استسقاء · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1021

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: استسقاء
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2مُعْتَمِرٌ
  3. 3عُبَيْدِ اللَّهِ
  4. 4ثَابِتٍ
  5. 5أَنَسٍ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ يَوْمَ جُمُعَةٍ، فَقَامَ النَّاسُ فَصَاحُوا فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَحَطَ الْمَطَرُ وَاحْمَرَّتِ الشَّجَرُ وَهَلَكَتِ الْبَهَائِمُ، فَادْعُ اللَّهَ يَسْقِينَا‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ اسْقِنَا ‏"‏‏.‏ مَرَّتَيْنِ، وَايْمُ اللَّهِ مَا نَرَى فِي السَّمَاءِ قَزَعَةً مِنْ سَحَابٍ، فَنَشَأَتْ سَحَابَةٌ وَأَمْطَرَتْ، وَنَزَلَ عَنِ الْمِنْبَرِ فَصَلَّى، فَلَمَّا انْصَرَفَ لَمْ تَزَلْ تُمْطِرُ إِلَى الْجُمُعَةِ الَّتِي تَلِيهَا، فَلَمَّا قَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ صَاحُوا إِلَيْهِ تَهَدَّمَتِ الْبُيُوتُ وَانْقَطَعَتِ السُّبُلُ، فَادْعُ اللَّهَ يَحْبِسُهَا عَنَّا‏.‏ فَتَبَسَّمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ حَوَالَيْنَا وَلاَ عَلَيْنَا ‏"‏‏.‏ فَكُشِطَتِ الْمَدِينَةُ، فَجَعَلَتْ تُمْطِرُ حَوْلَهَا وَلاَ تَمْطُرُ بِالْمَدِينَةِ قَطْرَةً، فَنَظَرْتُ إِلَى الْمَدِينَةِ وَإِنَّهَا لَفِي مِثْلِ الإِكْلِيلِ‏.‏

ترجمه

محمد بن ابی‌بکر برای ما حدیث کرد، معتمر از عبیدالله، او از ثابت، و او از انس روایت کرد که گفت: پیامبر ﷺ در روز جمعه مشغول ایراد خطبه بودند که مردم برخاستند و فریاد زدند:

«ای رسول خدا! باران نباریده، درختان خشک شده و دام‌ها تلف گشته‌اند؛ پس از خدا بخواه تا به ما باران دهد.» ایشان دو بار فرمودند: «خدایا! به ما باران ده.» سوگند به خدا! در آسمان تکه ابری دیده نمی‌شد، ناگهان ابری پدیدار شد و باران آغاز گشت. پیامبر ﷺ از منبر پایین آمدند و نماز خواندند. چون بازگشتند، باران همچنان می‌بارید و تا جمعهٔ بعد ادامه داشت. هنگامی که پیامبر ﷺ برای خطبه برخاستند، مردم به سوی ایشان فریاد زدند: «خانه‌ها خراب شده و راه‌ها مسدود گشته است؛ از خدا بخواه تا آن را از ما باز دارد.» پیامبر ﷺ لبخندی زدند و فرمودند: «خدایا! بر گرداگرد ما ببار، نه بر سر ما.» آنگاه آسمان مدینه صاف شد، اما در اطراف آن باران می‌بارید و قطره‌ای در خود مدینه فرو نریخت. به مدینه نگریستم و دیدم که همچون تاجی می‌درخشید.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ از خداوند باران و حفاظت از آسیب را درخواست کرد.

پیشینه و سبب بیان

در جریان خطبهٔ نماز جمعه، مردم با خشکسالی روبه‌رو شدند و از پیامبر ﷺ خواستند برای باران دعا کند. یک هفته بعد، باران مداوم خسارت به بار آورد و مردم درخواست کردند که این وضعیت سبک‌تر شود.

توضیح واژه‌های دشوار
استسقاء

از خداوند باران خواستن، به‌ویژه هنگام خشکسالی.

منبر

جایی بلند که امام از آن خطبهٔ نماز جمعه را ایراد می‌کند.

اللهم حوالينا ولا علينا

خدایا، باران را پیرامون ما بباران، نه بر ما.

برداشت‌های عالمان

علما از این روایت نتیجه می‌گیرند که می‌توان هنگام خطبهٔ نماز جمعه از خداوند باران خواست و امام می‌تواند برای این منظور دعایی کوتاه بخواند. این روایت همچنین نشان می‌دهد که هنگام بارندگیِ زیان‌بار و بیش از اندازه، لازم نیست درخواست شود باران کاملاً متوقف شود؛ بلکه می‌توان خواست باران در جاهایی ببارد که سودمند است. مذاهب فقهی اصل دعای باران را می‌پذیرند، اما دربارهٔ چگونگی و زمان آن دیدگاه‌های متفاوتی دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام خشکسالی و دیگر نیازها از خداوند یاری بخواهید و صادقانه دعا کنید.
  2. وقتی نعمتی موجب خسارت می‌شود، راه‌حلی بخواهید که خیر را حفظ کند و آسیب را برطرف سازد.
  3. با گرفتاری دیگران همدلی کنید و برای کاهش دشواری‌ها در کنار یکدیگر تلاش کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.