حج · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1724

روایت‌شده توسط Abu Musa al-Ash'ari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: حج
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Musa al-Ash'ari

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ بِالْبَطْحَاءِ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَحَجَجْتَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ بِمَا أَهْلَلْتَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ لَبَّيْكَ بِإِهْلاَلٍ كَإِهْلاَلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَحْسَنْتَ، انْطَلِقْ فَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ أَتَيْتُ امْرَأَةً مِنْ نِسَاءِ بَنِي قَيْسٍ، فَفَلَتْ رَأْسِي، ثُمَّ أَهْلَلْتُ بِالْحَجِّ، فَكُنْتُ أُفْتِي بِهِ النَّاسَ، حَتَّى خِلاَفَةِ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ فَذَكَرْتُهُ لَهُ‏.‏ فَقَالَ إِنْ نَأْخُذْ بِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنَّهُ يَأْمُرُنَا بِالتَّمَامِ، وَإِنْ نَأْخُذْ بِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَحِلَّ حَتَّى بَلَغَ الْهَدْىُ مَحِلَّهُ‏.‏

ترجمه

عبدان برای ما حدیث کرد و گفت: پدرم از شعبه، از قیس بن مسلم، از طارق بن شهاب، از ابوموسی رضی الله عنه خبر داد که گفت: نزد رسول خدا ﷺ آمدم در حالی که ایشان در بطحاء بودند. پرسیدند:

«آیا قصد حج کرده‌ای؟» گفتم: «بله.» فرمودند: «با چه نیتی مُحرم شده‌ای؟» گفتم: «با همان احرامی که پیامبر ﷺ مُحرم شدند.» فرمودند: «نیکو کردی؛ برو و خانه کعبه را طواف کن و میان صفا و مروه سعی نما.» سپس نزد زنی از زنان بنی‌قیس رفتم و او موهای سرم را شانه کرد و شپش‌ها را گرفت. آنگاه برای حج مُحرم شدم و همواره بر همین اساس به مردم فتوا می‌دادم تا دوران خلافت عمر رضی الله عنه فرا رسید. ماجرا را برای او بازگو کردم. او گفت: «اگر به کتاب خدا عمل کنیم، آن ما را به تکمیل حج و عمره فرمان می‌دهد؛ و اگر به سنت رسول خدا ﷺ عمل کنیم، همانا رسول خدا ﷺ تا زمانی که قربانی به محل ذبح خود نرسید، از احرام خارج نشدند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابوموسی نیت احرام پیامبر ﷺ را پیروی کرد و دربارهٔ حج قِران آموخت.

پیشینه و سبب بیان

ابوموسی در دوران خلافت عمر، فتوای پیشین خود دربارهٔ حج را با او در میان گذاشت؛ عمر به فرمان قرآن دربارهٔ کامل به‌جا آوردن عبادت و نیز به روش پیامبر ﷺ اشاره کرد که احرام خود را تا رسیدن قربانی به محل قربانی حفظ کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
احرام

حالت تقدسی که زائر با ورود به آن مناسک حج را آغاز می‌کند و از برخی کارها پرهیز می‌کند.

قِران

نوعی حج که در آن زائر حج و عمره را با یک احرام به‌جا می‌آورد.

هَدی

حیوان قربانی‌ای که برای مناسک حج به حرم آورده و در آنجا قربانی می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که اگر زائر نوع حج خود را دقیقاً مشخص نکرده باشد، می‌تواند از نیت پیامبر ﷺ پیروی کند. ابوموسی در ابتدا این رهنمود را اجازه‌ای دانست تا پس از طواف و سعی از احرام خارج شود و بعد برای حج دوباره محرم گردد. در مقابل، عمر بر کامل به‌جا آوردن حج و عمره و پیروی از روش پیامبر ﷺ تأکید کرد؛ پیامبر ﷺ احرام خود را تا رسیدن قربانی به محل قربانی حفظ کرد. بنابراین این روایت به تفاوت میان تمتع و قِران می‌پردازد؛ فقیهان دربارهٔ کاربرد دقیق احکام بحث می‌کنند و متون مربوط به گونه‌های مختلف حج را با هم می‌سنجند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر دربارهٔ نوع حج تردید دارید، پیش از تعیین نیت از راهنمایی فرد آگاه بهره بگیرید.
  2. احکام تمتع و قِران را از هم تشخیص دهید و برای وضعیت خود از راهنمایی فقهی معتبر پیروی کنید.
  3. اختلاف دیدگاه را محترمانه با عالمان در میان بگذارید و قرآن و سنت معتبر را در کنار هم بسنجید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.