رفتار عمومی · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 5157

روایت‌شده توسط Abu Dharr al-Ghifari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: رفتار عمومی
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Dharr al-Ghifari

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنِ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ، قَالَ رَأَيْتُ أَبَا ذَرٍّ بِالرَّبَذَةِ وَعَلَيْهِ بُرْدٌ غَلِيظٌ وَعَلَى غُلاَمِهِ مِثْلُهُ قَالَ فَقَالَ الْقَوْمُ يَا أَبَا ذَرٍّ لَوْ كُنْتَ أَخَذْتَ الَّذِي عَلَى غُلاَمِكَ فَجَعَلْتَهُ مَعَ هَذَا فَكَانَتْ حُلَّةً وَكَسَوْتَ غُلاَمَكَ ثَوْبًا غَيْرَهُ ‏.‏ قَالَ فَقَالَ أَبُو ذَرٍّ إِنِّي كُنْتُ سَابَبْتُ رَجُلاً وَكَانَتْ أُمُّهُ أَعْجَمِيَّةً فَعَيَّرْتُهُ بِأُمِّهِ فَشَكَانِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ يَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنَّهُمْ إِخْوَانُكُمْ فَضَّلَكُمُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ فَمَنْ لَمْ يُلاَئِمْكُمْ فَبِيعُوهُ وَلاَ تُعَذِّبُوا خَلْقَ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

عثمان بن ابی شیبه برای ما حدیث کرد، گفت: جریر از اعمش، از معرور بن سوید نقل کرد که گفت: ابوذر را در ربذه دیدم در حالی که بردی ضخیم بر تن داشت و غلامش نیز همانند آن را پوشیده بود. مردم گفتند:

«ای ابوذر! کاش آنچه را که غلامت پوشیده بود می‌گرفتی و با لباس خود ترکیب می‌کردی تا یک دست لباس کامل (حله) می‌شد و غلامت را لباس دیگری می‌پوشاندی.» او گفت: «من به مردی که مادرش غیرعرب بود دشنام دادم و او را به خاطر مادرش سرزنش کردم. پس او نزد رسول الله ﷺ از من شکایت کرد. پیامبر ﷺ فرمود: ‹ای ابوذر! همانا تو مردی هستی که در تو خوی جاهلیت وجود دارد.› سپس فرمود: ‹همانا آنان برادران شما هستند؛ الله شما را بر آنان برتری داده است. پس هر کس با شما سازگار نبود، او را بفروشید و مخلوق الله را آزار ندهید.›»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

برادری ایمانی، تحقیر و بدرفتاری با خدمتگزاران را منع می‌کند.

پیشینه و سبب بیان

ابوذر نقل کرد که مردی را به‌خاطر غیرعرب بودن مادرش اهانت کرده بود. آن مرد نزد پیامبر ﷺ شکایت برد و پیامبر ﷺ ابوذر را به‌خاطر باقی‌مانده‌ای از جاهلیت سرزنش کرد. بعدها ابوذر و خدمتگزارش پوششی از یک نوع بر تن داشتند.

توضیح واژه‌های دشوار
جاهلیت

نادانی و رسم‌های نادرست دوران پیش از اسلام، مانند فخرفروشی به تبار و تحقیر دیگران.

حُلّه

مجموعه‌ای هماهنگ از پوشاک.

رَبَذه

جایی که ابوذر در آن اقامت داشت.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که اهانت به کسی به‌خاطر تبارش حرام است و مسلمانان باید با یکدیگر همچون برادر رفتار کنند. پیامبر ﷺ رفتار ابوذر را باقی‌مانده‌ای از جاهلیت خواند: ایمان و جایگاه اجتماعی به هیچ‌کس حق نمی‌دهد دیگران را تحقیر کند. سفارش به شکنجه نکردن خدمتگزاران تأکید می‌کند که آنان شایستهٔ کرامت انسانی و رفتار عادلانه‌اند. عالمان اشارهٔ تاریخی به فروش را در بستر برده‌داریِ رایج آن زمان بررسی می‌کنند؛ این اشاره تشویقی عمومی به فروش نیست، بلکه بدرفتاری را منع می‌کند و به پایان دادن به رابطهٔ کاریِ ناپایدار اشاره دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. هرگز کسی را به‌خاطر تبار، زبان یا خانواده‌اش تحقیر نکنید.
  2. با کسانی که برایتان کار می‌کنند با احترام رفتار کنید و پوشاک و مراقبت شایسته در اختیارشان بگذارید.
  3. اگر به کسی اهانت کردید، اشتباهتان را بپذیرید و با عذرخواهی صادقانه رابطه را ترمیم کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.