کسوف و خسوف · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1066

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کسوف و خسوف
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2الْوَلِيدُ
  3. 3ابْنُ نَمِرٍ
  4. 4ابْنَ شِهَابٍ
  5. 5عُرْوَةَ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ نَمِرٍ، سَمِعَ ابْنَ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ جَهَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي صَلاَةِ الْخُسُوفِ بِقِرَاءَتِهِ، فَإِذَا فَرَغَ مِنْ قِرَاءَتِهِ كَبَّرَ فَرَكَعَ، وَإِذَا رَفَعَ مِنَ الرَّكْعَةِ قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ‏.‏ ثُمَّ يُعَاوِدُ الْقِرَاءَةَ فِي صَلاَةِ الْكُسُوفِ، أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فِي رَكْعَتَيْنِ وَأَرْبَعَ سَجَدَاتٍ‏.‏ وَقَالَ الأَوْزَاعِيُّ وَغَيْرُهُ سَمِعْتُ الزُّهْرِيَّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ الشَّمْسَ، خَسَفَتْ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَبَعَثَ مُنَادِيًا بِالصَّلاَةُ جَامِعَةٌ، فَتَقَدَّمَ فَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فِي رَكْعَتَيْنِ وَأَرْبَعَ سَجَدَاتٍ‏.‏ وَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ نَمِرٍ سَمِعَ ابْنَ شِهَابٍ مِثْلَهُ‏.‏ قَالَ الزُّهْرِيُّ فَقُلْتُ مَا صَنَعَ أَخُوكَ ذَلِكَ، عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ مَا صَلَّى إِلاَّ رَكْعَتَيْنِ مِثْلَ الصُّبْحِ إِذْ صَلَّى بِالْمَدِينَةِ‏.‏ قَالَ أَجَلْ، إِنَّهُ أَخْطَأَ السُّنَّةَ‏.‏ تَابَعَهُ سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ وَسُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ فِي الْجَهْرِ‏.‏

ترجمه

محمد بن مهران به ما حدیث کرد و گفت: ولید به ما حدیث کرد و گفت: ابن نمیر ما را خبر داد که ابن شهاب را شنیده است که از عروه، و او از عایشه رضی الله عنها روایت می‌کند. عایشه رضی الله عنها فرمود: پیامبر ﷺ در نماز خسوف (نماز گرفتگی) قرائت خود را با صدای بلند خواندند. هرگاه از قرائت فارغ می‌شدند، تکبیر گفته و به رکوع می‌رفتند و چون از رکوع سر برمی‌داشتند، می‌فرمودند:

«سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ». سپس در نماز کسوف دوباره قرائت را آغاز می‌کردند؛ بدین ترتیب در دو رکعت، چهار رکوع و چهار سجده انجام می‌دادند. اوزاعی و دیگران گفته‌اند: من زهری را شنیدم که از عروه، و او از عایشه رضی الله عنها روایت می‌کرد که در زمان رسول خدا ﷺ خورشید گرفت، پس ایشان کسی را فرستادند تا ندا دهد: «الصَّلَاةُ جَامِعَةٌ!» (نماز جماعت برپاست!). سپس پیش ایستادند و در دو رکعت، چهار رکوع و چهار سجده بجا آوردند. عبدالرحمن بن نمیر نیز به من خبر داد که ابن شهاب را همانند این روایت کرده شنیده است. زهری گفت: من (از عروه) پرسیدم: «برادرت عبدالله بن زبیر چه کرد؟ او هنگامی که در مدینه نماز خواند، تنها دو رکعت مانند نماز صبح خواند.» عروه پاسخ داد: «آری، او در سنت اشتباه کرد.» سفیان بن حسین و سلیمان بن کثیر نیز از زهری در مورد بلند خواندن قرائت پیروی کرده‌اند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

نماز کسوف به جماعت و با دو رکوع در هر رکعت خوانده می‌شود.

پیشینه و سبب بیان

در زمان زندگی پیامبر ﷺ خورشید گرفت. ایشان فرمان داد برای نماز جماعت ندا داده شود و خود نماز را امامت کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
کسوف

گرفتگی خورشید؛ نماز کسوف نمازی است که به هنگام آن خوانده می‌شود.

الصلاة جامعة

ندایی برای گردآوردن مردم به نماز جماعت.

رکعات

جمع رکعت؛ واحدی از نماز آیینی.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این توصیف چنین برداشت می‌کنند که نماز کسوف دو رکعت است و در هر رکعت دو رکوع و دو سجده دارد. بنا بر این روایت، قرائت با صدای بلند انجام شد. عروه خواندن تنها یک رکوع در هر رکعت را برخلاف روش پیامبر ﷺ که در این روایت توصیف شده، می‌داند. مذاهب فقهی دربارهٔ جزئیات چگونگی این نماز بحث کرده‌اند، اما این روایت از منابع مهم برای این شیوهٔ نماز است.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام وقوع گرفتگی، در نماز شرکت کنید و با دعا و یاد خدا به سوی او روی آورید.
  2. ساختار ویژهٔ نماز کسوف را بیاموزید تا بتوانید آن را مطابق روش نقل‌شدهٔ پیامبر ﷺ به‌جا آورید.
  3. با اطلاع‌رسانی به‌موقع و روشن دربارهٔ برگزاری نماز جماعت، به گردآمدن دیگران برای عبادت کمک کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.