Sahih al-Bukhari، حدیث 1360
روایتشده توسط Al-Musayyib ibn Hazn. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1إِسْحَاقُآن را به البخاري روایت کرد
- 2يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
- 3أَبِي
- 4صَالِحٍ
- 5ابْنِ شِهَابٍ
- 6سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ
- 7أَبِيهِ
- 8رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلِ بْنَ هِشَامٍ، وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ، قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَبِي طَالِبٍ " يَا عَمِّ، قُلْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ ". فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ، أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ، وَيَعُودَانِ بِتِلْكَ الْمَقَالَةِ، حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَا وَاللَّهِ لأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ، مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ ". فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِيهِ {مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ} الآيَةَ.
اسحاق برای ما حدیث کرد، یعقوب بن ابراهیم به ما خبر داد و گفت: پدرم از صالح، و او از ابن شهاب برایم حدیث کرد که گفت: سعید بن مسیب از پدرش به من خبر داد که پدرش به او اطلاع داده بود: هنگامی که مرگ ابوطالب فرا رسید، رسول الله ﷺ نزد او آمدند و ابوجهل بن هشام و عبدالله بن ابیامیه بن مغیره را در کنار او یافتند. رسول الله ﷺ به ابوطالب فرمودند:
«ای عمو! بگو لا إله إلا الله، کلمهای که به وسیله آن نزد خداوند برای تو گواهی دهم.» ابوجهل و عبدالله بن ابیامیه گفتند: «ای ابوطالب! آیا از آیین عبدالمطلب رویگردان میشوی؟» رسول الله ﷺ همچنان آن کلمه را بر او عرضه میکردند و آن دو نیز همان سخن خود را تکرار میکردند، تا اینکه ابوطالب در آخرین سخنان خود گفت که بر آیین عبدالمطلب است و از گفتن لا إله إلا الله امتناع ورزید. سپس رسول الله ﷺ فرمودند: «به خدا سوگند، تا زمانی که از آن نهی نشوم، برای تو آمرزش خواهم طلبید.» آنگاه خداوند متعال درباره او این آیه را نازل فرمود: {مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ...} (سوره توبه: ۱۱۳).
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ هنگامی که مرگ ابوطالب نزدیک شده بود، او را به توحید دعوت کرد.
وقتی ابوطالب در بستر مرگ بود، پیامبر ﷺ از او خواست شهادتین را بر زبان آورد. ابوجهل و عبدالله بن ابیامیه بر او پافشاری کردند که بر دین نیاکانش پایبند بماند. ابوطالب نپذیرفت و پس از آن، آیهٔ مربوط به درخواست آمرزش برای مشرکان نازل شد (قرآن، ۹:۱۱۳).
هیچ معبودی سزاوار پرستش نیست جز الله.
تنها الله را عبادت کردن و برای او هیچ شریکی قائل نشدن.
از الله برای کسی طلب بخشش کردن.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که شهادتین محور باورهای اسلامی است و خویشاوندی بهتنهایی نجات را تضمین نمیکند. پیامبر ﷺ میتوانست ابوطالب را به ایمان دعوت کند، اما پس از آنکه روشن شد او بیآنکه اسلام را بپذیرد از دنیا رفت، درخواست آمرزش برایش ممنوع بود. این روایت همچنین تأکید میکند که هدایت در نهایت از سوی الله است.
- دربارهٔ ایمان، حتی وقتی گفتگو دشوار است، با خویشاوندان آرام و محبتآمیز صحبت کنید.
- شهادتین را آگاهانه در دل بپذیرید و معنایش را بیاموزید، نه اینکه فقط واژههایش را تکرار کنید.
- برای هدایت خویشاوندان زنده دعا کنید و از الله بخواهید خودتان را استوار بدارد.
این روایت صحیح نیز واپسین لحظات ابوطالب را شرح میدهد و اهمیت شهادتین را روشن میسازد.
Sahih al-Bukhari · #1362 (Sahih)این روایت مسئلهٔ طلب آمرزش برای خویشاوندی درگذشته را بررسی میکند و با دستور نازلشده پیوند دارد.
40 Hadith van an-Nawawi · #3 (Sahih)حدیث پنج رکن، ایمان به الله و پیامبرش را در چارچوب بنیاد گستردهتر اسلام قرار میدهد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.