Sahih al-Bukhari، حدیث 1481
روایتشده توسط Abu Humaid al-Sa'idi. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Humaid al-Sa'idi
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ بَكَّارٍ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى، عَنْ عَبَّاسٍ السَّاعِدِيِّ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ، قَالَ غَزَوْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم غَزْوَةَ تَبُوكَ فَلَمَّا جَاءَ وَادِيَ الْقُرَى إِذَا امْرَأَةٌ فِي حَدِيقَةٍ لَهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لأَصْحَابِهِ " اخْرُصُوا ". وَخَرَصَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشَرَةَ أَوْسُقٍ فَقَالَ لَهَا " أَحْصِي مَا يَخْرُجُ مِنْهَا ". فَلَمَّا أَتَيْنَا تَبُوكَ قَالَ " أَمَا إِنَّهَا سَتَهُبُّ اللَّيْلَةَ رِيحٌ شَدِيدَةٌ فَلاَ يَقُومَنَّ أَحَدٌ، وَمَنْ كَانَ مَعَهُ بَعِيرٌ فَلْيَعْقِلْهُ ". فَعَقَلْنَاهَا وَهَبَّتْ رِيحٌ شَدِيدَةٌ فَقَامَ رَجُلٌ فَأَلْقَتْهُ بِجَبَلِ طَيِّئٍ ـ وَأَهْدَى مَلِكُ أَيْلَةَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بَغْلَةً بَيْضَاءَ، وَكَسَاهُ بُرْدًا وَكَتَبَ لَهُ بِبَحْرِهِمْ ـ فَلَمَّا أَتَى وَادِيَ الْقُرَى قَالَ لِلْمَرْأَةِ " كَمْ جَاءَ حَدِيقَتُكِ ". قَالَتْ عَشَرَةَ أَوْسُقٍ خَرْصَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنِّي مُتَعَجِّلٌ إِلَى الْمَدِينَةِ، فَمَنْ أَرَادَ مِنْكُمْ أَنْ يَتَعَجَّلَ مَعِي فَلْيَتَعَجَّلْ ". فَلَمَّا ـ قَالَ ابْنُ بَكَّارٍ كَلِمَةً مَعْنَاهَا ـ أَشْرَفَ عَلَى الْمَدِينَةِ قَالَ " هَذِهِ طَابَةُ ". فَلَمَّا رَأَى أُحُدًا قَالَ " هَذَا جُبَيْلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ، أَلاَ أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ دُورِ الأَنْصَارِ ". قَالُوا بَلَى. قَالَ " دُورُ بَنِي النَّجَّارِ، ثُمَّ دُورُ بَنِي عَبْدِ الأَشْهَلِ، ثُمَّ دُورُ بَنِي سَاعِدَةَ، أَوْ دُورُ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ، وَفِي كُلِّ دُورِ الأَنْصَارِ ـ يَعْنِي ـ خَيْرًا ". وَقَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ حَدَّثَنِي عَمْرٌو، " ثُمَّ دَارُ بَنِي الْحَارِثِ، ثُمَّ بَنِي سَاعِدَةَ ". وَقَالَ سُلَيْمَانُ عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ، عَنْ عَبَّاسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أُحُدٌ جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ كُلُّ بُسْتَانٍ عَلَيْهِ حَائِطٌ فَهْوَ حَدِيقَةٌ، وَمَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِ حَائِطٌ لَمْ يَقُلْ حَدِيقَةٌ.
ابو حمید ساعدی روایت کرده است: ما همراه با پیامبر ﷺ در غزوه تبوک شرکت کردیم. هنگامی که به وادیالقری رسیدیم، زنی را در باغ خود دیدیم. پیامبر ﷺ به یارانش فرمودند:
«مقدار میوهها را تخمین بزنید.» و رسول خدا ﷺ ده اوسق تخمین زدند. سپس به آن زن فرمودند: «بشمار که چقدر از آن خارج میشود.» وقتی به تبوک رسیدیم، ایشان فرمودند: «امشب باد شدیدی خواهد وزید، پس هیچکس نایستد و هر کس شتری دارد، آن را ببندد.» ما شترانمان را بستیم و باد شدیدی وزید. مردی برخاست و باد او را به کوه طیّ پرتاب کرد. پادشاه ایله یک قاطر سفید و یک برد (پارچه) برای پیامبر ﷺ هدیه فرستاد و نوشت که قومش در جای خود خواهند ماند (و جزیه خواهند پرداخت). هنگامی که پیامبر ﷺ به وادیالقری رسیدند، از آن زن پرسیدند: «باغت چقدر محصول داد؟» گفت: «ده اوسق، همانطور که رسول خدا ﷺ تخمین زده بودند.» سپس پیامبر ﷺ فرمودند: «من میخواهم زودتر به مدینه برسم، هر کس از شما میخواهد با من بیاید، عجله کند.» ابن بکار گفت (که معنایش این بود): وقتی پیامبر ﷺ به مدینه نزدیک شدند، فرمودند: «این طابه است.» و چون کوه احد را دیدند، فرمودند: «این کوهی است که ما را دوست دارد و ما نیز او را دوست داریم. آیا شما را از بهترین خانههای انصار خبر ندهم؟» گفتند: بله. فرمودند: «خانههای بنی نجار، سپس خانههای بنی عبدالاشهل، سپس خانههای بنی ساعده یا بنی حارث بن خزرج،» و در تمام خانههای انصار خیر و نیکی است.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ از رویدادهایی خبر داد و مدینه، اُحد و انصار را ستود.
راوی از بازگشت از غزوهٔ تبوک میگوید: برآورد محصول باغی در وادیالقری، طوفان در تبوک و رسیدن به مدینه.
واحدی سنتی برای سنجش محصول کشاورزی؛ طبق توضیح روایت، هر وَسَق برابر با شصت صاع است.
نامی برای مدینه که به پاکی و صفات نیک آن اشاره دارد.
ساکنان مدینه که از پیامبر ﷺ و مسلمانان مکه حمایت کردند.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که خداوند نشانههایی به پیامبرش ﷺ عطا کرد، از جمله برآورد درست محصول و خبر دادن از طوفان. سفارش به بستن شترها نشان میدهد که توکل بر خدا با رعایت تدبیر و احتیاط همراه است. سخن دربارهٔ اُحد پیوند ویژهٔ پیامبر ﷺ با مدینه را تأیید میکند و ستایش چند خاندان از انصار، فضیلت آنان را به رسمیت میشناسد، بیآنکه نیکی دیگر انصار را انکار کند.
- هنگام هشدار دربارهٔ خطر، تدابیر معقول را به کار بگیرید و در عین حال به خدا توکل کنید.
- از کسانی که به جامعهٔ شما خدمت میکنند قدردانی کنید و تلاششان را منصفانه بیان کنید.
- توافقها و حسابوکتابها را با دقت نگه دارید؛ همانگونه که از آن زن خواسته شد محصول باغش را بشمارد.
این روایت، نقل ابوحُمید دربارهٔ غزوهٔ تبوک و بازگشت به مدینه را تکمیل میکند.
Sahih al-Bukhari · #1483 (Sahih)این حدیث با پیوند ویژهٔ پیامبر با مدینه و ارجنهادن به ساکنان آن مرتبط است.
Sahih al-Bukhari · #1479 (Sahih)این حدیث درسی تکمیلی دربارهٔ درستکاری در برخورد با دارایی و طلب روزی ارائه میدهد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.