلودگی‌ای را که بر جای گذاشته‌اید پاک کنید.
  2. روی کف یا دیوارهای مسجد آب دهان نیندازید؛ در صورت نیاز از دستمال استفاده کنید.
  3. به فضای نماز احترام بگذارید و برای پاکیزه و آراسته نگه‌داشتن آن بکوشید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.